Edward D. Melillo – Kelebek Etkisi (2022)

Böceklerin varlığı, tiksinti duygusu ile tüylerimizi diken diken edebilir ancak günlük hayatta gözden kaçırdığımız birçok şeyden de onlar sorumludur.

Parlak bir elmayı ısırdığımızda, bir kemanın yankılanan notalarını dinlediğimizde, giyindiğimizde, diş implantı ya da manikür yaptırdığımızda esasında büyük bir böcek ordusunun meziyetlerinden yararlanıyoruz.

Böceklerin ürettiği ham maddeleri üretmek için ne kadar çabalarsak çabalayalım (örneğin; ipek, şellak, kırmız) ürettiğimiz bu yapay maddeler en iyi ihtimalle ortalamanın çok altında, en kötü ihtimalle ise toksik olduğu kanıtlanmıştır.

Bu araştırmalar ortaya koyuyor ki yakın gelecekte böcek dünyası ile karşılıklı bağımlılığımız bir zorunluluk olarak varlığını sürdürecektir.

Edward D. Melillo, insanlarla böcekler arasındaki ayrılmaz ve büyüleyici bağları gösteren canlı bir dünya tarihini ortaya koyuyor.

Çağlar boyunca, yalnızca bu canlılarla bir arada yaşamakla kalmadık aynı zamanda modern tıp, biliminin önemli keşifleri ve dünyanın gıda arzının geleceği için onlara güvendik.

Böcekler olmasaydı, küresel endüstrinin tüm sektörleri durma noktasına gelir ve modern yaşamın temel özellikleri ortadan kalkardı.

Bu kitap, canlıların varoluşumuzun çerçevesini nasıl değiştirdiği ve şekillendirmeye devam ettiği konusunda aldatıcı bir değerlendirme sunuyor.

  • Künye: Edward D. Melillo – Kelebek Etkisi: Böcekler ve Modern Dünyanın Oluşumu, çeviren: Gökçen Yılmazlı, Orenda Kitap, bilim, 296 sayfa, 2022

Darrel Bricker ve John Ibbitson – Boş Gezegen (2022)

Yarım yüzyıl boyunca istatistikçiler, âlimler ve siyasetçiler her gün biraz daha artan küresel nüfusun, sonunda dünya kaynaklarını tüketeceği uyarısında bulunmuşlardı.

Uzmanların iddialarına göre küresel nüfus, artmak şöyle dursun ani bir düşüşe doğru dört nala koşuyor.

Bu düşüş, birçok ülkede daha şimdiden başlamış durumda.

John Ibbitson ile Darrel Bricker ‘Boş Gezegen’ isimli eserlerinde azalmış küresel nüfusun birçok faydayı da beraberinde getireceğini söylüyorlar: Daha az sayıda çalışan daha yüksek maaş talebinde bulunabilecek, çevre sorunları düzelecek, açlık riski bile ortadan kalkacak, ayrıca gelişmekte olan ülkelerdeki düşen doğum oranları kadınlar için daha fazla güç ve otonomi manasına gelecek.

Ama ufukta muazzam karışıklıklar da görünmüyor değil.

Bunun etkilerini Avrupa’da ve Asya’nın bir kısmında -yaşlanan nüfus yapıları ve iş gücü azalışları ekonomiyi zayıf düşürür ve kamu sağlığı ile sosyal güvenlik üzerinde yıkıcı talepler doğurur- hâlen görmekte olduğumuzu da söyleyebiliriz.

Özenle araştırılarak ortaya konmuş ve saygı uyandıran bir eser diyeceğimiz ‘Boş Gezegen’, önleyemeyeceğimiz ama istediğimiz takdirde şekil verebileceğimiz bir gelecek vizyonu ortaya koyuyor.

  • Künye: Darrel Bricker ve John Ibbitson – Boş Gezegen: Küresel Nüfus Çöküşü Şoku, çeviren: Kadri Mustafa Orağlı, Orenda Kitap, inceleme, 312 sayfa, 2022

Alex Quigley – Okuma Boşluğunu Kapatmak (2022)

Bir ebeveynin ve öğretmenin en önemli görevlerinden biri, ekran bağımlısı olmuş bugünün çocuklarına okuma alışkanlığını öğretmesidir.

Alex Quigley, öğretmenlerin, öğrencilere okuma isteği ve beceresini nasıl kazandıracağını altı adımda açıklıyor.

Okumanın önemi, evrensel bir şekilde kabul edilmiş olsa da sınıflarımızdaki okuma boşluğu, ebeveynlerin maddi durumu, eğitimleri, sahip oldukları kitaplar ve sınıfta yapılan pratikler gibi bir dizi sebepten ötürü halen yerini koruyor.

Bu boşluğu kapatmak için her bir öğretmenin, özgüvenli bir şekilde okumayı öğretme yetisine sahip olması gerekir.

Öğrencilerin okuma isteklerini ve becerilerini beslemeyi odağına alan bu önemli kitap, her öğretmenin, bütün öğrencilerinin hem okulda hem de okul kapılarının çok daha ötesinde başarıya koşmasını sağlayacak zengin bir okuma kültürü oluşturmasına yardımcı olacak kullanışlı çözümler sunuyor.

Quigley, uzman okuma öğretmenlerinin; öğrencilerine okumayı öğretmek, okuma arzularını beslemek için ihtiyaç duydukları bilgileri ve becerileri keşfe çıkıyor.

Eğer okulunuzun okuma müfredatını geliştiriyorsanız, kullanışlı stratejilerle dolu olan bu erişilebilir ve güncel metin çok değerli bir kaynak olacaktır.

