Kategori: Bilim

Jenny Volvovski, Julia Rothman ve Matt Lamothe (haz.) – Nerede, Neden, Nasıl (2017)

Bilimsel konuların kimilerine fazlasıyla sıkıcı geldiği bilinir.

Yazar ve yayıncıların buna buldukları çözümler ise, o kitabın okunurluğuna büyük oranda etki eder veya hiç etmez.

İşte bu kitap da, bilim dünyasının çözemediği gizemleri konu edinen, alanın uzmanlarınca kaleme alınmış yazıları, dikkat çekici, usta işi illüstrasyonlarla zenginleştirerek okurlarına sunuyor.

  • Büyük patlama,
  • Hücreler arası iletişim,
  • Ölümsüzlük,
  • Beyin ve akıl,
  • Optik yanılsama,
  • Kara delikler…

Kitapta, bu ve benzeri konuların irdelendiği yazılar yer alıyor.

İllüstrasyon sanatçıları ise, her konuyu kendilerine has bakış açılarıyla resmediyor.

Hem akla hem de göze hitap etmesi, bunun yanı sıra hayal gücünü beslemesiyle diğer bilim kitaplarının tekdüzeliğinden sıyrılan bir çalışma.

  • Künye: Kolektif – Nerede, Neden, Nasıl, hazırlayan: Jenny Volvovski, Julia Rothman ve Matt Lamothe, çeviren: Deniz Öztok, Hep Kitap, bilim, 168 sayfa

Helen Czerski – Fincandaki Fırtına: Gündelik Hayattan Fizik Dersleri (2017)

Fincanda karıştırılan çay ile kasırga arasında çok benzer örüntüler vardır.

Bunun anlamı şudur:

Kimilerine çok zorlu ve anlaşılmaz gelse de, fizik bilimi ile gündelik hayatta yaşanan gelişmeler arasında muazzam benzerlikler bulunuyor.

İşte bu kitapta, fizikçi ve belgesel yapımcısı Helen Czerski, bu benzerliklerin izini sürüyor.

Kitabın her bölümünde gündelik hayattaki ufak, hep karşılaştığımız fakat üzerinde kafa yormadığımız bir ayrıntıdan yola çıkılarak, çağımızın bilim ve teknolojisinin en önemli kavramlarından bazıları açıklanıyor.

Yazar, patlamış mısırlar, kahve lekeleri ve buzdolabı mıknatısları gibi örnekler üzerinden gaz yasaları, kütleçekim, yüzey gerilimi, viskozite, denge noktası ve elektromanyetizma gibi kimi fizik kavramlarını açıklıyor.

Çalışma, dışarıdan bakıldığında tekdüze gibi görünen gündelik hayatın, her adımda nasıl büyük mucizeler barındırdığını gözler önüne sermesiyle önemli.

  • Künye: Helen Czerski – Fincandaki Fırtına: Gündelik Hayattan Fizik Dersleri, çeviren: Cem Duran, Domingo Kitap, bilim, 304 sayfa

Nicola Chalton ve Meredith MacArdle – Bir Nefeste Büyük Bilim İnsanları (2017)

Evreni kavrayışımızı kökten dönüştürmüş bazı önemli bilim insanlarını okura tanıtan güzel bir çalışma.

Gökbilim ve evrenbilim, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tıp, jeoloji ve meteoroloji gibi alanlarda büyük atılımlara imza atmış önemli isimlerin nitelikli bir dökümü olarak okunabilecek çalışma, bilimin 2 bin 500 yıllık tarihindeki belli başlı dönüm noktalarını kayda alıyor.

Çinli gökbilimci Gan De’den Aristo’ya, matematikçi Batlamyus’tan Arap gökbilimci Battani’ye, modern gökbilimin kurucusu Nicolas Kopernik’ten yapay zekâ alanında çığır açıcı çalışmalara imza atmış Alan Turing’e, internet sunucuları ağını icat eden Tim Berners-Lee’den da Vinci, Marie Curie ve Stephen Hawking’e pek çok bilim insanı bu kitapta karşımıza çıkıyor.

Bilime meraklı okurların kaçırmaması gereken bir özet.

  • Künye: Nicola Chalton ve Meredith MacArdle – Bir Nefeste Büyük Bilim İnsanları, çeviren: Melda Uytun, Maya Kitap, bilim, 215 sayfa

 

Hans Reichenbach – Kuantum Mekaniğinin Felsefi Temelleri (2014)

Bilim felsefesinin önemli bir ismi, kuantum mekaniği kavramlarını açıklığa kavuşturuyor.

Fiziğin felsefesinin,  fiziğin kendisi kadar açık ve yalın olması gerektiğini düşünen Hans Reichenbach, kuantum mekaniği matematiğinin ana hatlarını ve kurama dair yorumları dört ayrı evreye ayırarak ele alıyor.

