Etiket: Alfa Yayınları

John Gribbin – Altı Olasılıksız Şey (2022)

Kuantum fiziğiyle ilgili usta işi bir çalışma arayanlar bu kitabı kaçırmasın.

John Gribbin bu kısa ama etkileyici kitabında, karmaşıklığıyla bilinen bu alanı, duru bir üslupla açıklıyor.

Kuantum fiziği tuhaftır, çünkü dünyanın atomlar ve atomaltı parçacıklar düzeyindeki işleyişini düzenleyen kuantum dünyasının kuralları, aşina olduğumuz ve “sağduyu” adını verdiğimiz kavramın kurallarıyla aynı değildir.

Kuantum kuralları bize bir kedinin aynı zamanda hem canlı hem de ölü olabileceğini ve bir parçacığın aynı anda iki yerde bulunabileceğini söylüyor.

Hatta o parçacık hem de bir dalgadır ve kuantum dünyasındaki her şey başlı başına dalgalar üzerinden açıklanabilir.

Schrödinger dalgaların kuantum dünyasını tarif eden denklemleri, Heisenberg parçacıkların kuantum dünyasını tarif eden denklemleri, Paul Dirac ise o kuantum dünyasını tarif etmeleri bakımından gerçekliğin bu iki versiyonunun birbirine tamı tamına denk olduğunu buldu.

Bütün bunlar 1920’lerin sonunda netlik kazanmıştı.

Ancak bugüne kadar olup bitenlere hiç kimsenin sağduyuya sığan bir açıklama getirememesi, sıradan faniler şöyle dursun, çoğu fizikçide büyük bir huzursuzluk yaratıyor.

Ama kimi fizikçilerse başka yollardan teselli aradılar.

Ünlü bilim yazarı ve fizikçi Gribbin bu kitabında belli başlı altı kuantum tesellisini masaya yatırarak, kuantum fiziğinde neyi anlayıp neyi anlamadığımızı ayrıntılarıyla gözler önüne seriyor.

  • Künye: John Gribbin – Altı Olasılıksız Şey: Kuantum Bilgisayarlardan Çoklu Evrenlere, çeviren: Arda Barişta, Alfa Yayınları, bilim, 104 sayfa, 2022

Stephen Hawking ve Leonard Mlodinow – Büyük Tasarım (2022)

‘Büyük Tasarım’, temel fizikten kozmoloji ve kuantum kasırgasına uzanan enfes bir kitap.

Stephen Hawking ve Leonard Mlodinow, gezegenimizin başlangıcına ilişkin en son görüşleri ayrıntılı şekilde irdeliyor.

Douglas Adams, ‘Otostopçunun Galaksi Rehberi’nde karakterlerine bir bilgisayara, “hayatın evrenin ve her şeyin” nihai yanıtını sordurur.

Hawking ve Mlodinow’un ‘Büyük Tasarım’da işaret ettikleri gibi, bilgisayarın verdiği “42” yanıtı yardımcı olmaktan uzaktır.

Hawking ile Mlodinow o nihai soruya şu üç soruyu ilave ediyorlar:

  • Niçin hiçlik değil de varlık var?
  • Niçin varız?
  • Niçin başka yasalar değil de bu bildiğimiz yasalar var?

Hawking ve Mlodinow, Antik Yunan’dan modern kozmolojiye kadar bilimin gelişimindeki dönüm noktalarına işaret edip, kuantum mekaniğine ve göreliliğe ilişkin kuramları bir araya getirerek evrenimizin nasıl yoktan var olduğunu anlamamızı sağlıyorlar.

Şu an elimizde bulunan en iyi fizik tanımının “M-kuramı” denilen ve içinde yaşadığımız tek bir evrenin değil, muazzam sayıda evrenin var olduğunu öngören kuram olduğunu açıklıyorlar.

Tüm olası evrenler arasından bazıları yaşamın ortaya çıkışına olanak tanıyan yasalara sahip olmalı.

Burada olduğumuz gerçeği halihazırda Çoklu Evrenin böyle bir noktasında olduğumuzu doğruluyor.

  • Künye: Stephen Hawking ve Leonard Mlodinow – Büyük Tasarım, çeviren: Selma Öğünç, Alfa Yayınları, bilim, 176 sayfa, 2022

Kolektif – Tıp Kitabı (2022)

Tıp tarihindeki önemli kilometre taşları hakkında aydınlanmak için bu kitap harika bir vesile.

Farklı yazarların katkıda bulunduğu çalışma, kapsamıyla da görsel zenginliğiyle de cezbedici.