Okumanın karmaşıklığını çekici ve akıcı bir şekilde açıklayarak, üstbilişe özellikle odaklanan Alex, okumayı yeniden şekillendirmek için uzman bilgileriyle desteklenen araçlar ve okuma boşluğunu kapatmak için altı adım sunuyor.

‘Okuma Boşluğunu Kapatmak’, kaçırılmayacak bir kitap.

  • Künye: Alex Quigley – Okuma Boşluğunu Kapatmak: Öğrencilerimizin Güçlü Okuyucular Olmasını Nasıl Sağlarız?, çeviren: Zeynepgül Atsız, Orenda Kitap, inceleme, 280 sayfa, 2022

Holger Volland – Makinelerin Yaratıcı Gücü (2022)

Bugün roman yazacak, müzik besteleyecek kapasiteye ulaşmış yapay zekâ, insanlık için en büyük felaketlerden biri mi?

Holger Volland, konu hakkında pek çok soruya yanıt vererek gelecekte bilincimizi nasıl koruyabileceğimizi anlatıyor.

Yaşamak mı yoksa yaşatılmak mı?

Gelişimini çok hızlı bir şekilde sürdüren algoritmalar öyle bir hâle geldi ki artık insanların kimi seveceğini, hangi haberleri okuyacağını ve bankadan alacağı krediyi bile belirliyorlar.

Bununla da kalmıyor, ünlü Ressam Rembrandt gibi tablolar yapıyorlar, hayal gücünün sınırlarını zorlayarak romanlar yazıyorlar ve müzik eserleri besteliyorlar.

Görülüyor ki algoritmaların başaramayacakları hiçbir şey yok gibi!

Volland, bu kitabında, yapay zekâyla ilgili birçok soruya cevap veriyor:

  • Algoritmalar bizden daha yaratıcı olabilirler mi?
  • Onlara neleri yaptırabiliriz, neleri yaptırmamalıyız?
  • Hangi konularda bizim için tehlikeli olabilirler?

Volland, bunun gibi birçok soruyla yapay zekânın, uzun zamandan beri farkına varmadan yaşamımıza nasıl girdiğini ve kültürümüzün bir parçası olduğunu, bunun bizi ne derecede etkilediğini ayrıntılarıyla anlatıyor.

Yazar, günlük yaşamımızdan örnekler vererek yapay zekâyla ilişkimizi çarpıcı bir şekilde gözler önüne seriyor.

Gelecekte yaşamımıza sahip çıkabilmemiz ve bilincimizin özgürlüğünü koruyabilmemiz için Volland’ın tavsiyelerine şans vermeliyiz.

  • Künye: Holger Volland – Makinelerin Yaratıcı Gücü: Gelecekte Duygularımızı ve Düşüncelerimizi Yapay Zeka mı Belirleyecek?, çeviren: S. Türkis Noyan, Orenda Kitap, bilim, 280 sayfa, 2022

Mike Pearl – En Sonunda Oldu (2019)

 

Gelecekte bizi nelerin beklediğini merak edenlerin severek okuyacağı bir kitap.

İnsanlar ölümsüz olsaydı ne olurdu?

Dünyadaki son mezbahanın kapandığı gün ne yapardık?

İnternet tümüyle kesilseydi ne olurdu?

Antibiyotikler işe yaramasaydı ne yapardık?

Suudi Arabistan’da petrol bitseydi ne olurdu?

Bireysel silahlanma yasaklansaydı neler değişirdi?

Bu kitabın yazarı Mike Pearl, bu ve bunun gibi senaryoların gerçekleşmesi durumunda olabilecekleri hem aydınlatıcı hem de eğlenceli bir üslupla bizimle paylaşıyor.

Pearl, modern dünyanın büyük sorunlarının bizi nasıl büyük çıkmazlara doğru sürüklediğini açık bir şekilde ortaya koymakla kalmıyor, aynı zamanda bu sorunların çözümü konusunda kimi somut önerilerde de bulunuyor.

Kitap, çağımızın en yakıcı ekolojik, siyasi ve iktisadi sorunlarına daha iyi kafa yormak için çok iyi fırsat.

  • Künye: Mike Pearl – En Sonunda Oldu: Dünyanın Gelecek Senaryoları, çeviren: Ahmet Büyükaksoy, Orenda Kitap, iktisat, 264 sayfa, 2019

Jennifer McCartney – Su Samurları Felsefe Yaparsa (2020)

Tam 6 milyon yıldır bu dünyada yaşayan su samurları, kuşkusuz gezegenin en tatlı hayvanlarıdır.

Sadece uzun vücutları, cılızlıkları, tüylü oluşlarıyla değil, örneğin sırf eğlencesine su kaydırağı inşa etmeleriyle bile öyledirler.

Canları öyle istiyor diye arkadaşlarıyla el ele tutuşmalarıyla veya.

Veyahut her fırsatını buldukları anda uyumalarıyla olsun.

İşte Jennifer McCartney bu eğlenceli kitabında, dünya ekosistemi için vazgeçilmez olan bu hayvanlardan nasıl bir yaşam sürmemiz gerektiği konusunda neler öğrenebileceğimizi anlatıyor.

Hayatımızı su samuru gibi yaşamamıza yardımcı olmak için su samuru bilimi, arkadaşlık hakkında yapılan çalışmalar, şekerleme yapmak ve oyunbozanlık, özlü sözler, şiirler ve testler barındıran kitap, su samurlarının yaşamlarına bakarak iş ve okul, ev ve çevre, sağlık ve mutluluk gibi konularda hayatımızı nasıl daha iyiye doğru geliştirebileceğimizi gösteriyor.

Kitap, güzel çizimlerle de zenginleştirilmiş.

  • Künye: Jennifer McCartney – Su Samurları Felsefe Yaparsa, çeviren: Sima Özkan, Orenda Kitap, felsefe, 120 sayfa, 2020