Ayrıntılı bir Meksika tarihi eşliğinde, kendini bir kavgaya adamış büyük devrimci Emiliano Zapata’nın hikâyesi.
Ondokuzuncu yüzyıl sonları ile yirminci yüzyıl başlarında gelişen kapitalist tarım işletmelerine isyan eden köylülerin başına geçen General Zapata’nın tarihsel ve güncel önemini daha iyi kavramak için güzide bir kaynak.
Arkadaşları ve sevgililerinden edinilen bilgiler ışığında, 20. yüzyılın en önemli şairlerinden Plath’in iniş çıkışlarla dolu hayatı.
Andrey Wilson, Plath ile Ted Hughes ilişkisi konusunda önemli bilgiler sunduğu gibi, Plath’in ailesi, yetiştiği çevre, arkadaşları ve sevgililerine dair karanlıkta kalmış bilgileri gün yüzüne çıkarıyor.
Orhan Gökdemir, ilk baskısı 2000 yılında yapılan ‘Pike’de, 90’lı yılların simge isimlerinden Mehmet Ağar’ı ve onun simgelediği dönemin Türkiye’sinin hikâyesini anlatıyor.
Mülkiye’de okurken yıllıktaki lakabı “Pike” olan Ağar, hatırlanacağı gibi Susurluk kazasıyla tüm kirli çamaşırları ortalığa saçılan ve Özel Harp, Kontrgerilla, Gladio ve Çete gibi isimlerle anılan karanlık bir örgütlenmenin kilit isimlerinden.
Gökdemir, bu nitelikli çalışmasında, Ağar hakkında ayan beyan olanları, her şeyin unutulmuşluk halesiyle çerçevelendiği veya görmezden gelindiği günümüzde, hatırlatmaktan vazgeçmiyor: “Kendisi gibi polis olan babası 27 Mayıs’ın mağdurlarındandı, belki bu yüzden sola hep düşman oldu. Ülkenin içine düştüğü uzun iç savaş içinde kariyerini yaptı. Kimine göre acımasız ve gözü kara bir polis müdürü, kimine göre ilişkilerini hep sağlam tutmaya çalışan işbilir bir bürokrattı. Ama her halükarda Pike iç savaşın polisiydi.”
Françoise Giroud ‘Alma Mahler veya Sevilme Sanatı’nda, bir dönemin femme fatale’i Alma Mahler Werfel’in hikâyesini anlatıyor.
İlk kocası Gustav Mahler’den sonra Alma Mahler, Oscar Kokoschka’nın metresi, Walter Gropius’un karısı olmuş ve en son da Franz Werfel’le evlenmişti.
Zamanında Thomas Mann ile eşit tutulan Werfel’in, “Yaşayan çok az sayıdaki büyücülerden biri,” dediği Anna Mahler, yaşadığı dönemde müzik, resim, mimari ve edebiyat dünyasının ünlü isimlerini etkiledi.
Mahler’in hayatını ilginç kılan en önemli hususlardan biri de, hayatı boyunca yaratıcı insanlar arasında yaşamasıydı.
Fakat yaşadığı ilişkilerde bağlanmayı reddetmesi ve bu ilişkileri bozan, ihanet edenin daima o olması, bu nev-i şahsına münhasır kişiliğin karakteristik özelliği oldu.
Giroud, bir dönemin bu efsane isminin ilginç kişiliğini ve yaşadığı ilişkileri anlatıyor.
İtalya’da doğan komünist devrimci fotoğrafçı Tina Modotti, yüzyılın en büyük fotoğrafçılarından biri olarak kabul ediliyor.
Modotti’nin çektiği fotoğraflar, Meksika hayatına dair önemli birer yapıt olmalarıyla öne çıkıyor.
‘Flor de Manita’, ‘Woman With Olla’, ‘Campesinos’, ‘Bandolier, Corn, Guitar’, ‘Reading el Machete’, ‘Hands of the Puppeteer’, ‘May Day March’ ve ‘Mother and Child’, Modotti’nin kariyerinin önemli fotoğraflarından birkaçı.
Margaret Hooks’un kaleme aldığı kitapta, Modotti’nin fotoğraf sanatındaki yaratıcılığının yanı sıra, politik kimliği ve özel dünyasıyla ilgili ayrıntılar da bulunuyor.
Sanatçının fotoğraf çekmeyi öğrendiği Edward Weston’la ilişkisi, Meksika’da Diego Rivera, Frida Kahlo; İspanya iç savaşının efsane isimlerinden Vittorio Vidali, nam-ı diğer ‘Kumandan Carlos’la ilişkileri, kitapta yer alan kimi konular.
Tarık Velioğlu ‘Osmanlı’nın Manevi Sultanları’ başlıklı bu kitabında, Osmanlı İmparatorluğu zamanında bu topraklarda yetişmiş önemli ârif ve velilerden yüzünün portresini sunuyor.