  • Hastalıklar nasıl teşhis edilir?
  • Kanser nedir?
  • Bazı pandemiler neden bu kadar ölümcüldür?

Bu kitap günümüzdeki tıp anlayışına şekil veren ve sağlığımızı korumamıza katkıda bulunan önemli buluş ve keşifleri açıklayarak bu soruları ve daha fazlasını yanıtlıyor.

Sade bir dilde kaleme alınan ‘Tıp Kitabı’ tıp tarihindeki önemli kilometre taşlarını ortaya koyuyor, zekice görsellerle konulara açıklık getiriyor ve karmaşık kavramları şekillerle daha anlaşılır kılıyor.

İster tıp öğrencisi, ister sağlık çalışanı, ister tıpla ilgilenen bir okur olun, her okurun bu kitapta ilgisini çekecek pek çok şey bulunuyor.

  • Künye: Kolektif – Tıp Kitabı, çeviren: Tufan Göbekçin, Alfa Yayınları, tıp, 336 sayfa, 2022

Kolektif – Romalıların Kısa Tarihi (2022)

Bu kitap, Roma tarihi konusunda iyi ders kitaplarından biri.

Kitap, dünyanın önde gelen üniversitelerinde Roma tarihi ve kültürüne dair derslerde kullanılan bir rehber.

Mary T. Boatwright, Daniel J. Gargola , Richard J. A. Talbert ve 2014 yılında kitabın genişletilmiş edisyonuyla birlikte bu isimlerin arasına dahil olan Noel Lenski, bizlere Akdeniz dünyasının gelmiş geçmiş en büyük, en uzun ömürlü devletinin serüvenini adeta bir çırpıda anlatır.

Bu dört usta isim sonuçta ortaya hem kullanışlı, okunması kolay ve bilgi dolu bir ders kitabı çıkarmış, hem de Roma tarihi ve medeniyetine dair temel bilgi edinmek isteyen herkesin rahatlıkla yararlanabileceği bir elkitabı hazırlamayı başarmışlar.

Kitapta dönemin ana kaynaklarından geniş alıntılar ile çok sayıda resim, harita ve bir de sözlükçe bulmak mümkün.

Bölüm sonlarındaki kitap önerileri de eserde anlatılan konulara dair bilgilerini derinleştirmek isteyenler için biçilmiş kaftan.

  • Künye: Kolektif – Romalıların Kısa Tarihi, çeviren: İrem Kısacık, Alfa Yayınları, tarih, 356 sayfa, 2022

Kolektif – Tarihsel Sosyoloji (2022)

Tarihle sosyolojinin kesiştiği alanlarda çalışmış önemli isimlerin metinlerinden usta işi bir derleme.

‘Tarihsel Sosyoloji’, Polanyi’den Anderson’a ve Wallerstein’a Thompson ve Bloch’a pek çok ismin makalelerini barındırıyor.

Yirminci yüzyıldaki sosyal bilimler araştırmalarının en önemli meseleleri, sosyal teori ve tarihin kesiştiği alanlarda çalışan biliminsanları tarafından ortaya atıldı.

‘Tarihsel Sosyoloji‘, bu isimlerden tarihçi Marc Bloch, siyasal ekonomist Karl Polanyi, toplumsal değişim teorisyeni S. N. Eisenstadt, Weber’in en önemli takipçilerinden sosyolog Reinhard Bendix, dünya tarihi araştırmacısı Perry Anderson, tarihçi E. P. Thompson, modern toplumsal yaşamda grup eylemleri araştırmalarıyla bilinen sosyolog Charles Tilly, kapitalist sistem kavramlarına yeni bir bakış kazandıran sosyolog Immanuel Wallerstein ve karşılaştırmalı tarihsel sosyal bilimler alanına katkılarıyla bilinen siyaset sosyolojisi uzmanı Barrington Moore Jr’ın akademik çalışmalarında izlediği yöntem ve görüşlerini ayrıntılı olarak açıkladıkları makaleleri içeriyor.

  • Künye: Kolektif – Tarihsel Sosyoloji: Bloch’tan Wallerstein’a Görüşler ve Yöntemler, derleyen: Theda Skocpol, çeviren: Ahmet Fethi Yıldırım, Alfa Yayınları, sosyoloji, 512 sayfa, 2022

Alice Roberts – İnsanın İnanılmaz Yolculuğu (2022)

İnsanın gezegendeki ilerlemesinin büyüleyici ve karmaşık öyküsü bu kitapta.

