Elliott Sober – Biyoloji Felsefesi (2009)

Elliott Sober ‘Biyoloji Felsefesi’ başlıklı nitelikli çalışmasında, evrim kuramından kaynaklanan felsefi problemleri ele alarak bir kuram tartışmasına girişiyor.

Hem yaratılışçı iddiaların hem de Darwin’in kuramının mantığını irdeleyen Sober, evrimsel biyolojiye özgü felsefi konuları inceliyor.

Evrim kuramına Darwin’den beri renk katan “seçilimin birimleri” tartışması başta olmak üzere, evrim kuramının yapısı, kuramın kanıtları ve onun açıklama gücünün kapsamı, çalışmanın ele aldığı başlıklardan birkaçı.

Biyoloji felsefesi konusunda kapsamlı bir çerçeve sunan eserin dikkat çeken yönlerinden birinin de, okurun evrim kuramı hakkında bütünlüklü bir görüş edinmesini sağlamasıdır diyebiliriz.

  • Künye: Elliott Sober – Biyoloji Felsefesi, çeviren: Ayhan Sol, Can Yağız, Daria Sugorakova, Eda Keskin, Gökhan Akbay, Mehmet Elgin, Orhan Aslan, Şahabettin Yalçın ve Zümrüt Alpınar, İmge Kitabevi, felsefe, 463 sayfa

H. Nermin Çelen – Bana Neler Oluyor? (2009)

Nermin Çelen ‘Bana Neler Oluyor?’da, insanın orta yaşının sonuna kadar neler yapıp neler yapamayacağını artıları ve eksileriyle anlatıyor.

Çelen kitabında, orta yaşa gelene kadar bizi biz yapan temel özelliklerimizi, gençlik dönemindeki deneyimlerimizi, ilişki yapılarımızı, gizlediklerimizi, gizleyemediklerimizi, aşklarımızı, kısacası hayat için verdiğimiz mücadelemizi, bu mücadelenin yapısını, nedenleri ve sonuçlarıyla birlikte ele alıyor.

Akıcı üslubuyla da dikkat çeken kitap aynı zamanda, bir psikoloji profesörü olan Çelen’in, öğrendiklerini, gözlemlediklerini ve deneyimlerini okurla paylaşma çabası olarak da düşünülebilir.

  • Künye: H. Nermin Çelen – Bana Neler Oluyor?, İmge Kitabevi, psikoloji, 222 sayfa

Pertev Naili Boratav – Zaman Zaman İçinde (2009)

‘Zaman Zaman İçinde’, Pertev Naili Boratav’ın ‘Az Gittik Uz Gittik’ isimli kitabı gibi, halk edebiyatının göz bebeği çok sayıda masalı bir araya getiriyor.

Boratav, 1928’de derlemeye başladığı masalların sayısını, zamanla üç bine ulaştırmış.

Sözlü geleneğin en güzel örneklerinden yirmi bir tekerleme ile yirmi iki masaldan oluşan elimizdeki kitap aynı zamanda, Boratav’ın masal ve tekerlemelerin özelliklerini ayrıntılı olarak incelediği bir önsözden ve sözlü kaynakların listelerinden oluşuyor.

Yedi Kardeşler, Nardaniye Hanım, Fesliğenci Kızı, Yatalak Mehmet, Arap Lala, Dülger Kızı, Ahu Melek, Sitti Hatun, Oduncunun Kızı ve Usta Nazar, kitapta yer alan masallardan birkaçı.

  • Künye: Pertev Naili Boratav – Zaman Zaman İçinde, İmge Kitabevi, masal, 271 sayfa

Simone de Beauvoir – Sessiz Bir Ölüm (2009)

Simone de Beauvoir ‘Sessiz Bir Ölüm’de, annesinin ölümünü bütün ayrıntılarıyla betimliyor.

Ölüm karşısındaki korkusunu sık sık dile getirmiş olan de Beauvoir, hasta annesinin başında ölümü bambaşka bir gözle görmeye başladığını, başkalarının ölümünü aklı başında bir seyirci gibi izlemekten vazgeçtiğini anlatıyor.

Yazar, bu süreç içinde yaşadığı karmaşık ve yoğun duygularını ve annesiyle arasına giren büyük yabancılaşmayı, incelikli ve duyarlı bir üslupla okurlara sunuyor.

Bir can çekişme sürecinin sergilendiği ve aynı zamanda annenin bütün yaşamının da anlatıldığı kitapta, de Beauvoir’in arınmış, süzülmüş bir ifade gücüne ulaştığının altını çizmekte fayda var.

  • Künye: Simone de Beauvoir – Sessiz Bir Ölüm, çeviren: Bilge Karasu, İmge Kitabevi, anlatı, 126 sayfa

Halit Çelenk – İdam Gecesi Anıları (2009)

Deniz Gezmiş, Yusuf Arslan ve Hüseyin İnan’ın idam edildikleri 6 Mayıs 1972 tarihi üzerinden kırk yılı aşkın süre geçmiş.

