Jale Özata Dirlikyapan – Kabuğunu Kıran Hikâye (2010)

Jale Özata Dirlikyapan, nitelikli çalışması ‘Kabuğunu Kıran Hikâye’de, Türkiye öykücülüğünde önemli bir yer tutan 1950 kuşağını inceliyor.

Aralarında Ferit Edgü, Orhan Duru, Leyla Erbil, Bilge Karasu, Feyyaz Karacan, Onat Kutlar, Demir Özlü, Adnan Özyalçıner gibi öncü kalemlerin bulunduğu 1950 kuşağı öykücülüğünü çok yönlü bir bakışla irdeleyen Dirlikyapan, kitabının ilk bölümünde, Türkiye’de siyasal ve toplumsal değişimin yoğun olarak yaşandığı, buna koşut olarak edebiyatta da geçmişle hesaplaşmanın, Batı etkisinin desteğiyle yenilenme çabalarının ve yeni kümelenmelerin görüldüğü 1950’li yılların bir panoramasını çiziyor.

Çalışmanın ikinci bölümü, dönemin edebiyat ortamını ve öykü tartışmalarını ele alıyor. Üçüncü bölümde yazar, 1950 kuşağının ilk yenilikçi öykücülerini, dördüncü bölümde ise yeni öykücülüğün içerik ve biçim öğelerini inceliyor.

  • Künye: Jale Özata Dirlikyapan – Kabuğunu Kıran Hikâye, Metis Yayınları, eleştiri, 196 sayfa

William Faulkner – Emily’ye Bir Gül (2019)

Yazıya yüreğini ve ruhunu koymuş William Faulkner’ın yazdığı her şey sıra dışıdır, öncüdür.

Bu kitapta ise, bizde daha çok romanlarıyla bildiğimiz, fakat öyküleri de başlı başına birer şaheser olan Faulkner’ın seçilmiş on yedi öyküsüne yer veriyor.

Burada, Faulkner’ın ‘Emily’ye Bir Gül’, ‘Ambar Kundakçısı’ ve ‘O Akşam Güneşi’ gibi ünlü öyküleri kadar, pek bilinmeyen öyküleri de yer alıyor.

Öyküler, aralarında edebiyatımızın usta isimlerinin de bulunduğu farklı çevirmenler tarafından Türkçeye kazandırılmış.

Faulkner yıllar önce kendini başarısız bir şair olarak tanımlamış ve şöyle demişti:

“Belki de her romancı önce şiir yazmak ister, yazamadığını anlayınca da şiirden sonra en zor tür olan öyküyü dener. Ancak onda da başarısız olduktan sonra roman yazmaya başlar.”

Kitapta yer alan diğer öyküler ise şöyle:

Bir Ayı Avı

İki Asker

Kuru Eylül

Elly

Avludaki Katır

Kırmızı Yapraklar

Bir Adalet

Dikkat!

Şeref

Dr. Martino

Tilki Avı

Bir Kraliçe Vardı

Dağdaki Zafer

Carcassonne

  • Künye: William Faulkner – Emily’ye Bir Gül, hazırlayan: Güven Turan, çeviren: Aysun Arslan, Necla Aytür, Ünal Aytür, Ayberk Erkay, Gül Ülker Gül, Bilge Karasu, Ülkü Tamer, Güven Turan ve Burcu Uğuz, Yapı Kredi Yayınları, öykü, 288 sayfa, 2019

Kolektif – Bilge Karasu Aramızda (2019)

Son zamanların en güzel haberlerinden biri elimizdeki kitap.

Bilge Karasu’nun anısına bir armağan olarak hazırlanmış ‘Bilge Karasu Aramızda’ ilkin 1997’de yayımlanmış, uzun zamandır da hiçbir yerde bulunamıyordu.

Şimdi yeni bir baskıyla raflardaki yerini alan kitap, Karasu’nun öğrencilerinin, eleştirmenlerin ve dostlarının kendisi hakkında kaleme aldıkları yazılardan oluşuyor.

Bilge Karasu, 1950’li yılların başından bugüne edebiyatımızı ve düşünce dünyamızı etkilemeye devam ediyor.

Bu etkiyi, genç kuşaklar üzerinde de görmek mümkün.

Bir yönüyle bu genç okur kitlesini hedefleyen kitap, Karasu’nun zengin edebi ve düşünsel dünyasını bir kez daha gözler önüne sermesiyle altın değerinde bir çalışma.