  • Künye: Hans Reichenbach – Kuantum Mekaniğinin Felsefi Temelleri, çeviren: Deniz Ölçek, Alfa Yayınları

George Johnson – Bilim Tarihindeki En Güzel 10 Deney (2008)

New York Times gazetesinin bilim yazarı George Johnson, ‘Bilim Tarihindeki En Güzel 10 Deney’de, bilimin altın yıllarında yapılan ve dünyanın geleceğini şekillendiren en önemli deneyleri anlatıyor.

Johnson özellikle, bilimin geniş ekip ve ekipmanlar kullanmasından önce, tek başlarına ev tipi deneylerle bilimin önünü açan isimlere odaklanıyor.

Newton’ın gökkuşağı, Pavlov’un köpekleri, Galile’nin düşen vücutları, Michelson’un Morley deneyi ve Antoine-Laurent de Lavoisier’nin oksijenin bir element olduğunu kanıtlaması, kitapta anlatılan deneylerden birkaçı.

Johnson her bölümde, deneyin detaylarını ve bilim adamının hikâyesini de açıklıyor.

  • Künye: George Johnson – Bilim Tarihindeki En Güzel 10 Deney, çeviren: Serhat Ataman, Mikado Yayınları, bilim, 162 sayfa

Walter G. Vincenti – Mühendisler: Ne Bilirler, Nasıl Bilirler? (2008)

Walter G. Vincenti bu çalışmasında, havacılık tarihinden verdiği kapsamlı örneklerle, yaratıcı mühendisliğin düşünce tarzını açıklıyor.

Mühendislerin nasıl bilgi edindikleri ve mühendislik bilgilerinin bilimsel bilgilerden farklı olup olmadığı; 20. yüzyılda uçakların kanatlarının nasıl tasarlandığı, tasarım koşullarının nasıl belirlendiği ve hangi deneysel araçların kullanıldığı gibi sorulardan hareket eden Vincenti, mühendislik bilgilerinin yapısını ve gelişimini inceliyor.

  • Künye: Walter G. Vincenti – Mühendisler: Ne Bilirler, Nasıl Bilirler?, çeviren: Sinan Kuraner, TÜBİTAK Yayınları, bilim, 439 sayfa

Zeki Tez – Biyolojinin Kültürel Tarihi (2008)

Zeki Tez, ‘Biyolojinin Kültürel Tarihi’nde, bilimin ışığında, tarihsel seyirde canlıların oluşumunu ele alıyor.

Tez’in, biyoloji tarihi, bitkiler dünyası, hayvanlar dünyası, çağdaş kimyanın hayvan sağlığına katkısı, bahçe ve çiçek kültürü gibi bölümlerden oluşan kitabı, ele aldığı konuları, bu alanda araştırmalarda bulunmuş bilim insanlarının buluşları ve çalışmalarıyla da destekliyor.

Kitap, biyolojinin Batı’da bir bilim olarak serüvenini takip ederken, Doğu’da bu yöndeki gelişmeleri irdelemeyi de ihmal etmiyor.

İslam’da ve Osmanlı’da biyolojik bilimler; İslam dünyasında bitki, hayvan ve bahçe kültürü ve Osmanlı sarayında hayvanın önem ve işlevi, kitapta ele alınan konulardan birkaçı.

  • Künye: Zeki Tez – Biyolojinin Kültürel Tarihi, Doruk Yayınları, tarih, 337 sayfa

Andrew Robinson (haz.) – Bilim İnsanları (2014)

200’ü aşkın resim eşliğinde, çığır açmış bilimsel buluşlara imza atmış isimlerin kişisel hayatları.

Galileo’dan Newton’a, Darwin’den Marie Curie’ye ve Einstein’dan Freud’a 43 bilim insanının hayatları konusunda bilinmeyenleri aydınlatan çalışma, görsel malzemeleri ve kaliteli baskısıyla da arşivlik.

  • Künye: Kolektif – Bilim İnsanları, hazırlayan: Andrew Robinson, çeviren: Yelda Türedi, Yapı Kredi Yayınları

Stephen Emmott – 10 Milyar (2014)

Yaygın görüş, küresel boyutta bir felaketi önlemek için acilen radikal bir şeylerin yapılması gerektiği.

Bilimci Stephen Emmott’un bu konuya bakışı ise, iyimser olmaktan biraz uzak: “Sanırım, ayvayı yedik.”

Küresel nüfus 10 milyara doğru gidiyor.

Yazar, bunun küresel sorunlara olası etkileri üzerine düşünüyor, düşündürüyor.

  • Künye: Stephen Emmott – 10 Milyar, çeviren: Can Evren Topaktaş, NTV Yayınları

Frank Close – Sonsuzluk Yapbozu (2014)

Kuantum alan teorisi ve Higgs bozonu fikrinin ortaya çıkış aşamasında rol almış kişilikler ve karşılaşılan zorlukların keyifle okunan bir hikâyesi.

Atomla ilgili gizemlerin çözüldüğü 20. yüzyılın ikinci yarısında, bilim insanlarının boğuştuğu başlıca sorun olan sonsuzluk probleminin heyecan dolu çözüm süreci.

  • Künye: Frank Close – Sonsuzluk Yapbozu, çeviren: Irmak Kamcez, Alfa Yayınları