Antoine de Saint-Exupéry – İnsanların Dünyası (2019)

Uçakların ve gökyüzünün romancısı Antoine de Saint-Exupéry, Sahra ve And Dağları’nda posta pilotluğu yaparken başından geçenleri çok özgün bir kurguyla hikâye ediyor.

Exupéry’nin bir pilot ve yazar olmasının yanı sıra bir filozof olarak da karşımıza çıktığı ‘İnsanların Dünyası’, çağımızı sorguluyor; insanın ve dünyanın anlamı üzerine derinlemesine düşünüyor.

Uçakların henüz emekleme evresinde bulunduğu bir dönemde geçen roman, bize Guillaumet, Mermoz, Prevot, Yüzbaşı Bonfous ve yaşlı tutsak Bark gibi unutulmaz karakterler armağan ediyor.

Vedat Günyol’un harika çevirisi de romanın tadını bir kat daha arttırıyor.

  • Künye: Antoine de Saint-Exupéry – İnsanların Dünyası, çeviren: Vedat Günyol, Ayrıntı Yayınları, roman, 176 sayfa, 2019

Nasreen Akhtar – İnternette Balık Avlamak (2010)

Pakistan doğumlu Nasreen Akhtar ‘İnternette Balık Avlamak’ isimli ilk romanında, ruh ikizini arayan bir kadının yaşadıklarını hikâye ediyor.

Pakistan kökenli bir İngiliz kadının, internette Müslüman evlilik sitelerinde âşık olacağı ve evleneceği erkek adaylarını araştırırken yaşadığı trajikomik maceralar, romanın omurgasını oluşturuyor.

Kadın, sıra dışı bir erkeğin izini sürerken maço, bağnaz, üçkâğıtçı, kaypak ve playboy gibi, birbirinden çok farklı karakterlerle karşı karşıya gelecektir.

Ayrıca bir yönüyle ait olunan Pakistan kültürü, görücü usulüyle evlilik, tutuculuk ve eş adayının ailenin de olurunu alması gibi durumlar, genç kadının işini daha da zorlaştıracaktır.

Kadın-erkek ilişkilerinin kendine has çatışmalarını barındıran, ayrıca zeki ve esprili karakterinin maceralarıyla da renklenen romanın, keyifli bir okuma vaat ettiğini söyleyebiliriz.

  • Künye: Nasreen Akhtar – İnternette Balık Avlamak, çeviren: Zarife Biliz, Ayrıntı Yayınları, roman, 269 sayfa

Ruşen Arslan – Niyazi Usta (2019)

Kürt siyasal hareketinde önemli yeri olan Niyazi Usta, tam adıyla Niyazi Tatlıcı, zekâsı ve hazırcevaplığıyla bilinen, aynı zamanda halk filozofu olarak tanımlanan bir kişilikti.

Ruşen Arslan da bu kitabında, yaşamı boyunca sıkı bir sosyalist olmuş Niyazi Usta’nın hayatını kat ediyor ve onun mirasını kapsamlı bir şekilde ortaya koyuyor.

Ruşen Arslan’ın kendi tanıklığının yanı sıra, Niyazi Usta’yı bizzat tanımış kişilerle yapılmış söyleşilerle ortaya çıkmış eser, bir dönem Türkiye’sinin ve Kürt siyasetinin özgün bir dönemini anlatıyor.

  • Künye: Ruşen Arslan – Niyazi Usta: Bir Kürt Devrimcisi, Ayrıntı Yayınları, biyografi, 160 sayfa, 2019

Michael J. Shapiro – Savaş Suçları (2019)

Michael Shapiro’nun bu kitabı, savaş suçları üzerine geleneksel bir incelemenin çok ötesinde.

Yazar, bu konudaki geleneksel anlayıştan farklı olarak zulmün kökenlerini izlerken filmlerden, edebiyattan ve felsefeden yararlanıyor.

Başka bir deyişle bu kitaptaki savaş suçları, zulümler ve adalete ilişkin inceleme, politik ve felsefi kavramları seferber etmekle kalmıyor, aynı zamanda bu kavramları edebi ve sanatsal ürünler yoluyla ifade edildiği şekliyle küresel mekânlara, güçlere ve olaylara uyguluyor.

Kitap, savaş suçları duruşmalarının adaletle ilişkili temsilleriyle “edebi adaleti” karşılaştırıyor; edebiyat, sinema ve biyografik ifadelerdeki hukuk davalarının dışladığı zulümler ve adaleti gündeme getiriyor; devletlerin, devlet-olmayan güç odaklarının, silah ticareti, seks işçisi kaçakçılığı, kanun uygulama ve hüküm verme işleriyle uğraşan bireylerin eylemlerinden doğdukları haliyle savaş suçlarının olasılık koşullarına mercek tutuyor.

Kitap, sinema, medya, edebiyat, kültür çalışmaları, çağdaş felsefe ve politika teorisiyle ilgilenenler için çok önemli bir kaynak.