Alice Roberts, son bilimsel keşiflerden yola çıkarak kim olduğumuz ve nereden geldiğimiz hakkında usta işi bir portre oluşturuyor.

Homo sapiens adı verilen türümüz dünyaya nasıl ve ne zaman yayıldı?

Neredeyse 200 yüzyıldır tartışılanı bu soru artık cevaplanmış durumda.

Atalarımız Afrika’dan yola çıktığında gezegende zaten iki insan türü daha vardı: Avrupa’da Neandertal ve Asya’da Homo erectus.

Her ikisi de yaygın kanının aksine zekiydi, alet ve silah yapımında ustaydı ve uzun süredir çevreleriyle uyum içinde yaşıyorlardı.

Peki neden sadece Homo sapiens hayatta kaldı?

Kısmen dedektif hikayesi, kısmen seyahatname olan kitabında Roberts, atalarımızın bu zorluklara karşı fiziksel olarak nasıl evrimleştiğini inceliyor; rengimizin, şeklimizin, büyüklüğümüzün, beslenmemizin, hastalıklara karşı direncimizin, hatta atletik yeteneğimizin nasıl geliştiğini keşfediyor.

  • Künye: Alice Roberts – İnsanın İnanılmaz Yolculuğu: Dünyaya Nasıl Yayıldığımızın Hikâyesi, çeviri: Kerem Kaynar, Alfa Yayınları, bilim, 400 sayfa, 2022

Samuel Noah Kramer – Sümerler (2022)

Dünya tarihinde en alışılmadık buluşlara imza atmış Sümerler üzerine derli toplu bir inceleme.

Samuel Noah Kramer’in çalışması, Sümerler hakkında yapılmış en güncel araştırmalardan yararlanmasıyla dikkat çekiyor.

Yaklaşık olarak MÖ 4000’den 2000’e kadar arasında tarih sahnesinde yer alan Sümerlerin 35’e yakın şehir ve kasabası vardı.

On dokuzuncu yüzyıldan itibaren arkeologlar tarafından çıkarılmış binlerce kil tablet, çiviyazısının çözülmesiyle birlikte, Batı Asya tarihinin ilk dönemlerine ilişkin bilgilerimizin hemen hemen tümünü bize sunmuş oldu.

Sümerler, ilk yazılı hukuk kurallarını kayda geçirmelerinden, dönemin teknolojik buluşlarına imza atmalarına kadar hemen hemen her alanda alışılmadık yenilikler gerçekleştirdiler.

Sulama sistemleri oluşturup bataklıkları kuruttular.

Düzenli tarımla birlikte saban kullandılar, sayı sistemleri geliştirip matematik ve geometrinin temellerini attılar.

  • Künye: Samuel Noah Kramer – Sümerler: Tarihleri, Kültürleri ve Karakterleri, çeviren: Özcan Buze, Alfa Yayınları, tarih 440 sayfa, 2022

Torill Kornfeldt – Türlerin Yeni Kökeni (2022)

Bilim insanları uzun yıllardır fosilleri ve genetik teknolojileri kullanarak soyu tükenen hayvanları yeniden diriltmeye çalışıyor.

Torill Kornfeldt, bu yöndeki güncel çalışmalar ile yapılan yoğun tartışmaları bir araya getirdiği enfes bir çalışmayla karşımızda.

  • Pek çok kayıp tür dünyada tekrar yürüyecek gibi görünüyor, ama bu bize nasıl bir dünya verecek?
  • Ve bu iyi bir fikir mi?

Jurassic Park filmlerinde, coşkularına ve merak duygularına yenilen bilim insanlarının laboratuvarda ürettikleri dinozorların sağa sola saldırdıklarını gördük.

Devrimci bilginin ve tanrısal güçlere sahip olmanın bedelinin ağır olabileceği, kıssadan hisse beynimize kazınmış oldu.

Aynı zamanda tam da bu güdüden yoksun olursak artık insan olamayacağımız fikri de bir kez daha vurgulandı.

Sibirya’nın permafrostundan California’ya kadar dünyanın dört bir yanındaki bilim adamları, binlerce yıldan beri soyu tükenmiş olan hayvanları üretmek için çalışıyorlar.

Bu uğraşta hem fosilleri hem de en son genetik teknolojileri kullanıyorlar.

Bu bilim insanlarından bazıları sırf meraktan hareket ediyor; diğerleri, kaybolan türleri hızla yok olan ekosistemleri kurtarma mücadelesinde güçlü bir silah olarak görüyor.

