Doğu Batı Yayınları – Sayfa 11

Kemal Aytaç – Avrupa Eğitim Tarihi (2009)

Kemal Aytaç, kapsamlı çalışması ‘Avrupa Eğitim Tarihi’nde, Avrupa eğitim düşüncesinin Antik Çağ’dan 19. yüzyılın sonlarına kadarki safhalarını irdeliyor.

Söz konusu devirlerin ana eğitim akımları ile bunların başlıca temsilcilerine yer veren Aytaç, ele aldığı eğitim anlayışlarını da bağıntılı oldukları düşünce akımları içinde tanıtıyor.

Eğitim tarihinin, Avrupa düşünce tarihiyle ilişkisi ekseninde tanıtılmasının, eserin konuya getirdiği asıl özgünlük olduğunu söylemeliyiz.

Konuya dair genel ve bütünlüklü bir fikir sunan çalışma, eğitimin tek bir boyutunun olmadığını ve birbirini besleyen birçok aşamadan geçerek günümüze geldiğini gösteriyor.

Künye: Kemal Aytaç – Avrupa Eğitim Tarihi, Doğu Batı Yayınları, tarih, 303 sayfa

Spinoza – Politik İnceleme (2018)

‘Politik İnceleme’ (Tractatus Theologico-Politicus), Spinoza’nın yaşarken yayınlandığını göremediği, 1670 yılında Amsterdam’da imzasız olarak yayınlanan, kendisinin kaleme aldığı son yapıtıdır.

Spinoza bu eserinde, monarşik, aristokratik ve demokratik devletleri yeniden yorumlayarak “en iyi yönetim biçimi nedir?” sorusuna yanıt arıyor.

Düşünür bunu yaparken de, doğal hak, egemen güçlerin hakkı, kamu işleri, bir devlet için mümkün en iyi durum, monarşi, aristokrasi ve demokrasi konu ve kavramlarını derinlemesine tartışıyor.

Spinoza için devletin amacı, insandır ve devlet dediğimiz yapı da, işlerini yurttaşlardan gizli saklı yürütmemelidir.

Zira devlet yönetiminin kayıtsız şartsız biçimde yöneticilere emanet edilmesi, özgürlük açısından son derece tehlikelidir ve hem devlete hem de yurttaşlara yapılacak asıl kötülük de budur.

Künye: Spinoza – Politik İnceleme, çeviren: Murat Erşen, Doğu Batı Yayınları, felsefe, 156 sayfa, 2018

Ludwig Wittgenstein – Defterler, 1914-1916 (2017)

Ludwig Wittgenstein’ın defterleri, kendisinin kült eseri ‘Tractatus Logico Philosophicus’un ön hazırlığı hakkında birçok ipucu barındırmasıyla büyük önem arz ediyor.

Witgenstein’ın defter tutma alışkanlığı henüz küçük yaşlarında başlamıştı.

Düşünür, odaklandığı konuları önce sistemsiz bir şekilde cebinde taşıdığı küçük defterine not alır, ardından bunları daha kapsamlı paragraflar haline getirip büyük bir deftere kaydederdi.

‘Tractatus’ da Wittgenstein’ın bu aşamalı çalışma sürecinin bir ürünü olarak ortaya çıkmıştı.

Wittgenstein her ne kadar ‘Tractatus’un önsözünde “burada bildirilen düşüncelerin doğruluğu bana sorgu-sual edilemez ve kesin-kes görünüyor” dese de, kendisinin 1914-1916 arasında yazdığı elimizdeki bu defterlerde, aslında Witgenstein’ın ‘Tractatus’taki düşüncelerinde önceden kimi şüpheler ve akıl yürütmelerinde kimi çatışkılara sahip olduğunu gösteriyor.

Defterlerin bir diğer önemli katkısı da, ‘Tractatus’ta ele alınan konuların daha uzun ve ayrıntılı hallerini barındırması.

Künye: Ludwig Wittgenstein – Defterler, 1914-1916, çeviren: Ali Utku, Doğu Batı Yayınları, felsefe, 176 sayfa, 2017

Julien Benda – Aydınların İhaneti (2017)

Aydın nedir?

