Dipnot Yayınları – Sayfa 15

Marc Augé, – Çağdaş Dünyaların Antropolojisi (2013)

ÇAĞDAŞ DÜNYALARIN ANTROPOLOJİSİ, Marc Augé, çeviren: Hülya Uğur Tanrıöver, Dipnot Yayınları, antrpoloji, 198 sayfa

Marc Augé ‘Çağdaş Dünyaların Antropolojisi’nde, farklı kültürlerin aynı çağdaşlık süreçlerini deneyimlemesinden hareketle, yeryüzünün bütününde genelleşmiş bir antropoloji öneriyor. Augé, toplumsal antropolojinin, “geleneksel” olarak adlandırılan toplumları incelerken, hep bunların akrabalık, evlilik bağı ya da yerleşim kurallarına, dinsel ya da siyasal kurum ve ayinselliklerine, özetle söz konusu toplumların her birine özgü farklılıkları ortaya koymaya odaklandığını söylüyor. Yazar günümüzdeyse, farklı dünyaların aynı çağı paylaştığını ve bu nedenle de, bunların tümünü kapsayacak bir antropolojiye ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Peter Hudis ve Kevin B. Anderson (haz.) – Rosa Luxemburg Kitabı: Seçme Yazılar (2013)

ROSA LUXEMBURG KİTABI: SEÇME YAZILAR, hazırlayan: Peter Hudis ve Kevin B. Anderson, çeviren: Tunç Tayanç, Dipnot Yayınları, siyaset, 592 sayfa

Eldeki çalışma, 20. yüzyılın önde gelen Marksist kuramcılarından Rosa Luxemburg’un seçme yazılarını bir araya getiriyor. Luxemburg yazılarında, siyasal iktisat, emperyalizm, birikimin tarihsel koşulları, Batı dışı toplumlar, ilkel komünizm, tarih boyunca kölelik, toplumsal reform ya da devrim, kitle grevi, sendikal hareket, Rus sosyal demokrasisinin örgütsel sorunları, Rus devrimi ve buna benzer pek çok konuya odaklanıyor. Luxemburg’un kadın sorununu irdelediği yazılarını da bir araya getiren kitap, çalışmayı hazırlayan yazarların bu özgün ismin fikirlerini kuşatıcı bir bakışla ele aldıkları bir giriş yazısıyla açılıyor.

Hande Birkalan-Gedik (der.) – Sınırlar, İmajlar ve Kültürler (2013)

SINIRLAR, İMAJLAR VE KÜLTÜRLER, derleyen: Hande Birkalan-Gedik, Dipnot Yayınevi, antropoloji, 360 sayfa

Birçok yazarın katkıda bulunduğu ‘Sınırlar, İmajlar ve Kültürler’, antropolojik açıdan Avrupa ve Avrupalılık imgesini yeniden tartışmaya açıyor. Kitapta ilkin, Avrupalılık kavramının antropoloji pratikleri içinde nasıl tanımlandığı, topluluğun hangi tarihsel ve toplumsal gerçekliği yansıttığı irdeleniyor. Kitabın devamında da, Avrupa antropolojisinde “ben” ve “öteki” yaklaşımı, Avrupa’daki antropolojik bilgi üretiminin yerel bilgilerin oluşumunu nasıl etkilediği, Türkiye’de antropolojinin geçmişteki ve günümüzdeki çalışmalarda Avrupalılık konumu üzerine hangi konulara odaklandığı gibi ilgi çekici konular ele alınıyor.

Gülnur Acar Savran – Sivil Toplum ve Ötesi (2013)

SİVİL TOPLUM VE ÖTESİ, Gülnur Acar Savran, Dipnot Yayınevi, siyaset, 365 sayfa

Antonio Gramsci’nin “sivil toplum” ve “hegemonya” kavramları, Batı ve Doğu toplumlarında devlet karşısında sivil toplumun güçlendirilmesi anlayışının yaygınlaşmasına sebep oldu. Gülnur Acar Savran bu çalışmasında, Gramsci’nin metinlerinde söz konusu kavramlarda ikilikler bulunduğunu savunuyor ve bu ikiliklerin neden olduğu sivil toplum yüceltmesi karşısına Marx’ın eleştirel yaklaşımını koyuyor. Marx’ın sivil toplumu kapitalist ilişkiler temelinde açıklayan tahliline dayanan Savran, sivil toplumun burjuvazinin hegemonyasını kurduğu, kapitalist sömürüyü gizleyen bir alan olduğunu, bu alanın dışını çıkılması gerektiğini belirtiyor.

Gamze Hakverdi – Su, Sis ve Toprak (2013)

SU, SİS VE TOPRAK, Gamze Hakverdi, Dipnot Yayınevi, sinema, 183 sayfa

Gamze Hakverdi ‘Su, Sis ve Toprak’ta, yeni Türkiye sinemasında tekrarlı imgeler olduğunu söylediği “sis”, “su” ve “toprak” temalarını irdeliyor. Bu imgeleri keşfetmek için filmlerin görsel-duyumsal izleklerine odaklanan Hakverdi, ilk bölümde çalışmasının temel kuramsal çerçevesini çiziyor, sonraki bölümde de söz konusu imge/elementlerin varlığına rağmen, “ateş”in bir element olarak neden eksik kaldığına dair varsayımlar geliştiriyor. Fallik bir sızıntı olarak “balık” imgesini de tartışan yazar, imgelerin izleyiciye aktarmaya niyet ettikleri bilgiyi ve imge seçiminin yeni Türkiye sinemasında ne anlama geldiğini araştırıyor.