Birinci elden tanıklığa dayanan ‘İdam Gecesi Anıları’, bir avukat olarak bütün dava sürecinin içinde yer alan Halit Çelenk’in o utanç verici sürece dair anılarından oluşuyor.

Söz konusu döneme dair belgesel nitelikte bir eser olması, Çelenk’in kitabını asıl ilgi çekici kılan yön.

Zira mahkemelerin, sadece siyasal değil, hukuksal yönden de oldukça tartışmalı olan “karar” metinleri de elimizdeki kitapta yer alıyor.

Çelenk’in birebir tanıklığı ve yorumlarını okura sunan kitap, Türkiye yakın tarihinin en trajik olaylarından birini, ayrıntılı ve derinlikli bir biçimde tasvir ediyor.

  • Künye: Halit Çelenk – İdam Gecesi Anıları, İmge Kitabevi, anı, 331 sayfa

Udo Ulfkotte – Satılmış Gazeteciler (2018)

Birçok gazeteci gerçekle olan ilişkisini kaybetmiştir.

Örneğin milyonlarca insan hayatın binlerce derdi yüzünden ne yapacağını kara kara düşünürken, hakikat için ve halk için habercilik yaptığını iddia eden birçok gazeteci, insanların çektiği acıların sorumlusu olan zenginlerle neden ilişki kurmaya çalışır?

Alman gazeteci Udo Ulfkotte’nin, yayınlandığı zaman büyük yankı getirmiş kitabı ‘Satılmış Gazeteciler’, medyanın sıradan okurun hiç bilmediği kirli gerçeklerini gün yüzüne çıkarıyor.

Gazetecilerin hangi lobi kuruluşlarında çalıştıkları, gizli servis çalışanlarının nasıl haber yaptırıp yazı yazdırdığı, saygın “gazeteci” ödüllerinin ardındaki kirli hesaplar, medyanın bizi aldatarak güçlülerin çıkarları için nasıl manipüle ettiği ve Irak, Afganistan savaşlarını nasıl cansiperane savundukları, Ulfkotte’nin verdiği örneklerden yalnızca birkaçı.

Bizde ikinci baskısına ulaşan bu kitabı okuyup haberin arka planını yakından tanıyan her okur, “haberlerimizi”  birdenbire bambaşka gözlerle görmeye başlayacaktır.

  • Künye: Udo Ulfkotte – Satılmış Gazeteciler, çeviren: Hüseyin Salihoğlu, İmge Kitabevi, medya, 315 sayfa, 2018

Mehmet Atilla Güler – Belki Gerçek Yapmaya (2018)

Türkiye’de politik rock denince ilk akla gelen isimlerden olan Cem Karaca, yalnızca müzikal açıdan bir devrim yapmakla kalmadı, aynı zamanda birçok insanın hayatında da derin izler bıraktı.

Bu kitabın yazarı Mehmet Atilla Güler için de, durum tamı tamına böyle.

Kendisinin Cem Karaca hayranlığı, babasının aracılığıyla çocukluk yıllarına kadar uzanıyor.

Güler’in bu özenli ve güzel kitabı ise, Cem Karaca müziğinin ekonomik, sosyal ve politik boyutlarını zengin bir perspektifle takip etmesiyle önemli.

Rock müziğin Türkiye’deki serüveninin anlatımıyla açılan kitap,

  • Cem Karaca’nın çocukluk ve ilk gençlik yıllarını,
  • Karaca’nın Apaşlar, Ferdy Klein Orkestrası, Kardaşlar, Moğollar, Dervişan ve Edirdahan gibi gruplarla ortaya koyduğu efsane eserleri,
  • Sürgün yıllarını,
  • Yurda dönüş ve Türkiye’de ilk albümünü yapışını,
  • Son albümü ‘Bindik Bir Alamete’nin macerasını,
  • Son günlerini,
  • Ve bunun gibi, Cem Karaca’nın hayatından pek çok önemli kesiti bizimle paylaşıyor.

Kitabın bir diğer önemi de, Cem Karaca’nın birlikte çalıştığı son grup olan Yol Arkadaşları’nın basçısı Zafer Şanlı’nın anlatımları aracılığıyla, Karaca’nın son yıllarına dair başka hiçbir yerden ulaşılması mümkün olmayan altın değerinde bilgiler sunması.

  • Künye: Mehmet Atilla Güler – Belki Gerçek Yapmaya: Cem Karaca’nın Hayatı, Müziği ve Yalnızlığı, İmge Kitabevi, müzik, 135 sayfa, 2018

Kolektif – İktisatta Davranışsal Yakalaşımlar (2017)

Psikoloji alanında çalışan uzmanların ortaya koyduğu gibi, gündelik hayatımızda pek rasyonel davrandığımız söylenemez.