Aydının hakikatle ilişkisi nasıl olmalıdır?

Aydın, iktidarın muhalif görünen sözcüsü müdür?

Aydın, ait olduğu grubun ve cemaatin çıkarlarını mı gözetir?

Julien Benda’nın bizde 3. baskısına ulaşan bu kitabı, Batı’da aydınlar hakkında yapılmış ilk kapsamlı eleştirilerden.

Yukarıdaki sorulara yanıt arayan Benda’nın burada tanımladığı şekliyle aydın, maddi kazançla ilgilenmez, kişisel çıkarını gözetmez, siyasi iktidarlara yaranmaz, güçlünün yanında değil zayıfın yanında saf tutar, kralın soytarılığına soyunmaz.

Entelektüelin en başta siyaset karşısında ilkesiz davranmaması gerektiğini belirten Benda, tarihin nasıl büyük aydın ihanetlerine sahne olduğunu örnekler üzerinden gözler önüne seriyor.

Yazar, aydınları zayıflayan hakikat ve vicdan duygularına dönüp bakmaya, çarmıha gerilme riskine girmek pahasına onurlarına sahip çıkmaya davet ediyor.

Künye: Julien Benda – Aydınların İhaneti, çeviren: Cem Soydemir, Doğu Batı Yayınları, siyaset, 189 sayfa

Kolektif – Şerif Mardin Okumaları (2008)

Sosyolog ve tarihçi Şerif Mardin son zamanlarda, özellikle basının çok ilgisini çeken “mahalle baskısı” teorisiyle Türkiye’nin gündemine gelmişti.

Oysa Mardin’in bu kuram dışında, merkez-çevre ilişkileri, ideolojiler, din sosyolojisi, Yeni Osmanlılar, Jön Türkler, Türk modernleşmesi, kültür ve kimlik sorunları, hatta Türk edebiyatı konulu çalışmaları da bulunuyor.

Editörlüğünü Taşkın Takış’ın üstlendiği ‘Şerif Mardin Okumaları’, Mardin’in düşünce dünyasına odaklanan muhtelif yazılardan oluşuyor.

Bu yazılarda, Mardin’in sivil toplum, Türkiye’de din, din sosyolojisi, siyaset ve sosyal bilimler alanlarındaki düşünceleri ayrıntılı bir bakışla değerlendiriliyor.

Künye: Kolektif – Şerif Mardin Okumaları, editör: Taşkın Takış, Doğu Batı Yayınları, sosyoloji, 315 sayfa

Şerif Mardin (ed.) – Orta Doğu’da Kültürel Geçişler (2007)

ORTA DOĞU’DA KÜLTÜREL GEÇİŞLER, editör: Şerif Mardin, çeviren: Birgül Koçak, Doğu-Batı Yayınları, sosyoloji, 308 sayfa

Editörlüğünü Şerif Mardin’in üstlendiği ‘Orta Doğu’da Kültürel Geçişler’ isimli bu çalışma, Orta Doğu’nun kültürel yapısını analiz eden sosyolojik yazılardan oluşuyor. Kitapta, Said Emir Ercümend, Samir Khalaf, Richard K. Khuri, Fedwa Malti-Douglas, Shahrough Akhavi, Michael E. Meeker, Şerif Mardin, Sabri Sayarı, Irene Markoff ve son olarak da Mehrzad Boroujerdi’nin konuyla ilgili birer yazısı bulunuyor. Kitap, şimdiye kadar üzerinde fazlaca durulmamış bir kültürel coğrafyanın düşünsel haritasına odaklanmasıyla önemli bir eksiği kapatıyor.

