Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ve Çek topraklarında 19. yüzyılda yaşanmış ekonomik ve siyasal gelişmelerin derinlikli bir analizi.
Türel, üç bölgenin kendine has değişim dinamiklerini irdelerken dönemin toplumsal değişim süreciyle yoğun bir etkileşim içinde bulunmuş ressam ve heykeltıraşların ilginç hikâyelerine de yer veriyor.
Hepimizin hayatta en az bir defa sorduğu büyük sorulara yanıt arayan felsefenin Antik Çağ’dan bugüne uzanan çizgili hikâyesi.
Uzmanlardan ziyade felsefeye yeni başlayanlar için hazırlanan kitap, felsefi sistemleri, temel öğretileri ve temsilcilerini anlatıyor.
Usta işi çizimler ve oldukça eğlenceli, yalın bir üslupla.
Ellen Meiksins Wood, önemli iktisatçılarımızdan Prof. Oya Köymen tarafından Türkçeye kazandırılan ‘Yurttaşlardan Lordlara’ başlıklı bu çarpıcı çalışmasında, emeğiyle geçinen mülksüz insanların hangi gerekçe ve dalaverelerle siyasetten dışlandıklarını irdeliyor.
Siyaset teorisinde eskiçağdan ortaçağa kadar aristokratlar, mülksüz insanlar ve devlet ilişkisini inceleyen Wood, devlete neden itaat edilmesi gerektiği, hangi koşullarda başkaldırılabileceği, eşitsizliğin meşrulaştırılması, demokrasi savunucuları ile karşıtlarının mücadelesi ve adaletin kıstasları konularını; Platon, Aristoteles, Cicero, Aquinolu Thomas gibi düşünürler üzerinden değerlendiriyor.
‘Genlerimizden İbaret Değiliz’, biyolojik determinizmin bilimsel, toplumsal, politik kökenleri hakkında klasikleşmiş bir yapıt.
Bilindiği gibi, biyolojik determinizmin temel iddiasına göre, sınıf, ırk ya da toplumsal cinsiyet temelli eşitsizlikler genetik kalıtımın sonucudur, dolayısıyla bu eşitsizlikler bir anlamda “kaderimiz”dir.
Evrimsel biyolog ve genetikçi Richard Lewontin, biyoloji ve nörobiyoloji profesörü Steven Rose ve psikolog Leon Kamin ise, sağlam kanıtlar ortaya koyarak bu iddianın hem neden temelsiz olduğunu hem de özünde hangi büyük eşitsizlikleri sakladığını gözler önüne seriyor.
Yazarlar, bilimin, burjuva toplumunun nihai meşruiyet sağlayıcısı olduğunu, biyolojik determinizmin de sınıflar arasındaki mücadelede kullanılan bir silah olduğunu belirtiyor.
Biyoloji, psikoloji ve toplum bilimlerinin kesişim noktasında yer alan kitapta,
Künye: Richard C. Lewontin, Steven Rose ve Leon J. Kamin – Genlerimizden İbaret Değiliz: Biyoloji, İdeoloji ve İnsan Doğası, Yordam Kitap, bilim, 384 sayfa, 2018
2015’te 10. yılını kutlayan İşçi Filmleri Festivali deneyimini irdeleyen yazılar.
Dünyada ve Türkiye’de işçi sinemasının gelişiminin çok yönlü bir şekilde ele alındığı kitapta, kapatılan Türkiye Sinematek Derneği gibi örnekler üzerinden film gösteriminin ticari olmayan alternatifleri de değerlendirilmekte.
Kitapta,
Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Funda Başaran, Aydan Çelik, S. M. Ayzenştayn, Keith B. Wagner, Derek Nystrom, Seray Genç, Necla Algan, İnan Öner, Nezih Coş, Bülent Görücü, Ahmet Soner, Z. Tül Akbal Süalp, Tufan Sertlek, Önder Özdemir, Jak Şalom ve Anthony Killick.
Samir Amin sisteminde Avrupa-merkezciliğe getirdiği eleştiriler yoğundur ve Amin’in bu bağlamda yaptığı en önemli katkılardan biri, Marksizmi Avrupa-merkezci bakış açısından koparmasıdır.