Kitap, ‘Seslenişler, Anılar, İzler’, ‘Çağrışımlar’ ve ‘İncelemeler, Değinmeler, Yorumlar’ başlıklı üç bölümden oluşuyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Mustafa Arslantunalı, Füsun Akatlı, Nezihe Meriç, Sıtkı M. Erinç, Oruç Aruoba, Cüneyt Türel, Tomris Uyar, Selim İleri, Mehmet H. Doğan, Talat Sait Halman, Barış Pirhasan, Hasan Cemaleddin Gürpınar, Nil Kara, Alain Mascarou, Balkan Naci İslimyeli, Gündüz Vassaf, Ülker Gökberk, Güven Turan, Enis Batur, Doğan Hızlan, İskender Savaşır, Nurdan Gürbilek, İoanna Kuçuradi, Hamdi Bravo ve Türker Armaner.

  • Künye: Kolektif – Bilge Karasu Aramızda, hazırlayan: Füsun Akatlı ve Müge Gürsoy Sökmen, Metis Yayınları, edebiyat inceleme, 288 sayfa, 2019

Simone de Beauvoir – Sessiz Bir Ölüm (2009)

Simone de Beauvoir ‘Sessiz Bir Ölüm’de, annesinin ölümünü bütün ayrıntılarıyla betimliyor.

Ölüm karşısındaki korkusunu sık sık dile getirmiş olan de Beauvoir, hasta annesinin başında ölümü bambaşka bir gözle görmeye başladığını, başkalarının ölümünü aklı başında bir seyirci gibi izlemekten vazgeçtiğini anlatıyor.

Yazar, bu süreç içinde yaşadığı karmaşık ve yoğun duygularını ve annesiyle arasına giren büyük yabancılaşmayı, incelikli ve duyarlı bir üslupla okurlara sunuyor.

Bir can çekişme sürecinin sergilendiği ve aynı zamanda annenin bütün yaşamının da anlatıldığı kitapta, de Beauvoir’in arınmış, süzülmüş bir ifade gücüne ulaştığının altını çizmekte fayda var.

  • Künye: Simone de Beauvoir – Sessiz Bir Ölüm, çeviren: Bilge Karasu, İmge Kitabevi, anlatı, 126 sayfa

Kolektif – İstanbul Öyküleri Antolojisi (2009)

Oyun yazarı ve öykücü Jale Sancak’ın hazırladığı ‘İstanbul Öyküleri Antolojisi’, balığı, balıkçısı, Evgeniya’sı, meyhaneleri, sarhoşları, genelevleri ve sevdalarıyla bir İstanbul resmi çiziyor.

İstanbul, köklü tarihiyle, sanatın her dalının olduğu kadar, edebiyatın da ilgi duyduğu bir şehir.

Şehre dair yayımlanmış edebi eserler, başlıbaşına bir külliyat haline gelmiş durumda.

Bu zengin kaynaktan bir demeti okurlarına sunan antolojide öyküleri bulunan isimler ise şöyle: Sait Faik Abasıyanık, Abidin Dino, Peride Celal, Zeyyat Selimoğlu, Oktay Akbal, Bilge Karasu, Demir Özlü, Nursel Duruel, Tezer Özlü, Nemika Tuğcu, Mehmet Coral, Selim İleri, Hulki Aktunç, Necati Güngör, Semra Aktunç, Nedim Gürsel, Peride Çiçekoğlu, Vecdi Çıracıoğlu, Murathan Mungan, Sezer Ateş Ayvaz, Mehmet Ünver, Yasemin Yazıcı, Jale Sancak, Nalan Barbarosoğlu, Jaklin Çelik ve Makbule Aras.

  • Künye: Kolektif – İstanbul Öyküleri Antolojisi, hazırlayan: Jale Sancak, İkaros Yayınları, antoloji, 246 sayfa

Bilge Karasu – Şiir Çevirileri (2014)

Bilindiği gibi Bilge Karasu, İngilizce ve İspanyolca’dan şiir çevirileri de yapmıştı.

İşte uzun çabalarla ortaya konan elimizdeki çalışma, yazarın 1950’li ve 1960’lı yıllarda yapmış olduğu, Gustavo Adolfo Bécquer, Federico Garcia Lorca, Ezra Pound, William Shakespeare, T. S. Eliot, B. Rajan ve Srinivas Rayaprol’un şiir çevirilerini bir araya getiriyor.

Karasu’nun, Lorca’nın ‘Kayıt Düşürün’ şiirinden yaptığı çeviri şöyle:

“Öldüğümde gömün beni

Meydanın kumlarına

Yanımdaki sazımla.

 

Öldüğümde,

Portakallarla

Naneler arasında.

 

Öldüğümde, isterseniz,

Bir fırıldakla beni

Savuruverin havaya.

 

Öldükten sonra!”

  • Künye: Bilge Karasu – Şiir Çevirileri, hazırlayan: Tunç Tayanç, Metis Yayınları, şiir, 106 sayfa, 2014