Somuncu Baba, Emir Sultan, Eşrefoğlu, Hacı Bayram, Şeyh Vefa, Sünbül Sinan, Merkez Efendi, Hamza Bâlî, İdris Mehtefî, Beşiktaşlı Yahya Efendi, Şaban-ı Velî, Hüsammeddin Uşşâkî, Hz. Hüdayî, Niyâzî-i Misrî, Nasûhî Efendi, İsmail Hakkı Bursevî, Mehmed Emin Tokadî, Mevlânâ Halîd, Tâhâ Hakkârî, Ahmed Ziyaeddin Gümüşhânevî, Esad Erbilli, Abdülkâdir Belhî, Abdülhâkim Arvasî, Kenan Rifâî, Ali Haydar Efendi ve Fahreddin Cerrâhî, bu portrelerden birkaçı.
Söz konusu isimlerin sahip oldukları şöhret, bir yolun kurucusu veya en önemli temsilcisi olmaları ve eserleri veya takipçileri aracılığıyla kendi zamanlarında ve günümüzde sahip oldukları etki, portrelerin tespitinde gözetilmiş başlıca kriterleri oluşturuyor.
Ataol Behramoğlu, Türkiye şiirinin devrimci siması Nâzım Hikmet’in şiirini, tiyatrosunu ve kişiliğini inceliyor.
Kitapta, Nâzım’ın şiirlerinde biçim özelliklerinden şairin modern Türkiye şiiri üzerindeki etkilerine; Nâzım Hikmet’in düşünce dünyasından dünya şiirinin önemli isimleriyle ilişkilerine ve bir tabu olmasından önüne geçilemez bir efsane haline gelişine kadar birçok konu yer alıyor.
Kitapta ayrıca, Nâzım Hikmet üzerine yazılmış şiirler ve yurt dışında kendisi hakkında kaleme alınmış yazılar da yer alıyor.
Behramoğlu böylece, başta şair Pablo Neruda’nın Nâzım Hikmet için yazdığı şiir ile Yunanistanlı şair Yannis Ritsos’un Nâzım Hikmet’i anlattığı yazıyı da barındıran kapsamlı bir çalışmaya imza atmış.
Kitap, Nâzım Hikmet’in kişiliğini anlattığı kadar, yaratıcılığındaki evrensel niteliklerin altını çizmesiyle de ilgi çekiyor.
Türkiye siyasetinin önemli isimlerine dair biyografileriyle bildiğimiz Faruk Bildirici, ‘Serkis Bu Toprakları Çok Sevmişti’de, Elazığlı bir Ermeni olan ve geçen sene hayatını kaybeden Serkis Imas’ın hayat macerasını anlatıyor.
Tehcir esnasında ailesinden kırk beş kişiyi kaybeden Imas’ın, kuşkusuz bu topraklara dair söyleyebileceği çok şey var.
Fakat yaşadığı tüm acılara rağmen Imas, kendini hep bu topraklara ait hissetti ve Alman vatandaşı olduktan sonra da, Türkiye’ye ve memleketi Elazîz’e duyduğu özlem azalmadı, aksine gün geçtikçe arttı.
Imas, anılarını ve büyüklerinden duyduklarını on beş deftere kaydetti.
Bu defterler, Bildirici’nin aracılığıyla okura ulaşıyor.
Ondokuzuncu yüzyılda yaşayıp, kendisinden sonra gelen çağları muhtemelen düşündüğünden daha çok etkilemiş Karl Marx’ın hayatı ve kuramı.
Jonathan Sperber, geçmişi bugünün kavramlarıyla değerlendirme ve yargılama tuzağına düşmeden, Marx’ın içinde yaşadığı 19. yüzyıl dünyası ve Marx’ın çağdaşlarıyla ilintisi hakkında nitelikli bir eser sunuyor.
Kâmil Kırıkoğlu, 1956’da zamanın CHP Genel Başkanı İsmet İnönü’nün davetiyle CHP’ye katılmış, 1957’de yapılan seçimlerde Malatya milletvekili seçilmişti.
1979’daki ölümüne kadar ülke siyasetinde önemli yer tutan Kırıkoğlu, önce İsmet İnönü’nün ardından da İnönü’yü 1973 kurultayında yenen Bülent Ecevit’in genel sekreterliğini yürüttü.
Kırıkoğlu, o dönemde CHP’de yaşanan köklü değişimlerin mimarlarından biri olarak kabul edilir.
İşte bu kitap, Kırıkoğlu’nun çocukluğundan yetişkinliğe ve siyasi kariyerine uzanan hayatını adım adım izlerken, ülke siyasetinde önemli roller üstlenmiş iki isme, İsmet İnönü ve Bülent Ecevit’e dair anılarını sunuyor.
Kırıkoğlu’nun çocukluğu ve eğitim yıllarıyla açılan kitap, oradan 27 Mayıs, 12 Mart, “Tanin” olayı ve Türkiye İşçi Partisi’nin (TİP) kuruluşu gibi Türkiye yakın tarihinin önemli dönüm noktalarına uzanıyor.
Kırıkoğlu burada ayrıca, Kasım Gülek, Cevdet Sunay, Süleyman Demirel ve Rahşan Ecevit gibi, dönemin önde gelen diğer aktörlerine dair anılarını da bizimle paylaşıyor.
Dipnotski 