Mike Davis – Eski Tanrılar, Yeni Bilmeceler (2018)

Amerikalı Marksist tarihçi Mike Davis, tarihsel sosyolojik bir bakışla Karl Marx’ın hem geçmişteki fikirlerinin izini sürüyor hem de Marx’ın dünyanın güncel sorunlarına nasıl yanıt verebileceği üzerine derinlemesine düşünüyor.

“Toplumun devrimci dönüşümüne kimler önderlik edebilir?” ve “Gezegenimizdeki çevresel krizin nedeni ve çözümü nedir?” sorularına Marx’ın fikirlerini referans alarak yanıt vermeye koyulan Davis, kitabının ilk bölümünde Marx’ın ve klasik çerçevedeki diğer sosyalist düşünürlerin paralel bir okumasını yapıyor ve bu düşünürlerin fikirlerinde sınıfsal yeteneklerin ve bilincin nasıl ortaya çıktığını irdeliyor.

Davis, kitaba adını veren ikinci bölümde, Marx’ın ‘Louis Bonaparte’ın On Sekiz Brumaire’ ve ‘Fransa’da Sınıf Mücadeleleri’ adlı eserlerine odaklanıyor ve bunların neden tümüyle devrimci eylemciliğin ivediliği üzerine kurulu bir kazanım olduğunu tartışıyor.

Kitabın üçüncü bölümü, bilim insanı kimliğiyle iklim değişikliği üzerine büyük bir uluslararası tartışmanın fitilini ateşleyen, Marx eleştiricisi Kropotkin’in iklim değişikliğini insanlık tarihinin önemli bir itici gücü olarak saptayan ilk bilim insanı olması üzerine.

Dördüncü bölüm ise, bugünün ekolojik krizi hakkında.

Mike Davis bu son bölümde, iklim değişikliğinin yaratacağı felaketin işçi sınıfı kadar yoksul ülkeleri de nasıl etkileyeceğini anlattıktan sonra, yaklaşan bu felaketi nasıl aşabileceğimizi, sosyalist ve anarşist düşüncenin bunun için sunabileceği pratik çözümleri tartışıyor.

  • Künye: Mike Davis – Eski Tanrılar, Yeni Bilmeceler: Marx’ın Kayıp Teorisi, çeviren: Şükrü Alpagut, Yordam Kitap, inceleme, 335 sayfa

Guglielmo Carchedi – Başka Bir Avrupa İçin (2009)

Avrupa’nın ekonomik bütünleşmesinin sınıfsal tahlili açısından

AB oluşumunu Marksist perspektifle analiz eden Guglielmo Carchedi, Avrupa’nın ekonomik bütünleşmesinin sınıfsal tahlilini yapıyor.

Avrupa’nın ekonomik entegrasyonunu ve böylece birleşme sürecini hem oluşturan hem de sınırlayan birbirine bağlı üç olgunun varlığı, kitabın temel tezi.

Carchedi bunları, AB’nin hem eski hem de yeni emperyalizmin bazı özelliklerini kendi içerisinde yeniden üretmesi; AB’nin üye olmayan ülkelere karşı güçlü bir ekonomik blok haline gelmesi ve işçi sınıfının, AB’nin oluşum sürecinden olabildiğince dışlanması şeklinde özetliyor.

  • Künye: Guglielmo Carchedi – Başka Bir Avrupa İçin: Avrupa’nın Ekonomik Bütünleşmesinin Sınıf Tahlili, çeviren: Mustafa Topal, Yordam Kitap, iktisat, 519 Sayfa

Rius – Çizgilerle Ateistin El Kitabı (2015)

Marksist bir yaklaşımla, dinler tarihinin çizgili hikâyesi.

Rius özgün çizimleriyle, Hıristiyanlık başta olmak üzere, dünya dinlerinin egemen sınıflarca nasıl iktidar kurma aracı olarak kullanıldığını, “Gerilla İsa” figürünün nasıl ehlileştirildiğini ve Marksizm ile ateizm arasındaki ilişkiyi resmediyor.

  • Künye: Rius – Çizgilerle Ateistin El Kitabı, çeviren: Barış Yıldırım, Yordam Kitap

Gabriel Zucman – Vergi Cennetleri (2015)

5 trilyon 800 milyar Euro…

Bu kitabın yazarı Gabriel Zucman’a göre bu dudak uçuklatan meblağ, 2015 yılı itibariyle para babalarının dünya çapında gerçekleştirdiği vergi kaçaklığı miktarı.

Ve bu miktar, dünya hane halkı finansal zenginliğinin % 8’ine tekabül ediyor.

