Nicolas Vatin, Gilles Veinstein – Sarsılan Saray (2023)

Tek bir hanedanın altı yüzyıl hüküm sürdüğü Osmanlı İmparatorluğu, bu özelliğiyle hem dünya hem de İslam tarihinde önemli bir yere sahip.

Hanedanın tekliği ve sürekliliğinin asırlar boyunca nasıl korunduğu ve böylesine uzun bir zincirin pek çok halkasının birbirine nasıl bağlandığı şüphesiz oldukça ilgi çekici bir konu.

Osmanlı hanedanını araştırmak isteyenlerin üzerinde duracağı başlıca hususlar sultanların tahttan indirilmesi, ölümü ve haleflerinin tahta çıkışı olacaktır.

Osmanlı’nın bu istisnai özelliği, saltanat değişiminde pek çok farklı geleneğin oluşmasına yol açtı.

Fransa’nın önde gelen Osmanlı tarihçileri Nicolas Vatin ve Gilles Veinstein, Osmanlı sultanlarının ölümleri, tahttan indirilmeleri ve tahta çıkışlarına dair oluşan gelenekleri titizlikle inceliyor ve okurlara imparatorluğun pek de bilinmeyen taraflarını gösteriyor.

  • Fatih Sultan Mehmed zehirlendi mi?
  • Fatih’in ölüm haberi Cem Sultan’a neden ulaşmadı?
  • Cem Sultan Napoli’de öldüğünde cenazesi nasıl hazırlandı?
  • Kanuni Sultan Süleyman öleceğini bile bile Zigetvar’a neden gitti?
  • Şehzade Selim en küçük oğul olmasına rağmen babası II. Bayezid’i tahttan çekilmeye nasıl zorladı?
  • Genç Osman’ın öldürülmesi hanedanı nasıl etkiledi?

Bu ve pek çok sorunun ustalıkla yanıtlandığı ‘Sarsılan Saray’, Topkapı Sarayı’nın karanlıkta kalan kısımlarına ışık tutuyor.

Yaşanan siyasi krizlerle pek çok kez iç savaşın eşiğine gelen Osmanlı İmparatorluğu’nda hanedan meşruiyeti ilk kez siyasi ve dini boyutların yanı sıra tarihsel ve antropolojik yönleriyle de ele alınıyor.

‘Sarsılan Saray’, Osmanlı’nın şaşırtıcı ve büyüleyici dünyasına adım atmak isteyenler için biçilmiş kaftan.

  • Künye: Nicolas Vatin, Gilles Veinstein – Sarsılan Saray: Osmanlı Padişahlarının Ölümleri, Tahttan İndirilmeleri ve Cülusları, çeviren: Ayşen Sarı, Kronik Kitap, tarih, 496 sayfa, 2023

Kolektif – Askerlik “İşi”: Askerî İşgücünün Karşılaştırmalı Tarihi, 1500-2000 (2017)

1500-2000 gibi geniş bir zaman aralığında, askeri işgücü ilişkilerinin dönüşümü hakkında çok sağlam bir tartışma.

Alanında uzman pek çok akademisyenin makaleleriyle yer aldığı kitapta,

  • Askere alımlarda ve askeri istihdamda dünyada yaşanan dönüşümler,
  • Çin’de askeri işgücü,
  • Memlûklardan Mansabdârlara Güney Asya’da askerlik hizmetinin sosyal tarihi,
  • 15. ve 19. yüzyıllar arasında Osmanlı yeniçerileri,
  • Avrupa’da göçmen emekçi İskoç paralı askerler,
  • Orta Avrupa’daki paralı ordularda değişim ve süreklilik,
  • Kuzey Hindistan’ın erken modern döneminde geçim uğruna savaşan köylüler,
  • yüzyılda Britanya Ordusu’na asker alımı,
  • Osmanlı’da savaşçı nüfusların seferberliği,
  • Çin’in Quing hanedanlığında askeri istihdam,
  • Askeri hizmet ve Rus sosyal düzeni,
  • Fransız ordusunda gönüllüler, zorla alıkonulanlar ve zorunlu askerlik,
  • Britanya’da zorunlu askerliğin reddi,
  • Birinci Dünya Savaşı öncesinde ve esnasında Osmanlı İmparatorluğu’nda zorunlu askerlik hizmeti,
  • Amerika Birleşik Devletleri tam gönüllü kuvvetleri,
  • Ve 1990’lardan günümüze savaşta özel taşeronlar gibi konular ele alınıyor.

Askerlikte işgücünü başlı başına bir konu olarak irdeleyen bu önemli çalışma, askerlik tarihiyle emek tarihi arasındaki uçuruma köprü kuruyor.

Kitabın derleyeni, ünlü tarihçi Erik Jan Zürcher, emeğin tarihini yazanların askerlerin yaptıkları işleri uzun süre görmezden geldiğini belirtiyor.

Kitaba makaleleriyle katkıda bulunan yazarlar ise şöyle: David M. Robinson, Kaushik Roy, Gilles Veinstein, Frank Tallett, James Miller, Michael Sikora, Dirk A. Kolff, Robert Johnson, Peter Way, Virginia H. Aksan, Christine Moll-Murata, Ulrich Theobald, Elise Kimerling Wirtschafter, Thomas Hippler, Herman Amersfoort, Marco Rovinello, Jörn Leonhard, Mehmet Beşikçi, Bethy Bailey ve S. Yelda Kaya.

  • Künye: Kolektif – Askerlik “İşi”: Askerî İşgücünün Karşılaştırmalı Tarihi (1500-2000), derleyen: Erik Jan Zürcher, çeviren: Dilek Şendil, İletişim Yayınları, tarih, 664 sayfa