David Harvey – Kozmopolitlik ve Özgürlük Coğrafyaları (2015)

David Harvey’in siyaset ve coğrafyayı birleştirdiği bu ilgi çekici çalışması, küresel dünyaya alternatif bir kozmopolit dünyaya içkin özgürlük biçimi üzerine düşünüyor.

Harvey, siyasi gündemlerin, coğrafyanın karmaşıklığını yok saydığı için başarısız olmaya eğilimli olduklarını belirtiyor.

David Harvey’e göre, toplumsal ve siyasal hayata dâhil olmuş coğrafya, ideal demokrasi için olmazsa olmaz koşullardan.

Harvey’in çalışması, George W. Bush yönetimi döneminde kullanılan hürriyet ve özgürlük anlayışına sıkı eleştiriler getirerek başlıyor.

Düşünür ardından, alan, yer ve çevre gibi coğrafyanın temelini oluşturan kavramların ontolojik araştırması yoluyla toplumsal kuram ve siyasi hamlenin esası olarak coğrafya bilgisine yeni bir çerçeve oluşturuyor.

Harvey’in burada tanımladığı kozmopolitlik ise, köken olarak hayali ideallerden çok insan deneyimine dayanmaktadır ve böylesi arzu ettiğimiz özgürlüğü elde etme yolunda bize daha çok ışık tutacaktır.

  • Künye: David Harvey – Kozmopolitlik ve Özgürlük Coğrafyaları, çeviren: Zeynep Cansu Başeren, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 366 sayfa, 2015

Gurminder K. Bhambra – Moderniteyi Yeniden Düşünmek (2015)

Gurminder Bhambra’dan Avrupa modernleşmesini, kolonyal tarihi ekseninde izleyen çok iyi bir sosyoloji çalışması.

Bhambra’nın buradaki en dikkat çekici katkısı, modernite oluşumu ve gelişiminin yarattığı Avrupa-merkezci ve egemen anlatıma eleştirel bir gözle yaklaşması ve tarihsel sosyolojinin yeniden inşası konusunda özgün bir perspektif sunması.

  1. ve 19. yüzyılda Avrupa geleneğindeki değişimler, post-kolonyalizmin serüveni, modern Avrupa fikrinin şekillenişinde Rönesans, Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi’nin etkileri hakkında derinleşmek isteyenlere.
  • Künye: Gurminder K. Bhambra – Moderniteyi Yeniden Düşünmek: Post-Kolonyalizm ve Sosyolojik Tahayyül, çeviren: Özlem İlyas, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 208 sayfa, 2015

Hilmar Kaiser – Diyarbakır’da Ermeni Kıyımı (2015)

Diyarbakır Valisi Reşad Bey’in Ermeni katliamındaki rolünü çok yönlü bir şekilde irdeleyen bir inceleme.

Hilmar Kaiser, Diyarbakır vilayeti içindeki iktidar yapısını ve kentli eşrafla Kürt milliyetçiliğinin hem merkezi otoriteyle ilişkisini hem de Ermenilerin yok edilmesinde oynadığı rolü tartışıyor.

Kaiser’in çalışmasının merkezi, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yükselişini, yeni oluşmaya başlayan Kürt ulusal hareketini ve Osmanlı Ermeni nüfusunun yok edilişini tartışması.

Kaiser’e göre, ne İttihat ve Terakki Cemiyeti, ne de Osmanlı bürokrasisi Ermeni katliamı sırasında bir bütün olarak hareket etmiştir ve Ermeni karşıtı politikalarda yerel görevlilerin daha derin bir etkisi olmuştur.

  • Künye: Hilmar Kaiser – Diyarbakır’da Ermeni Kıyımı, çeviren: Ayşen Gür, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 428 sayfa, 2015

Pierre Bourdieu – Bir Pratik Teorisi İçin Taslak (2019)

‘Bir Pratik Teorisi İçin Taslak, Pierre Bourdieu’nün Cezayir çalışmalarıyla başlayan ilk dönem eserleri ve temel kavramlarını daha iyi kavramak için şahane bir giriş.

İlk baskısı 1972’de yapılan kitap iki bölümden oluşuyor.

‘Kabiliye Üzerine Üç Etnoloji Çalışması’ adlı ilk kısımda Bourdieu, Kabiliye’de şerefe yüklenen anlam ve rolleri, dil ve anlatılar üzerinden inceleyerek topluluk ilişkilerinin kurallarına ve yaptırımlarına dikkat çekiyor.