‘Vergi Cennetleri’, Zürih, Hong Kong, Bahamalar, Cayman Adaları, Lüksemburg gibi, dünyanın farklı noktalarında gerçekleşen bu büyük bir vurgunu ayrıntılı bir şekilde gözler önüne seriyor ve hükümetlerin buna karşı ne gibi tedbirler alabileceğini açıklıyor.

  • Künye: Gabriel Zucman – Vergi Cennetleri, çeviren: Yasemin Özden Charles, Yordam Kitap

Stefan Zweig – Dostlarla Mektuplaşmalar (2009)

Stefan Zweig, edebiyatın birçok dalında eserler vermiş usta yazarlardan. Zweig’in başlıca gereksinimlerinden biri de, bilindiği gibi mektup yazmaktı.

‘Dostlarla Mektuplaşmalar’ başlıklı bu kitap, Stefan Zweig ile Rainer Maria Rilke, Arthur Schnitzler, Hermann Bahr, Maksim Gorki, Sigmund Freud ve Hermann Hesse’in mektuplaşmalarını bir araya getiriyor.

Zweig’in ve mektuplaştığı diğer isimlerin iç dünyalarına dair bilinmeyenleri okuyuculara sunan mektuplar, bu yönüyle, bir dönemin kültürel panoramasını da çizmiş oluyor.

Kitap, “Her gölge, sonunda yine de ışığın çocuğudur. Ancak aydınlıkla karanlığı, savaşla barışı, yükselişle alçalışı yakından tanımış olan kişi, hayatı gerçekten yaşamış sayılır.” diyen Zweig’in, henüz yirmili yaşlarında bir gençken, o yıllarda tanıştığı kendisinden yaşça büyük yazarlarla mektuplaşmalarını okurların beğenisine sunuyor.

  • Künye: Stefan Zweig – Dostlarla Mektuplaşmalar, çeviren: Ahmet Arpad, Yordam Kitap, mektup, 368 sayfa

Sean Sayers – Marksizm ve İnsan Doğası (2009)

Sean Sayers ‘Marksizm ve İnsan Doğası’nda, tarihsel bir olgu olarak insan doğasını anlatıyor.

Yazar, kolay anlaşılabilir üslubuyla, Marx ve Hegel’in çalışmalarına dayanarak, Marksist hümanizmin çerçevesini oluşturuyor.

Kitabın ilk bölümünde, çalışmanın insan yaşamındaki rolüne ilişkin felsefi sorunlara odaklanılıyor.

Sayers burada, Marx’ın felsefesinin özgün niteliklerinden birisinin, insanların aslen üretken varlıklar olduklarını ve çalışmanın potansiyel olarak özgürleştirici ve insanın kendini gerçekleştirmesine yardımcı bir faaliyet olduğunu söylüyor.

Yazar, ikinci bölümde ise, özellikle insan doğası bağlamında, Marksizmin ahlaki içerimlerine odaklanıyor.

  • Künye: Sean Sayers – Marksizm ve İnsan Doğası, editör: Yıldız Silier, çeviren: Şükrü Alpagut, Yordam Kitap, felsefe, 264 sayfa

Samir Amin – Küreselleşmiş Değer Yasası (2018)

Yakın zamanda aramızdan ayrılan, önde gelen Marksist düşünürlerden Samir Amin, sosyal adalete Marksist iktisadın penceresinden bakıyor ve Marksizmin bu alandaki güncel ve tarihsel sorunlara getirebileceği çözümler üzerine derinlemesine düşünüyor.

Karl Marx’ın tanımladığı şekliyle “değer yasası”nı, “küreselleşmiş değer yasası” olarak yeniden yorumlayan Amin, bunu, siyasi iktidar ile kapitalist ve kapitalizm öncesi ekonominin sistematik eklemlenme sorununun tahlili bağlamında yapıyor.

Kitapta,

  • Kapitalist üretim tarzında sermaye birikimi,
  • Parasal denge ve faiz oranı teorisi,
  • Artık ürünün kapitalistler ve toprak sahipleri arasında bölüşülmesi ve toprak rantı teorisi,
  • Emperyalist sistemde dünya ölçeğinde birikim, emek gücü fiyatı hiyerarşisi ve emperyalist rant,
  • Ve bunun gibi pek çok ilgi çekici konu tartışılıyor.

Künye: Samir Amin – Küreselleşmiş Değer Yasası: Kıyısı Olmayan Marx, çeviren: Fikret Başkaya, Yordam Kitap, iktisat, 143 sayfa, 2018

 

Domenico Losurdo – Tarihten Kaçış (2018)

Komünistlerin, “reel sosyalizm” deneyimine bakarak kendi geçmişlerinden kaçtıkları söylenebilir mi?

Daha açık bir ifadeyle soracak olursak, komünistler tarihlerinden utanmak zorundalar mı?

