Meliha Doğuduyal – Müzikten Söze (2016)

Okuyucusunu müzik dünyasında çok sesli bir yolculuğa çıkaran bir kitap.

Besteci ve dinleyici karakteristiklerinden çağdaş Türk müziğinde bestecinin durumuna ve Osmanlı’da yenileşme hareketlerinin müzik yaşamına etkilerine pek çok konunun ele alındığı kitap, yalnızca müzikle uğraşanlara değil, entelektüel anlamda sanata meraklı her okura da hitap ediyor.

  • Künye: Meliha Doğuduyal – Müzikten Söze, Bağlam Yayınları

Ayşegül Yaraman – Cinsiyetçi İkiyüzlülük (2020)

Cinsiyetçi ikiyüzlülük, neden çok tehlikelidir?

Çünkü bu durumda cinsiyetçilik karşıt bir söyleme bürünerek yeniden üretimini sağlar.

Başka bir deyişle sinsidir, sözde muhalefetin içine yedirilmiştir ve bu nedenle aleni cinsiyetçi ayrımcılıktan çok daha tehlikelidir.

İşte Ayşegül Yaraman’ın bu çalışması, örtük cinsiyetçi ikiyüzlülük pratiklerini görünür kılmasıyla ve bunun nasıl ayırdına varabileceğimizi açıklamasıyla büyük öneme haiz.

“Cinsiyetçi ikiyüzlülük bir suçlama değil, bir tespittir” diyen Yaraman, cinsiyetçi ikiyüzlülüğü nasıl anlayabileceğimizi ve bundan nasıl arınabileceğimizi irdeliyor ve böylece bir anlamda bilinç yükseltmememize katkıda bulunuyor.

Cinsiyetçi ikiyüzlülüğün zekâ, eğitim, sosyal ve kültürel sermaye arttıkça arttığını belirten Yaraman, bu bağlamda, cinsiyetçi ikiyüzlülüğün ve cinsiyetçiliğin dünya genelinde kadınların ve LGBTİ bireylerin kalkınmasına bağlı olarak egemen sistemin sinsi rövanşı biçiminde arttığını söylüyor.

Cinsiyetçiliğin içimize kök salmış yansımalarını daha iyi kavramak için çok iyi fırsat.

  • Künye: Ayşegül Yaraman – Cinsiyetçi İkiyüzlülük, Bağlam Yayınları, siyaset, 168 sayfa, 2020

Kolektif – Türk Sosyolojisinde Üç Bilim İnsanı (2010)

‘Türk Sosyolojisinde Üç Bilim İnsanı’, Cahit Tanyol, Mübeccel Kıray ve Şerif Mardin’i konu alan bir sempozyuma sunulan bildirilerden oluşuyor.

Bildiriler, Türk sosyolojisinin günümüze ulaşan sürecindeki farklı gelenekleri temsil eden bu üç ismin düşünce dünyalarına doğru bir yolculuğa çıkıyor.

Kitabın ilk iki bölümünde, Ziya Gökalp ve Prens Sabahattin geleneğini sürdüren biri olarak Tanyol ve Ankara geleneğinin sürdürücüsü olarak Kıray ele alınıyor.

Kitabın üçüncü bölümü ise, Türkiye’deki düşüncenin geleneksel ve güncel tartışmalarına katkıda bulunan Şerif Mardin’in çalışmalarına odaklanan bildirilerden oluşuyor.

  • Künye: Kolektif – Türk Sosyolojisinde Üç Bilim İnsanı, yayına hazırlayan: Çağlayan Kovanlıkaya ve Erkan Çav, Bağlam Yayınları, sosyoloji, 224 sayfa

Ali Faik Demir ve Nebahat Akgün Çomak – Şaman ve Türk Dünyası (2010)

‘Şaman ve Türk Dünyası’nda Ali Faik Demir ve Nebahat Akgün Çomak, kaynaklar ve belgeler aracılığıyla “Şaman”, “Şamanizm” ve “Türk Dünyası” konularında güncel ve kapsamlı bir okuma sunuyor.

Yazarlar, kesin yargılar ve ifadeler yerine, örneklerini destanlar, efsaneler, masallar, şiirler, örf ve adetler, gelenekler, inanışlar, ilahiler, danslar, bayramlar, törenler, kaynak kitaplar ve kutlamalar üzerinden sunuyor.

Şamanizmin bir din değil bir düşünce ya da deneyim olduğunu savunan yazarlar, Şaman ve Şaman dünyası; dünyada Şamanizm; Şamanizm’de sayı, hayvan, bitki, renk, taşlar ve madenleri ve Şamanizm’in Türk dünyasındaki durumunu gibi konuları irdeliyor.

  • Künye: Ali Faik Demir ve Nebahat Akgün Çomak – Şaman ve Türk Dünyası, Bağlam Yayınları, inceleme, 206 sayfa

J. B. Pontalis – Pencereler (2009)

Psikanalist-yazar J. B. Pontalis, alt başlığı ‘Özel Bir Sözcük Dağarcığı’ olan ‘Pencereler’de, bazı sözcüklerin kendisinde çağrıştırdığı anlamları irdeliyor.