Bu kısımdaki ayrıca, Kabiliye evlerinin mekânsal kurgusu ile gündelik pratikler ve toplumsal cinsiyet arasındaki ilişki ele alınıyor ve akrabalık ilişkileri, evlilik stratejileri ve yeniden üretim mekanizmalarını inceleniyor.

‘Bir Pratik Teorisi için Taslak’ başlıklı ikinci kısımda ise, bilimsel araştırmada gözlemcinin ve teorik bilginin konumlarına ilişkin bir inceleme yer alıyor.

Bourdieu bu incelemenin ardından yapı, pratik, beden ve zaman başlıkları altında pratiğin teorisini şekillendiriyor.

Bourdieu düşüncesinin yapıtaşlarından habitus ve sembolik sermaye kavramlarının öne çıktığı bu teorik kısım, pratiklerin ekonomisine dair bir inceleme ile son buluyor.

Kitabın sonunda ise ‘Ekonomik Pratikler ve Zamansal Yatkınlıklar’ adlı bir sonuç bölümü yer alıyor.

Bu kitabı, bu alanda çalışan akademisyenler kadar öğrenciler için de muhakkak başvurulması gereken bir kaynak olarak tavsiye ediyoruz.

  • Künye: Pierre Bourdieu – Bir Pratik Teorisi İçin Taslak: Kabiliye Üzerine Üç Etnoloji Çalışması, çeviren: Nazlı Ökten, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 270 sayfa, 2019

Ali Mezghani – Tamamlanmamış Devlet (2015)

Ali Mezghani, bu ufuk açıcı analizinde, İslam hukukunun tarihsel gelişimi bağlamında Arap ülkelerindeki hukuk sorununu irdeliyor.

Arap ülkelerinde gerçek anlamda çağdaş hukukun ortaya çıkmadığını belirten yazara göre bunda en önemli etken, dinin, devletin ve toplumun temel belirleyicisi olarak korunması.

Kitapta,

  • İslâm’ın fıkıh okullarından başlayarak farklı ülkelerde şer’i hukuk sistemlerinin oluşumu,
  • Bu sistemlerin devlet ve toplumsal hayat üzerindeki etkileri ve bu yapıların günümüze nasıl uzandığı,
  • Ahlâki, ekonomik ve siyasi alanlarda kapsamlı bir kontrol mekanizması olarak dinin, modern hukuku dışlayıp dışlamadığını,
  • Yakın dönemde gelişen Arap Baharı hareketlerini ve bu hareketin başlangıç noktasındaki Tunus’un özgün durumunu,
  • Ve bunun gibi pek çok ilgi çekici konuyu tartışıyor.

Mezghani’ye göre, modern devletin temel öğelerinden olan hukuki yapı gelişmedikçe, Arap ülkeleri devletlerinin modernleşme süreçleri sekteye uğrayacaktır.

  • Künye: Ali Mezghani – Tamamlanmamış Devlet: Arap Ülkelerinde Hukuk Sorunu, çeviren: Ahmet Arslan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 300 sayfa, 2015

Ergun Özbudun – Anayasalcılık ve Demokrasi (2015)

Anayasal demokrasi, çağdaş anayasa hukuku ve siyaset bilimi literatürlerinde en çok kullanılan kavramlardan.

Bu kavramı ve kavramın tarihsel seyrini kapsamlı bir bakışla irdeleyen Ergun Özbudun da, anayasa yargısının doğuşu ve gelişimini, yargı organının bağımsızlığına dayanan kuvvetler ayrılığını ve Türkiye’de demokrasi ve anayasalcılık ilişkisini tartışıyor.

  • Künye: Ergun Özbudun – Anayasalcılık ve Demokrasi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları

A. Suut Doğruel ve Fatma Doğruel – Bıçak Sırtında Büyüme ve İstikrar (2018)

Geniş halk kesimlerinin gelir düzeyini baskı altında tutan istikrar programları, 1980’li yıllardan başlayarak, IMF ve Dünya Bankası’nın gözetiminde, yirmi yıl boyunca varlığını sürdürdü.

Küresel düzeyde rahat bir ekonomik ortama vesile olan bu programlar, 2000’li yılların ilk yarısına kadar sürdü.

2006’da ilk baskısı yapılan ve şimdi güncellenmiş bir baskıyla raflardaki yerini alan bu kitabın yazarları ise, söz konusu dönemdeki makroekonomik göstergelerdeki göreli iyileşmeye boş bir iyimserlik yerine şüpheyle yaklaşıyor ve bu sistemin dünyanın farklı ülkelerindeki macerasını karşılaştırmalı bir bakışla inceliyor.