Domenico Losurdo’ya göre, özellikle Sovyetlerin yıkılışından sonra, komünistlerin savaşmak zorunda kaldığı sorunların başında kendinden nefret etmek yer alıyor.

Yazar, bu utancın hakkını teslim ediyor ve bunu aşmanın yolu olarak da Ekim Devrimi’yle başlayan sosyalizmin görkemli tarihinin eleştirel bir bilançosunu çıkarmak olduğuna inanıyor.

Losurdo, SSCB ve Çin deneyimlerine bakarak bu eleştirel bilançoyu radikal bir şekilde çıkarırken, komünistlerin her şeyden önce, kendi tarihleriyle yüzleşmeleri, ama daha da önemlisi bu tarihin içindeki ideolojik ve kültürel kazanımların daha çok ayırdına varmaları gerektiğini belirtiyor.

Losurdo, kendinden nefret etme yerine özeleştiriyi koyuyor ve bu özeleştirel tutumun komünist kimliğin yeniden kazanılmasının ön koşulu olduğunu söylüyor.

Kitap, sosyalist deneyimin temel hatalarını ortaya koyduğu gibi, sosyalist hareketin geçmişten ne gibi dersler çıkarabileceğini de tartışmasıyla, alan için çok önemli bir kaynak.

  • Künye: Domenico Losurdo – Tarihten Kaçış: Günümüzde Rus ve Çin Devrimleri, çeviren: Coşkun Erdemir, Yordam Kitap, tarih, 208 sayfa, 2018

Alan Woods ve Ted Grant – Aklın İsyanı (2018)

‘Aklın İsyanı’, Marksist felsefenin temel düşüncelerini açıklayan ve onunla modern dünyadaki bilim ve felsefenin durumu arasındaki ilişkiyi gösteren çok önemli bir çalışma.

Alan Woods ve Ted Grant, asıl olarak, 20. yüzyılda bilim alanında yaşanan önemli gelişmelere diyalektik materyalizmi referans alarak bakıyor.

“Matematik gerçeği yansıtır mı?” ve “Bilimsel yöntem nedir?” gibi soruların yanıtlarının arandığı kitapta ele alınan kimi konular şöyle:

  • Felsefe ve din,
  • Mantık ve diyalektik,
  • Kuantum mekaniği,
  • Kesinsizlik ve idealizm,
  • Determinizm ve kaos,
  • Marksizm ve özgürlük,
  • Görelilik teorisi,
  • Termodinamiğin ikinci yasası,
  • Büyük patlama,
  • Jeolojinin diyalektiği,
  • Yaşamın ortaya çıkışı,
  • Dinozorlar çağı,
  • İnsansı maymunlar,
  • İnsanın gelişimi,
  • İnsanın gelişiminde alet yapımının rolü,
  • Aklın doğuşu,
  • Marksizm ve Darvincilik,
  • Bencil gen teorisi,
  • Irkçılık ve genetik,
  • Kaos teorisi,
  • Bilgi teorisi,
  • Ampirizmin sınırları,
  • Kapitalizm ve yabancılaşma…

Yeni bir baskıyla raflardaki yerini alan kitap, yalnızca Marksist felsefe ve bilim arasındaki ilişkiyi daha görünür kılmakla yetinmiyor, aynı zamanda modern bilimin içinde bulunduğu krizi de ortaya koyan, çok iyi bir alternatif bilim tarihi çalışması.

  • Künye: Alan Woods ve Ted Grant – Aklın İsyanı: Marksist Felsefe ve Modern Bilim, çeviren: Ufuk Demirsoy ve Ömer Gemici, Yordam Kitap, bilim, 477 sayfa, 2018

Kolektif – Türkiye’de ve Dünyada Ekonomik Bunalım (2009)

Bağımsız Sosyal Bilimciler tarafından kaleme alınan ‘Türkiye’de ve Dünyada Ekonomik Bunalım’, dünyanın dört bir yanını sarmış 2008 ekonomik krizini inceliyor.

Türkiye’de emeği ile geçinen sınıfların yoksullaşma eğilimlerinin siyasal arka planı, bu sınıfların yaşam koşullarına dair gözlemler, yaşanan son krizle kapitalizmin doğası arasındaki ilişki, Türkiye ekonomisinde bunalımdan önce gözlemlenen durgunluğa gidiş işaretleri ve Türkiye’nin IMF ile sonuçlandıramadığı mali destek anlaşması müzakereleri, kitapta ele alınan konulardan birkaçı.

Krizi çok yönlü bir şekilde inceleyen çalışma, Türkiye’de hükümetin aldığı veya almayı planladığı önlemleri de tartışıyor.

  • Künye: Kolektif – Türkiye’de ve Dünyada Ekonomik Bunalım, 2008-2009, Yordam Kitap, ekonomi, 213 sayfa