  • Künye: Michael J. Shapiro – Savaş Suçları: Zulüm ve Adalet, çeviren: Yasin Emre Kara, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 240 sayfa, 2019

Peter Carey – Bir Sahtekâr Olarak Hayatım (2010)

Avusturalyalı yazar Peter Carey ‘Bir Sahtekâr Olarak Hayatım’da, bir editör ile iki şairin katıldığı, gerçek ile yalanın birbirine karıştığı bir dünyayı tasvir ediyor.

1972’de, buharlı, kötü kokulu Kuala Lumpur’da, Londra’da bir şiir gazetesi editörü olarak çalışan Sarah Wode-Douglass, Christopher Chubb adında gizemli bir Avustralyalıyla tanışır.

Chubb bir elyazmasıyla uğraşan, küçümsenmiş bir edebiyatçıdır.

Fakat bu şüpheli elyazmasında Sarah, gerçek bir dehanın izlerini fark edecektir.

Kadın, özgün elyazmasını korumaya çalıştıkça, Chubb onu, içinde sahtekârlığın, cinayetin, çocuk kaçırmanın ve sürgünün bulunduğu bir oyuna çekecektir.

  • Künye: Peter Carey – Bir Sahtekâr Olarak Hayatım, çeviren: Handan Saraç, Ayrıntı Yayınları, roman, 241 sayfa

Kolektif – Heidegger’in Nietzsche’si (2019)

Heidegger’in Nietzsche okuması, daha doğru bir ifadeyle Nietzsche’yle hesaplaşması üzerine ufuk açıcı metinler bu derlemede.

Heidegger’in düşüncesinde Nietzsche, 1933 yılındaki Rektörlük süreci ve ardından 1935’te vermiş olduğu ünlü dersler dizisiyle önemli bir figür olarak belirginlik kazanmıştı ve bu etki, kariyerinin sonuna değin devam etmişti.

Nietzsche üzerine daha ilk dersinde, “Nietzsche’yle yüzleşmek, Batı düşüncesiyle yüzleşmektir.” demiş Heidegger, Nietzsche’nin felsefesini “tersine çevrilmiş bir Platonculuk” olarak tanımlar.

İşte bu kitap da, hem bizzat Heidegger’in bakışıyla Nietzsche düşüncesini irdeleyen iki metni hem de farklı yazarların Heidegger ile Nietzsche karşılaşmasını enine boyuna tartıştığı metinleri sunuyor.

Kitapta, Heidegger’in “Nietzsche’nin Zerdüşt’ü Kimdir?” ve “Hakikat ile ‘Gerçek ve Görünür Dünyalar’ Arasındaki Ayrım” başlıklı iki yazısı bulunuyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Michael Allen Gillespie, Tracy Colony. Charles Bambach. Emilio Brito, Daniel W. Conway, Rafael Winkler, David Farrell Krell, Ullrich Haase, Mark Sinclair, Andrew J. Mitchell, Robert Bernasconi ve Michael E. Zimmerman.

  • Künye: Kolektif – Heidegger’in Nietzsche’si, derleyen: Sadık Erol Er ve Volkan Ay, çeviren: Sadık Erol Er, Volkan Ay, Feyruze Cılız, Erdem Baykal, Sebahattin Çevikbaş, Metin Topuz, Kurtul Gülenç ve Aşkın İnanç Duru, Ayrıntı Yayınları, felsefe, 256 sayfa, 2019

Zygmunt Bauman – Borçlu Zamanlarda Yaşamak (2019)

Zygmunt Bauman’ın Citlali Rovirosa-Madrazo ile yaptığı söyleşilere dayanan bu kitap, neoliberalizmin vahşetini ve sistemin güncel krizini çarpıcı bir şekilde ortaya koyuyor.

Bizi tarihi, hukuku, ekonomiyi, kültürü ve siyaseti başka bir perspektiften okumaya davet eden Bauman, toplumsal olarak inşa edilmiş topluluklarımızın, kimliklerimizin ve kurumlarımızın bugün daha kararsız ve güvensiz hale geldiğini belirtiyor.

Yazara göre, bununla eş zamanlı şekilde devletin de gerilemesiyle, ulusal sınırlar muğlaklaşmış ve bu belirsiz dünya “akışkan kimlikler” yaratmıştır.

Bauman’a göre, insanları “borçlu bir ırka” dönüştüren bu belirgin ve çarpıcı süreçte devletin yeni ama içler acısı rolü de “piyasa egemenliğinin cellatlığıyla” sınırlanıyor.

Yine Bauman’a göre, endüstri ve finansın radikal ölçüde kuralsız hale geldiği bugün, refah devletine ve modernizmin söylemlerine ait olan yurttaş hakları kültürü bir “hayırseverlik, aşağılanma ve damgalama kültürüne” indirgemiştir.

Bauman’ın buradaki ufuk açıcı söyleşisi, günümüzde kapitalizmin yarattığı ve onun ayrılmaz parçası olmuş finansal krizlerin yetkin bir fotoğrafını çekmesiyle çok önemli.