Cengiz Güneş – Türkiye’de Kürt Ulusal Hareketi (2013)

TÜRKİYE’DE KÜRT ULUSAL HAREKETİ, Cengiz Güneş, çeviren: Eflâ-Barış Yıldırım, Dipnot Yayınları, siyaset, 364 sayfa

Cengiz Güneş elimizdeki nitelikli çalışmasında, 1960’ların başından günümüze uzanarak Kürt hareketinin oluşumunu, tarihsel gelişimini ve direniş söyleminin inşa sürecini inceliyor. Yazar, akademik söylemlerde Kürt kimliği; Kürt sosyalist hareketinin doğuşu; Kürt ulusal kurtuluş söyleminin kurulmasında müzik, televizyon, kültürel etkinlikler ve Newroz kutlamalarının etkisi; PKK ile simgelenen Kürt ulusal hareketinin özgünlükleri; Kürt hareketinin demokrasiyle ilişkisi; Kürt yanlısı siyasi partiler ve bugün Türkiye’deki Kürt hareketinin karşı karşıya bulunduğu belli başlı fırsat ve zorluklar gibi pek çok konuyu irdeliyor.

Mustafa Kemal Coşkun – Sınıf, Kültür ve Bilinç (2013)

SINIF, KÜLTÜR VE BİLİNÇ, Mustafa Kemal Coşkun, Dipnot Kitabevi, inceleme, 250 sayfa

Mustafa Kemal Coşkun ilgi çekici incelemesi ‘Sınıf, Kültür ve Bilinç’te, Türkiye’de işçi sınıfı kültürüne, işçilerin sınıf bilincine ve gündelik hayatlarına odaklanıyor. Bu bağlamda Zonguldak maden işçileri ile Bursa tekstil işçileriyle ilgilenen Coşkun, Türkiye’nin sosyo-ekonomik yapısını; kentleşme ve sınıf ilişkilerini; maden ve tekstil sektörlerinde ücretli emeği, işçilerin gelir ve eğitim düzeylerini; işçilerin ev ve boş zaman etkinliklerini; sınıf kültürünün dizgelerini; sınıf bilincinin örgütlenme boyutunu ve kadın işçiler konularını ele alarak, Türkiye işçi sınıfı kültürünü detaylı bir bakışla irdeliyor.

Giorgio de Santillana – Seçme Metinlerle Rönesans Filozofları (2013)

SEÇME METİNLERLE RÖNESANS FİLOZOFLARI, Giorgio de Santillana, çeviren: İbrahim Yıldız ve Aydın Gelmez, Dipnot Yayınevi, felsefe, 310 sayfa

Giorgio de Santillana’nın ‘Seçme Metinlerle Rönesans Filozofları’, Batı düşüncesini derinden etkilemiş Rönesans’ın önde gelen filozoflarını kendi metinleriyle okurun karşısına çıkarıyor. Santillana burada Nicholaus Cusanus, Leonardo da Vinci, Sir Thomas More, Machiavelli, Albrecht Dürer, Erasmus, Martin Luther, Michelangelo, Copernicus, Montaigne, Paracelsus, Kepler, Böhme, Galileo, Hakluyt ve Giordano Bruno’nun biyografilerini verdikten sonra, bu filozofların düşüncelerini en iyi anlatan metinlerine yer veriyor. Çalışma, Santillana’nın Rönesans dönemini kuşatıcı bir bakışla değerlendirdiği giriş yazısıyla da aydınlatıcı.

Peter D. Thomas – Gramsci Çağı (2012)

GRAMSCI ÇAĞI, Peter D. Thomas, çeviren: İlker Akçay ve Ekrem Ekici, Dipnot Yayınevi, felsefe, 611 sayfa

Peter D. Thomas’ın elimizdeki çalışması, İtalyan devrimci ve düşünür Antonio Gramsci’nin mirası konusunda en aydınlatıcı çalışmalardan biri. Gramsci’nin ‘Hapishane Defterleri’ ile Gramsci hakkındaki literatürü eleştirel bir gözle analiz eden Thomas, öncelikle Louis Althusser ve Perry Anderson’ın düşünür hakkındaki yorumlarıyla hesaplaşıyor. Yazar ardından, Gramsci’nin düşüncesinin kuramsal ve tarihsel bağlamını aydınlatıyor, O’nun eleştirel modernlik kuramının gelişimini betimliyor ve hegemonya, rıza, zor, sivil toplum ile devlet ve farklılaşmış siyasal iktidar gibi, Gramsci’nin temel politik terimlerini çözümlüyor.

Ortadoğu, Afrika ve Okyanusya Masalları (2013)

ORTADOĞU, AFRİKA VE OKYANUSYA MASALLARI, çeviren: Tunç Tayanç, Devrim Evci ve Ebubekir Çelebi, editör: Hayati Sönmez, Dipnot Kitabevi, masal, 157 sayfa

Dipnot yayınlarının ‘Seçme Dünya Masalları’ adlı dizisinin bu kitabı, Filistin, İran, Mısır, Lübnan, Kürdistan, Aborijinler ve Afrika’nın farklı kabilelerinden masallar sunuyor. Yukarıda adı geçen kültürlerin en öne çıkan ürünlerini derleyen ve bunu yaparken de, sınırların ayırdığı insanları, masalın naif dünyasında bir araya gelmeye davet eden kitapta, Ayakkabıcı Maruf, Yaşlı Kadın ve Kedisi, Balıkçı, Kuyuya Düşen Kadın, Kaplumbağa ve Geyik, Sabuncunun Oğlu, Kralın Hazinesi, Susam Tohumu ve Hurma Ağacı, Halife ve Kör Balıkçı, Zengin ve Yoksul, Tavşan Neden Kaçar? ve Narran Gölünün Kaynağı gibi pek çok masal yer alıyor.