Bu durumu en iyi gözlemleyebileceğimiz alanlardan biri ise, alışveriş alışkanlıklarımız.

Alışverişe çıkarken bizi peşinden sürükleyen irrasyonel davranışlarımız neler?

İşte, ilk baskısı 2015’te yapılan bu çalışma, davranışsal iktisat hakkında Türkçede yetkin bir kaynak olmaya devam ediyor.

Saha çalışmaları ve örnek vakalarla desteklenen kitap, insanın hem tüketici hem de üretici olarak iktisattaki davranışlarını kapsamlı bir bakışla analiz ediyor.

  • Gelirimiz yetmediği halde, sırf komşumuz yeni bir araba aldı diye gidip krediyle araba alıyoruz?
  • Elinde hesap makinesiyle bize teklif sunan satıcı, neden elleri cebinde teklif veren satıcıdan daha inandırıcı gelir?
  • Güneşli havalarda neden ATM’lerden daha fazla para çekiyoruz?
  • Pazarda neden önünde daha fazla kalabalık olan tezgâhlara yöneliyoruz?
  • Neden ucu bucağını düşünmeden kafe, restoran açmaya karar veriyoruz?

Eldeki kitap, tüm bu sorulara yanıt vermesiyle önemli.

  • Künye: Kolektif – İktisatta Davranışsal Yakalaşımlar, derleyen: Devrim Dumludağ, Ester Ruben, Levent Neyse ve Özge Gökdemir, İmge Kitabevi, iktisat, 416 sayfa, 2017

Zülküf Aydın – Çağdaş Tarım Sorunu (2017)

Türkiye tarımında, özellikle son 15-20 yıllık süreçte akla hayale gelmeyecek dönüşümler yaşandı.

Örneğin son yıllarda buğday ve saman gibi, ülkenin tarımının ana ürünlerinin dahi ithal edildiği haberlerini sıklıkla alıyoruz.

Bu, var olan sıkıntıların yalnızca çok küçük bir kısmı.

Örneğin çok uluslu şirketler tarımın hemen her alanında varlık göstermeye başladılar.

Ve son dönemde çıkarılan tütün, şeker ve diğer tarım yasaları da, ülkenin tarımından ziyade bu şirketlerin çıkarlarına hizmet ediyor.

İşte Zülküf Aydın’ın bu önemli çalışması, tarım alanındaki bunun gibi güncel sorunları geniş bir perspektifte irdeliyor.

Küreselleşmenin ve finansallaşmanın dünya tarımına etkilerini irdeleyerek kitabına başlayan Aydın, bu gelişmelerin nasıl tarımın uluslararasılaşmasıyla sonuçlandığını ve Türkiye’de çok uluslu şirketlerin önceliklerinin nasıl devletin korumacı, destekleyici tarım politikalarının yerine geçtiğini gözler önüne seriyor.

Çalışmayı dikkat çekici kılan bir diğer husus da, Aydın’ın bunları yaparken, 1970’li ve 80’li yıllarda Türkiye’de büyük yankı uyandırmış “Tarım Sorunu” tartışmalarını yeniden gündeme getirmesi.

Tarımda yaşanan tarihsel ve güncel sorunları daha iyi kavramak için bir başucu kitabı.

  • Künye: Zülküf Aydın – Çağdaş Tarım Sorunu, İmge Kitabevi, tarım, 335 sayfa, 2017

Alec Fisher – Gerçek Argümanların Mantığı (2017)

Alec Fisher’in bu harika çalışması, Galileo’dan Marx’a, Thomas Malthus’tan Charles Darwin’e, Richard Dawkins’ten John Stuart Mill’e düşünce dünyasına yön vermiş isimlerin temel metinlerinden yola çıkarak argümanları nasıl analiz edeceğimiz ve değerlendireceğimiz hakkında ipuçları sunuyor.

Gazete makalesinden klasik metinlere ve kolay pasajlardan zor olanlara pek çok örnek barındıran kitap, okurlarına bir düşünceyi ortaya koyarken argüman ve kanıtları nasıl haklı gösterebileceklerini, soruların bu amaçla nasıl kullanılabileceğini, bunun yanı sıra varsayımsal argümanlarla nasıl başa çıkabileceğini anlatıyor.

Doğal yaşam, toplum, siyaset, felsefe, hukuk ve sosyal bilimler alanında pek çok argüman barındıran kitap, eleştirel düşünme kabiliyetimizi geliştirmemize katkıda bulunmasıyla önemli.

  • Künye: Alec Fisher – Gerçek Argümanların Mantığı, çeviren: Cenk Özdağ ve Oğuz Akçelik, İmge Kitabevi, felsefe, 396 sayfa, 2017