Din – Sayfa 30 – Dipnotski

Philip G. Kreyenbroek – Ezidilik (2014)

EZİDİLİK, Philip G. Kreyenbroek, çeviren: Amed Gökçen ve Damla Tanla, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 330 sayfa

Kürtler, Zerdüştilik, Ezidilik ve İran kültürü üzerine birçok çalışması bulunan Philip G. Kreyenbroek, kapsamıyla dikkat çeken kitabında, Ezidiliğin arka planını, dini adetlerini ve metinsel geleneğini araştırıyor. Kitabın ilk kısmında, Ezidiliğin kökenleri; dini arka planı; önde gelen temsilcisi Şeyh Adi’nin öğretileri; Ezidiliğin ibadetleri, dini adet ve gelenekleri, mabed ve kutsal varlıkları; Ezidilerde unvan, grup ve görevler gibi konular ele alınıyor. İkinci kısımda ise, Ezidi anlayışında ağırlıklı yeri olan Kürtçe dualara ve bunların Türkçe çevirisine yer verilerek, Ezidi dinî metin külliyatının zenginliği gözler önüne seriliyor.

Jytte Klausen – İslamı Yeniden Düşünmek (2008)

İSLAMI YENİDEN DÜŞÜNMEK, Jytte Klausen, çeviren: Mahmut Aydın, Liberte Yayınları, siyaset, 340 sayfa

Jytte Klausen’in ‘İslamı Yeniden Düşünmek’i, ‘Batı Avrupa’da Siyaset ve Din’ alt başlığını taşıyor. Kitabını, İsviçre, Danimarka, Hollanda, İngiltere, Fransa ve Almanya gibi, altı Avrupa ülkesinden çok sayıda Müslüman lider ile yapılan röportajlar üzerine kuran Klausen, Avrupa’da hızla yükselen İslam fobisi karşısında, Batı Avrupalı Müslümanların kim olduklarına ve ne istediklerine odaklanıyor. Klausen, Avrupa’daki İslami sorunun küresel savaş veya barışla bir ilgisinin bulunmadığını, sorunun tamamıyla, tüm dinsel azınlıklara ve özel olarak da Müslümanlara karşı ayırımcılık yapan politika ve uygulamalardan kaynaklandığını savunuyor.

Fuat Bozkurt – Semahlar (2008)

SEMAHLAR, Fuat Bozkurt, Kapı Yayınları, inceleme, 152 sayfa

Fuat Bozkurt ‘Semahlar’da, Alevi dinsel inancında önemli rolü bulunan semah olgusun ayrıntılı bir şekilde ele alıyor. Arapça’da, “İşitmek, güzel ve iyi şöhreti, anlayışı duymak” anlamına gelen semah, terim olarak, müzik ezgilerini dinlemek, dinlerken vecde gelmek, kendinden geçip oynayıp dönmek anlamına geliyor. Bozkurt, Semah’ın, kadının peçe altında tutulduğu dönemlerde bile, kadın erkek birlikte oynandığını, bunun doğa ile insanın zorunlu uyumundan kaynaklandığını söylüyor. Kitabın birinci bölümü, sema ile semah arasındaki farkı, bunların hangi inanışlarca icra edildiğini anlatıyor. İkinci bölüm, çok sayıda semah türünü, üçüncü bölüm de, semah deyişlerini barındırıyor.

Gary Buffalo ve Sherry Firedancer – Şamanların Erk Hayvanları (2008)

ŞAMANLARIN ERK HAYVANLARI, Gary Buffalo ve Sherry Firedancer, çeviren: Bülent Uluçer, Okyanus Yayınları, din, 206 sayfa

İki yazarlı ‘Şamanların Erk Hayvanları’, şamanizm ve hayvanlar arasındaki ilişkiye odaklanıyor. Hayvanlar, çoğu pagan inanışından da bilindiği üzere, insan için bedensel, ruhsal ve fiziksel destek sunan varlıklar olarak kabul edilir. Buffalo ve Firedancer, Amerikan yerlilerinin şaman anlayışından yola çıkarak, hayvan inanışının bu kabilelerde nasıl yer bulduğuna odaklanıyor. Amerikan yerlilerine göre, insanlardan daha hızlı koşan, yüzen, gören, daha iyi avlanan ve daha iyi uçan hayvanlar, bir erke ve dolayısıyla da bir bilgeliğe sahiptir. Yazarlar, hayvanların bu özelliklerinin, insan için barındırabileceği potansiyele odaklanıyor.

Faik Bulut – İslam Komüncüleri (Karmatiler) (2014)

İSLAM KOMÜNCÜLERİ (KARMATİLER), Faik Bulut, Berfin Yayınları, inceleme, 223 sayfa

Faik Bulut yeni bir baskıyla yayınlanan kitabında, İslam tarihinde Bâtınilerin en devrimci ve eylemci kolu olarak tanımladığı Karmatiler’i inceliyor. Yazar, bir devlet kurarak ütopyalarını gerçekleştirmiş Karmatilerin, şeriatçı Abbasi halifeleri ve İslam’ın en tutucu âlimleri olan İmam Gazali ve Abdülkaahir Bağdadi gibi kişiler ile Şafiilik, Hanbelilik ve Malikilik gibi katı mezheplere karşı görece materyalist zeminde mücadele verdiğini belirtiyor. Karmatileri ortaya çıkaran koşullar, Karmatilerin dünya görüşleri, Karmatilerde eğitim ve örgütlenme ve Karmatilerin teorik-idelojik perspektifleri, Bulut’un tartıştığı kimi konular.