Ku Hung-Ming – Çin Halkının Zihniyeti (2013)

ÇİN HALKININ ZİHNİYETİ, Ku Hung-Ming, çeviren: Hanife Güven, Doğu Batı Yayınları, kültür, 158 sayfa

Çinli bir anne ile Portekizli bir babanın oğlu olan Ku Hung-Ming, eğitimini Avrupa’da almış. Yazarın, 1915’te kaleme aldığı bu kitap, Çin halkı ve kültürü konusunda önemli ayrıntılar sunuyor. Yazar, kitabının ilk bölümünde Çin insanını, Çin kadınını ve Çin dilini anlatıyor. Kitabının ikinci bölümünde, Batılı yazarların Çin kültürüyle ilgili yanlış veya eksik saptamalarını ortaya koyan Hung-Ming, devamında da Çin uygarlığının diğer dünya medeniyetlerinin feyz alabileceği ne gibi olumlu niteliklere sahip olduğunu, dünyayı bekleyen savaşların aşılması konusunda Çin uygarlık değerlerine nasıl başvurulabileceğini irdeliyor.

Özgür Taburoğlu – Resim, Söz ve Yazı (2013)

RESİM, SÖZ VE YAZI, Özgür Taburoğlu, Doğu Batı Yayınları, inceleme, 343 sayfa

Özgür Taburoğlu ‘Resim, Söz ve Yazı’da, farklı imge yaratma biçimlerini aydınlattığı gibi, imgenin bozulmasına neden olan kültürel, sanatsal ve siyasal etkenleri de irdeliyor. Taburoğlu, birçok düşünür ve sanat kuramcısının fikirlerini izleyerek, geleneksel resimlerde çizgi, renk ve boşluk; imajın pornografisi; Lacan’da imgesel düzey; beden imgeleri; arketiplerin görünme biçimleri; retoriğin yarar ve zararları; gerçeklik arayışı olarak dil oyunları; akademide sözlü bilgi arayışları; tipografi sonrası dünyada resim, söz ve yazı; eski şiirde muhayyilenin yeri ve kapitalist dünyada imgenin oluşturulmasını tartışıyor.

Güçlü Ateşoğlu (ed.) – Alman İdealizmi 2: Hegel (2013)

ALMAN İDEALİZMİ 2: HEGEL, editör: Güçlü Ateşoğlu, Doğu Batı Yayınları, felsefe, 794 sayfa

‘Alman İdealizmi’nin ilk cildi, filozof Johann Gottlieb Fichte’nin fikirlerini irdelemişti. Çalışmanın ikinci cildi ise, Georg Wilhelm Friedrich Hegel’in düşüncesine odaklanıyor. Hegel’in hayat hikâyesiyle başlayan çalışmanın ilk bölümünde, düşünürün kimi yazılarına yer veriliyor. Kitabın ikinci bölümünde ise, Hegel düşüncesinin farklı açılardan yorumlandığı makaleler yer alıyor. Hegel’de öz-bilinç diyalektiği, Hegel’in metafizik problemi, Hegel’de felsefe kavramının gerçekleştirilmesi, Hegel’in hukuk felsefesi ve devlet kuramı, Hegel’in ‘Geist’ kavramı ve Hegel’de mutlak öznellik, burada ele alınan konulardan birkaçı.

Ahu Tunçel ve Kurtul Gülenç (ed.) – Siyaset Felsefesi Tarihi (2013)

SİYASET FELSEFESİ TARİHİ, editör: Ahu Tunçel ve Kurtul Gülenç, Doğu Batı Yayınları, felsefe, 902 sayfa

Kapsamıyla dikkat çeken ‘Siyaset Felsefesi Tarihi’, siyaset felsefesinin bugünü belirleyen temalarını, tarihsel ve problematik bakımdan irdeleyen makalelerden oluşuyor. Alana dair nitelikli bir başvuru kaynağı olarak değerlendirilebilecek çalışmada, klasik ve çağdaş siyaset felsefesine özgün katkılarda bulunmuş, Platon’dan Žižek’e, Farabi’den Judith Butler’a, John Locke’tan Giorgio Agamben’e ve John Stuart Mill’den Michel Foucault’ya pek çok düşünürün yaklaşımları kronolojik bir şekilde sunuluyor. Betül Çotuksöken, Gürol Irzık, Örsan K. Öymen, Ferda Keskin, Zeynep Direk, Yıldız Silier ve Kaan H. Ökten, kitaba katılan isimlerden birkaçı.