Künye: Zygmunt Bauman – Borçlu Zamanlarda Yaşamak: Citlali Rovirosa-Madrazo ile Söyleşi, çeviren: Akın Emre Pilgir, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 240 sayfa, 2019

Tom Robbins – Geriye Uçan Yaban Ördekleri (2009)

Amerikalı roman ve öykü yazarı Tom Robbins, farklı türdeki metinlerini barındıran ‘Geriye Uçan Yaban Ördekleri’yle, uzun sürmemiş bir aranın ardından okurunun karşısına çıkıyor.

Kitapta, Robbins’in 1967’den 2003’e uzanan dönemde kaleme aldığı yolculuk yazıları, öyküleri, çoğu daha önce yayımlanmamış şiirleri, şarkı sözleri, sevdiği insanlara övgüleri, sanat eleştirileri, bir tretmanı ve çeşitli dergilerin kendisiyle yaptığı röportajlar yer alıyor.

Genellikle Thomas Phyncon, John Barth ve Kurt Vonnegut gibi postmodern yazarların edebi takipçisi olarak değerlendirilen; alaycılığı, sözcük oyunları ve metaforlara sıkça başvurmasıyla dikkat çeken Robbins, çok sadık bir okur kitlesine de sahip.

Elimizdeki kitap, daha çok romanlarıyla bilinen Robbins’in gerçek dünyasına inmek için iyi bir fırsat.

  • Künye: Tom Robbins – Geriye Uçan Yaban Ördekleri, çeviren: Aysun Babacan, Ayrıntı Yayınları, anlatı, 265 sayfa

Louise Michel – Komün (2015)

Öğretmen, anarşist-militan ve feminist Louise Michel’in, içinde aktif olarak yer aldığı Paris Komünü’ne dair tanıklığı, burada.

Paris Komünü, Fransa’da iki buçuk ay gibi kısa bir süre iktidarda kalmasına rağmen hem sosyalizm tarihinde hem de genel olarak dünya tarihinde büyük iz bıraktı.

Michel, Paris Komünü’nü, “Bir dünyanın molozları üzerinde son saatinde doğan başka bir dünya” olarak tanımlıyor.

Komün’ün ilk günlerinde Versailles’ın saldırıları, Komün ordusu bünyesinde görev almış kadınlar, devrimci dalganın taşraya yayılışı ve sarayın devrimcilere yönelik kıyımı konularında bir başucu kitabı.

Kitaptan iki alıntı:

“Gece nöbetlerimizde özgürlük için mücadeleden bahsetmeyi seviyorduk, şimdi de yeni bir germinal beklentisi içinde #Komün günlerinden ve 71 kıyımından yükselen şafağa kadar, bir yüzyıldan fazla gibi gelen yirmi beş yıldan bahsedeceğiz.”

“Mademki özgürlük için atan her yüreğin yalnızca biraz kurşuna hakkı var, ben de kendi payımı istiyorum.”

Louise Michel hakkında bir çalışma arayanlar Mary Talbot’ın ‘Kızıl Azize’ kitabına da bakabilir.

  • Künye: Louise Michel – Komün, çeviren: Şule Çiltaş, Ayrıntı Yayınları

Kolektif – Göçler Ülkesi (2015)

Türkiye’de son yıllarda popülerleşen göç konusu üzerine çok boyutlu bir tartışma ortamı sağlayan önemli makaleler.

Kitabı, bu trajik olguya işgücü göçü, göçün feminizasyonu, göç karşılaşmaları, göçün sinemaya yansıması ve ayrımcılık gibi geniş bir perspektiften bakmak isteyenlere öneriyoruz.

Kitapta irdelenen kimi konular şöyle:

  • Göç yollarının kavşak noktası olarak Akdeniz havzası,
  • Türkiye’deki Suriyelilerin statüleri ve bunlara yönelik hükümet politikaları,
  • Rusya ile Türkiye arasındaki turizme dayalı göç sisteminin oluşumu,
  • Göçmen kadın emeği,
  • Antalya bağlamında Rus kadınların emek göçü,
  • Afrikalı göçmenlerin İstanbul deneyimleri,
  • Türkiye göç araştırmalarında araştırmacı deneyimi,
  • Türkiye’de yerinden edilmiş Kürt gençlerin yaşadıkları…

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Ayhan Kaya, Stéphane de Tapia, Cansu Akbaş Demirel, Ertuğrul Murat Özgür, Ayla Deniz, Cemile Gizem Dinçer, Yeşim Mutlu, Ezgi Çakmak, Ezgi Burgan, Yasemin Akis, Esra Demirkol, Meltem Hamit, Zeynep Karakılıç, Görkem Dağdelen, Nevin Şahin-Malkoç, Figen Uzar-Özdemir, Besim Can Zırh ve Onur Suzan Nobrega.

  • Künye: Kolektif – Göçler Ülkesi, derleyen: Lülüfer Körükmez ve İlkay Südaş, Ayrıntı Yayınları, göç çalışmaları, 272 sayfa, 2015