Jürgen Osterhammel ve Niels Petersson – Küreselleşmenin Kısa Tarihi (2021)

Küreselleşmenin tarihi ve geçmişe dair görüşümüzü nasıl derinden etkilediği hakkında çok iyi bir giriş.

Jürgen Osterhammel ve Niels Petersson, bugün yaşadığımız küreselleşmenin uzun soluklu tarihsel dinamiklerini aydınlatıyor.

“Küreselleşme”, günümüz dünyasını tanımlamak için diğer bütün kavramlardan çok daha sık kullanılıyor.

Peki, bu tartışmalı olgu gerçekten modern zamanların bir icadı mı?

Ya da hangi uzun vadeli süreçler günümüzdeki bu durumu ortaya çıkardı?

Osterhammel ve Petersson’a göre dünya bir gecede “küreselleşmedi” ve bu süreçler, “küreselleşme” terimi henüz ortada yokken de mevcuttu.

Bugünkü küreselleşme uzun soluklu bir dönüşümün parçasıdır ve öncekilerden tamamen farklı bir “küresel çağ”ın habercisi değildir.

‘Küreselleşmenin Kısa Tarihi’, Avrupa değerlerinin yayılması, dünya ticaretinin ortaya çıkması, kitlesel göçlerle kıtaların birbirine bağlanması ve kültürel alanda kozmopolit akımların oluşması gibi –bunalımlarla ilerlemiş istikrarsız– süreçleri birbirleriyle irtibatlı bir bağlama yerleştiriyor ve günümüzün en önemli kavramlarından birisine tarihi bir derinlik kazandırıyor.

  • Künye: Jürgen Osterhammel ve Niels P. Petersson – Küreselleşmenin Kısa Tarihi: Boyutlar, Süreçler, Dönemler, çeviren: Hilal Görgün ve B. Yavuz Görgün, Küre Yayınları, tarih, 119 sayfa, 2021

Erinç Yeldan – Küreselleşme, Kim İçin? (2008)

Erinç Yeldan ‘Küreselleşme, Kim İçin?’de, 1980’lerden günümüze, küresel iktisat ikliminin tarihsel ve güncel bir analizini yapıyor.

Yeldan kitabının ilk bölümünde, küreselleşmenin ideolojik niteliğini tanımlıyor ve küreselleşmenin muhafazakâr, neoliberal ideolojinin yeni bir ürünü olduğunu gösteriyor.

İkinci bölüm, neoliberal küreselleşmenin pratik yaşamdaki uygulama sonuçlarına odaklanıyor.

Üçüncü bölüm ise IMF programı ve AKP iktidarı ekseninde, Türkiye özelindeki iktisat politikalarını inceliyor.

Yeldan’ın ele aldığı kavramların içini doldurabilmesi ve sade bir dille meramını anlatabilmesi de, kendisini, Prof. Oya Köymen’in tabiriyle “televoleci iktisatçılardan” ayıran başlıca özellik.

  • Künye: Erinç Yeldan – Küreselleşme, Kim İçin?, Yordam Kitap, iktisat, 304 sayfa

Sungur Savran – Kod Adı Küreselleşme (2008)

Sungur Savran ‘Kod Adı Küreselleşme’de, emperyalizmin 21. yüzyıldaki farklı ve sinsi görünümlerini irdeliyor.

Savran’a göre, küreselleşme bir sınıf mücadelesidir ve doğrudan doğruya uluslararası sermayenin işçi sınıfı ve emekçileri hedefleyen bir sınıf taarruzudur.

Ayrıca Savran’ın, küreselleşmeye karşı ulusalcı bir karşı koyuşun mümkün olmadığı ve bunun ilerici olamayacağı savı, çalışmayı ilginç kılan etmenlerden.

Kitap, küreselleşmenin sağ ve sol liberalizmler tarafından sunuluşunu ve buna dair milliyetçi/ulusalcı/yurtsever açıklamaları çürütecek argümanlarla kurulmuş.

Ekonomik krizin yaşandığı şu günlerde, küreselleşmeyi yeniden düşünmek için Savran’a kulak vermekte yarar var.

  • Künye: Sungur Savran – Kod Adı Küreselleşme, Yordam Kitap, siyaset, 365 sayfa

George Ritzer – Küresel Dünya (2011)

 

Sosyolog George Ritzer ‘Küresel Dünya’da, konuya dair rehber nitelikte bir esere imza atıyor.

Bunu sağlayan faktörlerin başında, Ritzer’ın küresel dünyayı neredeyse tüm boyutlarıyla ele alması ve konuyu hem akademik bir perspektifle hem de güncel örneklerle zenginleştirerek vermesi.

Küreselleşme konusundaki temel tartışma ve anlaşmazlıklar; emperyalizm, sömürgecilik, kalkınma ve batılılaşma gibi küreselleşme ile ilgili süreçler; küresel politik yapılar ve süreçler; küreselleşmenin ekonomik yapılandırılması; küresel göç hareketleri ve küreselleşmeye karşı mücadele etmenin başlıca yolları, Ritzer’ın burada irdelediği konulardan birkaçı.

  • Künye: George Ritzer – Küresel Dünya, çeviren: Melih Pekdemir, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 600 sayfa