Kişisel kullanıma yönelik bir küçük sözlük oluşturmaya çalışan Pontalis, psikanalistlerin ortak malı olan kavramların ötesinde, bu ortak mülke herkesin bir alet kutusu gibi başvurmasını amaçlıyor.

Yazar, kitaba adını veren yazısında ise pencere kavramını inceliyor. “Yaşamımın dönemlerini birbiri ardına sıralanan açık pencereler olarak tanımlayabilirim” diyen Pontalis, buradan hareketle, çocukluk odasındaki, okuldaki, uçaklardaki, trenlerdeki ve otellerdeki pencerelere doğru bir yolculuğa çıkıyor.

  • Künye: J. B. Pontalis – Pencereler, çeviren: Talat Parman, Bağlam Yayıncılık, inceleme, 159 sayfa

Gülgün Yılmaz – Tezgâhtan Tuvale (2009)

Gülgün Yılmaz ‘Tezgâhtan Tuvale’ başlıklı elimizdeki eserinde, on yedinci yüzyıl Hollanda ve Flaman resminde Osmanlı halılarının nasıl tasvir edildiğini inceliyor.

Halıları tiplerine göre sınıflandırarak veren Yılmaz, daha spesifik konularda araştırma yapmak isteyenlere kolaylık olması için, her tabloyla ilgili görsel malzemeyi de veriyor.

Çalışma, Hollandalı ve Flaman ressamların İran ve Hint halılarının yanı sıra, Batı Anadolu halılarını da severek resmettiklerini gözler önüne sermesiyle dikkat çekiyor diyebiliriz.

On yedinci yüzyılda Hollanda ile Osmanlı devleti arasındaki ticari ilişkilerle başlayan kitap, dönemin Hollanda ve Flaman resminde tasvir edilen halıların ayrıntılı bir dökümünü veriyor.

Kitabın kapağında ise, Vermeer’in ünlü Uyuyan Kız adlı tablosunda resmettiği bir Uşak halısı görülüyor.

  • Künye: Gülgün Yılmaz – Tezgâhtan Tuvale, Bağlam Yayınları, sanat, 112 sayfa

Ayhan Erol – Müzik Üzerine Düşünmek (2009)

‘Müzik Üzerine Düşünmek’de, Ayhan Erol’un farklı süreli yayınlarda kendilerine yer bulmuş müzikoloji, etnomüzikoloji, kültürel çalışmalar ve popüler müzik konulu yazılarını barındırıyor.

Çalışmasına müziği tanımlayarak başlayan Erol, müziğin kökenine ilişkin teoriler; Türk halk müziğinin temel karakteristikleri ve seyri; birlik ve farklılık ekseninde Alevilik ve Alevi müziği; Alevi-Bektaşi müziğindeki çeşitlilik; popüler müzikte otantisite gibi konuları irdeliyor.

Kitabın bu yönüyle, müziği profesyonel bir tercih olarak belirlemiş eğitimci, müzisyen, besteci ve şarkıcılar kadar, bu alanlarda öğrenim gören öğrencilerin yararlanabileceği iyi bir kaynak olduğunu söyleyebiliriz.

  • Künye: Ayhan Erol – Müzik Üzerine Düşünmek, Bağlam Yayınları, müzik, 280 sayfa

Rena Molho – Selanik Yahudileri (2015)

1856-1919 arasındaki çalkantılı dönemde, Selanik’in özgün bir topluluğu olan Yahudiler’in, kentin toplumsal ve siyasal yaşamındaki rolünü ortaya koyan bir çalışma.

Selanik Yahudi toplumunun kurum ve vakıfları, bu topluluğun eğitim altyapısı ve ideolojik formasyonu gibi konular hakkında bir başucu kitabı.

  • Künye: Rena Molho – Selanik Yahudileri, çeviren: Panayot Abacı, Bağlam Yayınları, inceleme, 320 sayfa, 2015

Ayşegül Yaraman – Türkiye’de Kadınların Siyasal Temsili (2015)

Ayşegül Yaraman’dan Cumhuriyet’ten bugüne, kadının siyasal temsilciliğinin geçirdiği dönüşümün ayrıntılı bir analizi.

Bunun yanı sıra, yazılı basının gündemi ile kadınların siyasal temsili arasındaki ilişkiyi de irdeleyen Yaraman, siyasal karar mekanizmalarında “dişilik” eksikliğinin demokratik işleyişi nasıl sakatladığını ortaya koyuyor.

  • Künye: Ayşegül Yaraman – Türkiye’de Kadınların Siyasal Temsili: Dişiliksiz Siyaset, Bağlam Yayınları

Kolektif – Türk Film Araştırmalarında Yeni Yönelimler 11 (2015)

Türkiye sinemasında “yeni” konusunu belirginleşen konular ve yönetmenler bağlamında irdeleyen ufuk açıcı metinler.

Türkiye sinemasında yeni anlatım yöntemleri, Yavuz Turgul sinemasında kanon, geçmişten bugüne seyirci kitlesinin dönüşümü, çalışmanın ilgi çekici konularından.

  • Künye: Kolektif – Türk Film Araştırmalarında Yeni Yönelimler 11, hazırlayan: Deniz Bayrakdar, Bağlam Yayınları