Kategori: Bilim

Michael Hanlon – Bilimin (Henüz) Yanıtlayamadığı 10 Soru (2010)

Bilim konulu yazılar kaleme alan Michael Hanlon ‘Bilimin (Henüz) Yanıtlayamadığı 10 Soru’da, kafasını kurcalayan bilimsel soruları ve meseleleri, on başlık altında toplamış.

Kitapta, zamanın doğası ve gerçekliğin gizemi gibi, neredeyse herkesin aklını kurcalayan sorular kadar; son yıllarda artan şişmanlığın, insanın dünya üzerindeki yaşamına dair neler söylediği gibi ilginç konular da yer alıyor.

Evrenin canlı olup olmadığı; sonsuz hayatın mümkün olup olmadığı; doğaüstünün varolup olmadığı; insan türü dışındaki canlıların nasıl bir zihin yapısına sahip olduğu ve bilincin tam olarak ne olduğu, Hanlon’un okurlarıyla paylaştığı diğer ilgi çekici konular.

  • Künye: Michael Hanlon – Bilimin (Henüz) Yanıtlayamadığı 10 Soru, çeviren: Algan Sezgintüredi, Aylak Kitap, bilim, 205 sayfa

Claude Bouillon – Deri: Bedenin Örtüsü (2010)

Claude Bouillon ‘Deri’de, insan vücudunun en geniş organını bütün yönleriyle tanıtıyor.

Çok sayıda belge barındıran kitapta, su ve ten ilişkisi, derinin girift mimarisi, geçen zamanın deriye etkileri ve güzel bir cildin sırları anlatılıyor.

Kitap ilk olarak Antikçağ kaplıcaları, Ortaçağ hamamları ve “susuz tuvalet” üzerinden su ve ten ilişkisini irdeliyor; ardından, keratinositler, melanositler, Langerhans hücreleri, ekkrin ve apokrin bezleri gibi, derinin sahip olduğu mimariyi bilimin gözünden anlatıyor.

Bebeklikten yaşlılığa uzanan süreçte, derinin geçirdiği aşamaları ele alan kitapta ayrıca, cildi zararlı etkilerden korumak için kimi öneriler de sunuluyor.

  • Künye: Claude Bouillon – Deri: Bedenin Örtüsü, çeviren: Ömer Aygün, Yapı Kredi Yayınları, rehber, 128 sayfa

Andrew Gregory – Evreka! (2019)

Bilim nasıl ortaya çıktı?

Andrew Gregory’nin bu çalışması, hem bilimin ortaya çıkış serüvenini kapsamlı bir şekilde irdeliyor hem de Batı uygarlığının kökenlerine aydınlatıyor.

Rahat okunabilir üslubuyla öne çıkan kitap, bilimin ortaya çıkışından önceki dünyayı, bilimin nasıl, nerede ve hangi dinamiklerle ortaya çıktığını, bu dönüşümde rol alan aktörlerin kimler olduğunu ve bunun gibi pek çok konuyu aydınlatıyor.

Gregory, tıp, biyoloji, mühendislik, matematik ve kozmoloji gibi çeşitli disiplinlerin neden köken olarak Antik Yunan’a dayandığını ve Platon, Aristoteles, Pisagor, Arşimet ve Hippokrates gibi isimlerin fikirleriyle bilimsel devrime nasıl kaynaklık ettiklerini ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor.

Gregory bununla da yetinmeyerek, Babilliler ve Mısırlıların ileri düzeyde birtakım aletler geliştirmekle birlikte neden Antik Yunan dünyasına benzer şekilde bilimsel düşünceye zemin hazırlayamadıklarını da tartışıyor.

  • Künye: Andrew Gregory – Evreka!: Bilimin Doğuşu, çeviren: Emine Ayhan, Alfa Yayınları, bilim, 152 sayfa, 2019

Sargun A. Tont – Solucanlara Piyano Çalan Adam (2019)

Deniz ekolojisi alanının önde gelen isimlerinden olan Sargun Tont, Amerika’nın yanı sıra Türkiye’de de uzun yıllar üniversitelerde dersler verdi.

Tont bunun yanı sıra, Atlas ve TÜBİTAK Bilim Teknik dergilerinde yazarlık yapmış, ayrıca şimdiye kadar ‘Sulak Bir Gezegenden Öyküler’, ‘Nereden Geliyorsun?’ ‘Kuzeyden’ ve ‘Uçun Kuşlar Uçun’ adında dört kitap da yayımlamış.

‘Solucanlara Piyano Çalan Adam’ ise, Tont’un bir bilim insanı olarak biriktirdiklerini bize sunuyor.

Sanat ve edebiyatın da bilim kadar önemli olduğuna inanan Tont, buradaki yazılarında, bilim dünyasından ve bilim tarihinden çok enteresan ve aydınlatıcı bilgiler ile doğa aşkı, edebiyat, sanat ve müzik gibi konularda keyifle okunacak metinlerini sunuyor.

Kitap boyunca, bilim ve futbol arasında ne gibi bir ilişki var, sanatkâr mikroplar nedir, şarabın kültürel ekolojisi ne anlama geliyor, kurtarıcı robotlar neler yapabilir, Darwin’in en çok takdir ettiği hayvanlar hangileriydi, Eric Kandel’in Nobel Ödülü’ne uzanan sıra dışı yaşamı nasıldı ve bunun gibi pek çok ilginç konuya denk geliyoruz.