Sadık Yalsızuçanlar – Her Yer Kerbela (2008)

HER YER KERBELA, Sadık Yalsızuçanlar, Kapı Yayınları, söyleşi, 316 sayfa

Sadık Yalsızuçanlar’ın ‘Her Yer Kerbela’sı, adı üstünde, Kerbela olayına ve Ehlibeyt inanışına adanmış bir çalışma. Konuya dair önemli ve güncel veriler sunan kitapta, Yalsızuçanlar’ın Hz. Ali, İslam tarihindeki en önemli kırılma anlarından biri olan Kerbela olayı, Hz. Hasan ve Hüseyin hakkında, birçok isimle gerçekleştirdiği söyleşiler yer alıyor. Yalsızuçanlar, söyleşi yaptığı isimlerle, bu trajik olayın öncesi ve sonrasını, önemli tarihi ayrıntıları eşliğinde okura sunuyor. Prof. Dr. Seyyid Hüseyin Nasr, Prof. Dr. Yaşar Ocak, Reha Çamuroğlu, Haydar Ergülen, Prof. Dr. Hüseyin Hatemi, Cemal Şener ve Prof. Dr. Mahmut Kaplan, Yalsızuçanlar’ın söyleşi yaptığı isimlerden birkaçı.

Kolektif – Din Felsefesi (2017)

DİN FELSEFESİ, kolektif, derleyen: Paul Copan ve Chad Meister, çeviren: Aydın Çavdar, Ayrıntı Yayınları, felsefe, 400 sayfa

Alanında uzman birçok ismin makaleleriyle katkıda bulunduğu ve dini tecrübe, dini bilgi, Tanrı’nın varlığı, Tanrı’nın doğası ve özellikleri hakkında geniş bir tartışma ekseninde ilerleyen bir din felsefesi çalışması. Din ve bilim; dini çoğulculuk; dinsel dışlayıcılık; Tanrı’nın varlığına dair kozmolojik, teolojik, ontolojik ve ahlaki argümanlar gibi hem önemli hem de güncel konuların irdelendiği kitapta ayrıca, Doğu’da din felsefesinin durumu, feminist dil felsefesi ve dünya çapında önde gelen din felsefecileri gibi ilgi çekici konular da yer alıyor.

Haldun Bayrı (haz.) – Cihadcılık (2017)

CİHADCILIK: EFSANELER, GERÇEKLER, hazırlayan ve çeviren: Haldun Bayrı, Metis Yayınları, siyaset, 304 sayfa

Haldun Bayrı’nın 2015’in Ağustos ayından beri Fransız basınından okuyup çevirdiği, düzenli bir şekilde medyascope.tv sitesinde yayımlanan 120 makale ve söyleşinin arasından seçilmiş ve her biri cihadcılığın kendi cephesinden sağlam bir tasvirini sunan 12 makale. Kitap Scott Atran’dan Alain Badiou’ya, Régis Debray’dan Olivier Roy’a ve Etienne Balibar’dan Jean-Luc Nancy ve Giorgio Agamben’e pek çok önemli ismin yazılarını barındırıyor. Yazarlar, günümüzde dinlerin evrensel birliği anlamında krizin boyutlarını, fanatizmin kökenlerini, Fransız cihadçıların IŞİD’e katılmalarının altındaki dinamikleri, IŞİD ile küresel çapta mücadele etme yollarını, cihada katılanların din ile ilişkilerinin ne olduğunu ve cihadcılığın yayılışında ve katliamlarında devletlerin rolünün ne olduğu gibi birçok önemli konuyu irdeliyor.

Faik Bulut – Batı ve Laiklik (2007)

BATI VE LAİKLİK, Faik Bulut, Cumhuriyet Kitapları, inceleme, 230 sayfa

Faik Bulut’un ‘Batı ve Laiklik’i, Üç cilt olarak düşünülen, ‘Küresel Çağda İslam’ serisinin birinci kitabı. 11 Eylül sonrasında, gerek Batı’nın Doğu’yla, gerekse de Doğu’nun Batı’yla ilişkilerini inceleyen Bulut, bu ilişkiyi laiklik ve kökten dincilik ekseninde ele alıyor. ‘Batı, Laiklik ve İslam’, ‘Batı, İslam ve Müslümanlar’, ‘ABD ve İslam Dünyası’ ve son olarak da ‘Papa ve İslam’ bölümlerinden oluşan çalışma, özellikle Batılıların Müslümanlara, İslamcıların ise Batı ve laikliğe bakışı, Papa’nın İslamiyet’e dair eleştirisinin politik arka planı, fakat en önemlisi de, her iki kesimin argümanlarının aslında ne denli samimiyetsiz olduğu konusunda ayrıntılar barındırıyor.

Zenju E. Manuel – Meraklılar İçin Budizm (2014)

MERAKLILAR İÇİN BUDİZM, Zenju E. Manuel, çeviren: Ayşegül Pomakoğlu, Maya Kitap, din, 159 sayfa

Budizm modern dünyada gittikçe artan bir ilgiyle izleniyor. Elimizdeki çalışmasını kolay anlaşılır soru-cevap formatıyla hazırlayan Zenju E. Manuel de, Budizmle kişisel serüveninden edindiği deneyimlerden yola çıkarak, Shakyamuni Buda’nın öğretileri ile Budizmin uygulamalarını okurları için açıklıyor. Kitapta, Buda’nın kim olduğu, Buda’ya göre acı çekmenin dört yüce gerçeği, Budizmin dayandığı sade yaşam, Budizmin kuralları, Budizme göre farkındalık ve bilgelik, zen ve zazen, meditasyon esnasında yaşananlar, Budizmde çokkültürlülük ve kadınların Budizmdeki yeri gibi, Budist öğretinin pek çok ayrıntısı aydınlatılıyor.