Yakın zamanda aramızdan ayrılan Amin’in elimizdeki kitabı ise, hem Avrupa-merkezciliği tarihsel, eleştirel ve kapsamlı bir şekilde tartışması hem de çağdaş dünyaya ilişkin Avrupa-merkezci olmayan bir görüşün dinamiklerini ortaya koymasıyla çok önemli.
Amin burada,
Künye: Samir Amin – Avrupa-Merkezcilik: Bir İdeolojinin Eleştirisi, çeviren: Mehmet Sert, Yordam Kitap, inceleme, 272 sayfa, 2018
IŞİD saldırılarına karşı verilen destansı direnişle gündeme gelen Suriye Kürdistanı’na dair gözlem ve deneyimler, bu kitapta.
Bölgenin güncel ve tarihsel tablosundan önemli detaylar sunan, Salih Müslim ve Asya Abdullah gibi önde gelen siyasi kişiliklerle yapılmış söyleşiler barındıran, bölgeye ve gelişmelere dair aydınlatıcı bir çalışma olarak öneririz.
Bilindiği gibi, Karl Marx’ın Hindistan, Çin, Rusya, Polonya, Amerika Birleşik Devletleri, İrlanda ve Cezayir gibi, o zamanın kapitalist sisteminin sınırlarında kalmış ülkeler hakkında kaleme aldığı, fakat üzerinde pek durulmamış yazıları bulunuyor.
Kevin Anderson da bu muazzam çalışmasında, söz konusu binlerce sayfalık yazıyı didik didik ederek, Marx’ın kapitalizmin farklı coğrafyalardaki seyri konusundaki düşüncelerini açıklığa kavuşturuyor.
Bunu yaparken Marx’ın 1848-1883 arasında düşüncelerinin gelişimini de kayda alan Anderson’ın kitabı bununla da yetinmiyor.
‘Marx Sınırlarda’, Marx’ın ‘Kapital’in Fransızca basımı için yaptığı kritik değişiklikleri, New York Tribune için yaptığı gazetecilik faaliyetlerini, diğer yazılarını ve tuttuğu kitap notlarını da yorumlayarak, özgün bir Marx portresi de sunuyor.
Bu portredeki Marx, sınıfın yanında ulus, ırk ve etnisiteyi de hesaba katan bir teorisyen olarak karşımıza çıkıyor.
Kitabın bu nitelikleriyle, birçok tartışmaya kapı aralayacağını söylemeliyiz.
N. V. Yeliseyeva başkanlığında bir kurul tarafından hazırlanan ‘Yakın Çağlar Tarihi’, Türkiye’de ilk olarak 1978 yılında yayımlanmıştı.
1648 İngiliz Burjuva devriminden 1917 Sovyet devrimine uzanan tarih kesitini kapsamlı bir biçimde ele alan ve uzun süredir baskısı tükenmiş kitabın yeniden yayımlanması, kuşkusuz büyük bir boşluğu dolduracak.
300 yıla yakın bir zaman aralığını tarihsel maddeci bir yaklaşımla inceleyen eser, otuz iki bölümde, dünyanın farklı ülkelerinde yürütülen sınıf mücadelelerini, burjuvazinin yükselişini, sanayi devrimini, emperyalizmin doğuşu ve palazlanışını ve bu süreçte emekçi sınıfların verdiği mücadeleyi açık bir dille anlatıyor.
Onur Karahanoğulları’nın bu harika çalışması, Marksizmin hukuka bakışını geniş bir perspektifte tartışıyor ve daha da önemlisi, Marksist hukuk yaklaşımının oluşturulması konusunda çalışmak isteyen hukukçular için altın değerinde teoriler geliştiriyor.
Kitap bunun yanı sıra, şimdiye kadar Marksizm ve hukuk konusunda yapılmış en önemli çalışmalarında da eleştirel bir analizini de sunuyor.
Kitapta,
Künye: Onur Karahanoğulları – Marksizm ve Hukuk: Diyalektik Hukuk Bilimi, Yordam Kitap, hukuk, 336 sayfa, 2018
Dipnotski 