  • Künye: Sargun A. Tont – Solucanlara Piyano Çalan Adam, Ginko Bilim Yayınları, bilim, 244 sayfa, 2019

Jürgen Brater – Gözümüz Neden Çapaklanır (2016)

Her yönüyle mükemmel bir makine olan insan vücudunun bir gününün hikâyesi.

Neden uykudan uyanınca geriniriz?

Neden sınavlarda kafamız aniden durur?

Kulak kiri ne işe yarar?

Öpüşmek sağlıklı mı?

Nasıl fısıldarız?

Bu ve buna benzer birçok sorunun yanıtı, bu eğlenceli rehberde.

  • Künye: Jürgen Brater – Gözümüz Neden Çapaklanır, Kanımız Neden Çekilir?, çeviren: Şeyda Öztürk, Yapı Kredi Yayınları

Selim Önengüt – Serebro (2016)

Bilim dünyasında kaydedilmiş son gelişmelerden bir seçkiyi okurlarıyla paylaşan bir rehber.

İnsan vücudundaki sinir sisteminden beyin ve düşünceye, hafızadan kişilik analizi ve mimik okumaya, telepatik ve psikokinetik yeteneklere pek çok konuyu ele alan Selim Önengüt, evrenin keşfedilmeyi bekleyen sayısız sırları hakkında bilgilenmek açısından iyi bir başlangıç metni kaleme almış.

  • Künye: Selim Önengüt – Serebro, Gürer Yayınları

Brian Thomas Swimme ve Mary Evelyn Tucker – Evrenin Yolculuğu (2016)

Evrenin Büyük Patlama’dan günümüze uzanan tarihinin keyifli bir sunumu.

Evrenin başlangıcından yıldızların oluşumuna, güneş sisteminin doğuşundan yaşamın ortaya çıkışına, insanın kökeninden klasik ve modern uygarlıkların gelişimine, bu konuda merak edilen pek çok detay, bu kitapta.

  • Künye: Brian Thomas Swimme ve Mary Evelyn Tucker – Evrenin Yolculuğu, çeviren: Eda Doğançay, Maya Kitap

Alexis Carrel – İnsan Denen Meçhul (2019)

Alexis Carrel’ı, yaptığı bilimsel çalışmalar neticesinde hak kazandığı Nobel Tıp Ödülü ile biliyoruz.

Carrel, yeni bir çeviriyle raflardaki yerini alan klasikleşmiş eseri ‘İnsan Denen Meçhul’de, hem bir filozof hem de bir bilim adamı olarak insanoğlunun üzerine derinlemesine düşünüyor.

Yazar burada, insanı hem sosyal hem psikolojik yönleriyle irdeliyor böylece okurlarını insan denen varlık üzerine daha yoğun bir şekilde düşünmeye davet ediyor.

Bunu yaparken bilimin ve felsefenin olanaklarından olabildiğince yararlanan yazar, bilim insanlarının yanı sıra öğretmenler, doktorlar, din adamları, avukatlar, mühendisler de dâhil, insan üzerine çok yönlü bir bakış geliştirmek isteyen her okura hitap ediyor.

Kitapta ele alınan kimi konular şöyle:

  • Çevre değişikliklerinin insan üzerinde neden olduğu zararlar,
  • Basının hayatımıza etkileri,
  • İnsan bedeninin fizyolojik ve zihinsel faaliyetleri,
  • Modern hayatta zaman algısının dönüşümü,
  • İnsanın gelişiminde uyumun rolü ve modern hayatın uyum fonksiyonlarına verdiği zararlar,
  • Kişiliğin kaynakları,
  • Gelişmenin birey üzerindeki etkileri,
  • İnsanın yeniden yapılanması…

O döneme kadar insanla ilgili yapılmış bilimsel çalışmaların verilerini de barındıran kitap, yayımlanışının üzerinden bu kadar zaman geçtiği halde, sonu gelmez bunalımlar ve karmaşalarla boğuşan modern bireye halen yol gösteriyor.

  • Künye: Alexis Carrel – İnsan Denen Meçhul, çeviren: Zeynepgül Atsız, The Kitap Yayınları, bilim, 320 sayfa, 2019

Ian Leslie – Merak (2015)

Meraklı insanlar genellikle diğerlerinden daha akıllı, daha yaratıcı ve daha başarılı.

Ian Leslie de bu kitabında, öğrenme tutkusunun neden vazgeçilmez olduğunu gözler önüne seriyor.

Merakın nasıl işlediğinden merakı besleyen kaynaklara ve meraklı kalmanın yedi yoluna, bu konuda öğrenilmesi gereken birçok detay, burada.

  • Künye: Ian Leslie – Merak, çeviren: Can Evren Topaktaş, NTV Yayınları, bilim, 280 sayfa, 2015

Carina Louart ve Florence Pinaud – Matematik Budur! (2015)

Hepimizin matematiğe ihtiyacı var: O olmadan modern dünyanın var olması imkânsız.

Fakat çoğumuz matematikten korkarız, çünkü bize her zaman anlaşılmaz gelmiştir.

Carina Louart ve Florence Pinaud’un kaleme aldıkları, matematik zekâsı efsanesine kesinlikle yüz vermeyen, daha da önemlisi her seviyeden okura hitap eden bu çalışma, gündelik hayatta matematiğin nasıl işlediğini keyifli bir tarzda anlatıyor.

Jochen Gerner’in sağlam illüstrasyonları eşliğinde.

  • Künye: Carina Louart ve Florence Pinaud – Matematik Budur!, çeviren: Alev Er, NTV Yayınları