  • Künye: Torill Kornfeldt – Türlerin Yeni Kökeni: Soyu Tükenen Hayvanlar İçin İkinci Bir Şans, çeviren: Zafer Avşar, Alfa Yayınları, bilim, 224 sayfa, 2022

Ian Stewart – Profesör Stewart’ın Matematik Hazineleri (2022)

Kaos nasıl organize edilir?

Dünyaca ünlü matematik profesörü Ian Stewart, pek çok bulmaca ve matematik problemini eğlenceli bir tarzda çözüyor.

Stewart, ‘Matematiksel Tuhaflıklar Dolabı’ kitabının büyük başarısından sonra başka bir çekmeceyi açıyor ve ‘Profesör Stewart’ın Matematik Hazineleri’nde zekası ve bilgisiyle sıradan bulmacaları eski ve modern matematiksel düşünceyle harmanlıyor.

Mantıksız ve hayali olandan karmaşık ve çiviyazısına kadar her tür sayı hakkında gizemli ve şaşırtıcı gerçekler arasında şunları öğreniyoruz:

  • Kaos nasıl organize edilir?
  • Madde, karşı-maddeyi nasıl dengeler?
  • Bir küre nasıl ters çevrilir ?
  • Yıldızları gözlemleyerek pi sayısı nasıl hesaplanır?
  • Neden tüylü bir topu düzgün bir biçimde tarayamazsınız?

Stewart, okura, hayatın ve evrenin altında yatan matematiğin heyecan verici bakışlarını sunuyor, okuru matematiğe teşvik ediyor.

Kitapta dijital küplerden ‘tüylü top teoremine pek çok ilgi çekici konu ele alınıyor.

  • Künye: Ian Stewart – Profesör Stewart’ın Matematik Hazineleri, çeviren: Kutay Dişbudak ve Şule Ölez, Alfa Yayınları, bilim, 368 sayfa, 2022

David Darling – Matematik Ansiklopedik Sözlük (2022)

Bir sonsuzluk diğerinden daha büyük olabilir mi?

David Darling’in 1800’den fazla madde barındıran bu kapsamlı matematik sözlüğü, genel bilim okurları ve matematik tutkunları için birinci sınıf bir kaynak olmaya aday.

  • Bir sayıyı acayip yapan nedir ve neden herkesin anlayabileceği kadarıyla acayip sayılar acayip değildir?
  • Canavarlar, ay ışığı ve 24 boyutlu portakalların ortak noktası nedir?
  • “On kelimeden daha azıyla adlandırılamayan en küçük sayı” ifadesinin önemi nedir?

Tuhaf, acayip,  nadir bulunan, sadece basit kafa karıştırıcı şeylerden etkileniyorsanız, matematiğe ilgi duymanıza şaşmamalı.

Ve eğer bu hayranlıklarınızı şımartma dürtüsüne karşı koyamıyorsanız –ve bu sırada birçok yenisini keşfetmeye devam ediyorsanız– ‘Matematik Sözlüğüne’ hoş geldiniz.

En basit ayrıntılar içeren matematikten en gizemli çözülmemiş teoremlere, önemli matematikçilerin hayatlarından merak uyandıran bulmacalara, zorlu oyunlara ve hatta matematik mizahına kadar her şeyi kapsayan ‘Ansiklopedik Sözlük’, A’dan Z’ye, 1800’den fazla başlık içeriyor.

Bu kitapta dördüncü bir boyut arayışı ve bunun Wells ve Abbott gibi yazarlar üzerindeki etkisi hakkında esinleyici tartışmalar; sanal sayıların gerçekliği; paralel evrenler ve kaosun kalbindeki örüntüler de yer alıyor.

Ayrıca tüm matematiğe bulaşan ve bilebileceğimiz şeylere temel sınırlar koyan sayı; her gerçek sayıyı çevreleyen “bulut” ve bir padişahın kızıyla nasıl evlenileceği de kitaptaki diğer ilginç konulardan bazıları.

‘Matematik Ansiklopedik Sözlük’ tamamen çapraz referanslı ve hiçbir şeyden sonsuz sayıda sonsuzluğa kadar her şeyi anlamlandırmak için ihtiyaç duyulan tarih, bilim ve sayısal sihirlerle örülü olmasıyla dikkat çekiyor.

Kitap, amatör matematikçiler, eğlence amaçlı matematik tutkunları yahut kendini sayılara adamış öğrenciler için biçilmiş kaftan.

  • Künye: David Darling – Matematik Ansiklopedik Sözlük: Abrakadabra’dan Zeno Paradokslarına, çeviren: Mehmet Kur, Alfa Yayınları, matematik, 660 sayfa, 2022