Kitabın bu baskısında, 2008 Finansal Krizi’nin küresel düzeydeki etkilerini de analiz eden yazarlar, bu krizin de ortaya koyduğu gibi, sorunun sadece gelişmekte olan ülkelerde değil, gelişmiş ülkelerde de olabileceğini gözler önüne seriyor.

Makroekonomik dengesizlik sorunlarının başta Türkiye ve Arjantin olmak üzere bazı ülkelerde yeniden ortaya çıkışını ve bir kez daha Türkiye ekonomisinin geleceğinin belirsizliğe sürüklenişini kapsamlı bir şekilde analiz eden yazarlar, günümüz ekonomi politikalarını küreselleşme, büyüme ve istikrar kavramları çerçevesinde anlamak konusunda bir başvuru kaynağı ortaya koymuş.

  • Künye: A. Suut Doğruel ve Fatma Doğruel – Bıçak Sırtında Büyüme ve İstikrar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, iktisat, 290 sayfa, 2018

Ulaş Karan – Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru Rehberi (2015)

Uluslararası ve ulusal mevzuata dair aydınlatıcı bilgilerle zenginleşmiş, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkının usullerini ortaya koyan bir rehber.

Anayasa Mahkemesi’ne yapılmış başvuru örnekleri ve Mahkeme tarafından hazırlanan bireysel başvuru formunun bir örneği eşliğinde.

  • Künye: Ulaş Karan – Anayasa Mahkemesi’ne Bireysel Başvuru Rehberi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları

Bilen Işıktaş – Peygamber’in Dâhi Torunu Şerif Muhiddin Targan (2018)

Büyük ud ve viyolonsel virtüozu Şerif Muhiddin Targan, 20. yüzyıl Türk müziğinin en önemli temsilcilerindendir.

Bilen Işıktaş’ın bu muazzam çalışması da, Targan’ın yaşamını ve mirasını, onun müzikal ve entelektüel serüveniyle çerçeveleyerek anlatıyor.

Işıktaş kitabına, modernleşmenin Osmanlı toplumundaki sosyokültürel yansımalarını analiz ederek başlıyor.

Çalışmanın devamında ise,

  • Tarihsel süreçte Osmanlı/Türk modernleşmesinin müzikal ifadesi,
  • Şerif Muhiddin Targan’ın doğduğu kültür çevresi,
  • Mehmet Âkif Ersoy’un, Targan’ın düşünsel ve müzikal üretimindeki yeri,
  • Targan’ın Osmanlı/Türk müziğine getirdiği yenilikler,
  • Targan’ın icrası ve üslubu,
  • Targan öncesi ve Targan döneminde Osmanlı/Türk müziğinde ud ve udun icracıları,
  • Targan’ın ud metodu,
  • Targan’ın uda kazandırdığı yeni kimlik ve Targan’ın sanat felsefesi,
  • Doğu ve Batı arasında değişimin sembolü olarak Targan’ın mirası,
  • Ve bunun gibi birçok konu ele alınıyor.

Targan’ın yetiştiği dönem ve kendisinin müzikal çalışmaları konusunda muhteşem bir kaynak olarak önereceğimiz kitap, Targan’ın kendi el yazısı ile yazılmış eserlerinin yanı sıra, burada ilk kez yayınlanan çok sayıda belge ve görsel kaynak da barındırıyor.

  • Künye: Bilen Işıktaş – Peygamber’in Dâhi Torunu Şerif Muhiddin Targan: Modernleşme, Bireyselleşme, Virtüozite, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, biyografi, 576 sayfa, 2018

Serap Yazıcı – Yeni Bir Anayasa Hazırlığı ve Türkiye (2009)

Serap Yazıcı’nın, alt başlığı ‘Seçkincilikten Toplum Sözleşmesine’ olan ‘Yeni Bir Anayasa Hazırlığı ve Türkiye’ isimli çalışması, son zamanlarda Türkiye’de yeniden alevlenen anayasa tartışmaları konusunda önemli bir boşluğu dolduruyor.

Yazıcı nitelikli çalışmasında, yapım sr ve bu üreci ve içerdiği hükümler yönünden sivil ve demokratik bir anayasasının ne olduğunu tartışıyobağlamda Cumhuriyet’in kuruluşundan bugüne kabul edilen 1924, 1961 ve 1981 anayasalarını inceliyor.

Bu anayasalardaki sorunları gözler önüne seren Yazıcı, hazırlanan anayasa taslaklarını da ele alıyor ve çoculcu, liberal ve demokratik bir anayasanın nasıl olabileceğini anlatıyor.

  • Künye: Serap Yazıcı – Yeni Bir Anayasa Hazırlığı ve Türkiye, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 262 sayfa