Din – Sayfa 31 – Dipnotski

Gary Buffalo ve Sherry Firedancer – Şamanların Erk Hayvanları (2008)

ŞAMANLARIN ERK HAYVANLARI, Gary Buffalo ve Sherry Firedancer, çeviren: Bülent Uluçer, Okyanus Yayınları, din, 206 sayfa

İki yazarlı ‘Şamanların Erk Hayvanları’, şamanizm ve hayvanlar arasındaki ilişkiye odaklanıyor. Hayvanlar, çoğu pagan inanışından da bilindiği üzere, insan için bedensel, ruhsal ve fiziksel destek sunan varlıklar olarak kabul edilir. Buffalo ve Firedancer, Amerikan yerlilerinin şaman anlayışından yola çıkarak, hayvan inanışının bu kabilelerde nasıl yer bulduğuna odaklanıyor. Amerikan yerlilerine göre, insanlardan daha hızlı koşan, yüzen, gören, daha iyi avlanan ve daha iyi uçan hayvanlar, bir erke ve dolayısıyla da bir bilgeliğe sahiptir. Yazarlar, hayvanların bu özelliklerinin, insan için barındırabileceği potansiyele odaklanıyor.

Faik Bulut – İslam Komüncüleri (Karmatiler) (2014)

İSLAM KOMÜNCÜLERİ (KARMATİLER), Faik Bulut, Berfin Yayınları, inceleme, 223 sayfa

Faik Bulut yeni bir baskıyla yayınlanan kitabında, İslam tarihinde Bâtınilerin en devrimci ve eylemci kolu olarak tanımladığı Karmatiler’i inceliyor. Yazar, bir devlet kurarak ütopyalarını gerçekleştirmiş Karmatilerin, şeriatçı Abbasi halifeleri ve İslam’ın en tutucu âlimleri olan İmam Gazali ve Abdülkaahir Bağdadi gibi kişiler ile Şafiilik, Hanbelilik ve Malikilik gibi katı mezheplere karşı görece materyalist zeminde mücadele verdiğini belirtiyor. Karmatileri ortaya çıkaran koşullar, Karmatilerin dünya görüşleri, Karmatilerde eğitim ve örgütlenme ve Karmatilerin teorik-idelojik perspektifleri, Bulut’un tartıştığı kimi konular.

Sadık Yalsızuçanlar – Her Yer Kerbela (2008)

HER YER KERBELA, Sadık Yalsızuçanlar, Kapı Yayınları, söyleşi, 316 sayfa

Sadık Yalsızuçanlar’ın ‘Her Yer Kerbela’sı, adı üstünde, Kerbela olayına ve Ehlibeyt inanışına adanmış bir çalışma. Konuya dair önemli ve güncel veriler sunan kitapta, Yalsızuçanlar’ın Hz. Ali, İslam tarihindeki en önemli kırılma anlarından biri olan Kerbela olayı, Hz. Hasan ve Hüseyin hakkında, birçok isimle gerçekleştirdiği söyleşiler yer alıyor. Yalsızuçanlar, söyleşi yaptığı isimlerle, bu trajik olayın öncesi ve sonrasını, önemli tarihi ayrıntıları eşliğinde okura sunuyor. Prof. Dr. Seyyid Hüseyin Nasr, Prof. Dr. Yaşar Ocak, Reha Çamuroğlu, Haydar Ergülen, Prof. Dr. Hüseyin Hatemi, Cemal Şener ve Prof. Dr. Mahmut Kaplan, Yalsızuçanlar’ın söyleşi yaptığı isimlerden birkaçı.

Kolektif – Din Felsefesi (2017)

DİN FELSEFESİ, kolektif, derleyen: Paul Copan ve Chad Meister, çeviren: Aydın Çavdar, Ayrıntı Yayınları, felsefe, 400 sayfa

Alanında uzman birçok ismin makaleleriyle katkıda bulunduğu ve dini tecrübe, dini bilgi, Tanrı’nın varlığı, Tanrı’nın doğası ve özellikleri hakkında geniş bir tartışma ekseninde ilerleyen bir din felsefesi çalışması. Din ve bilim; dini çoğulculuk; dinsel dışlayıcılık; Tanrı’nın varlığına dair kozmolojik, teolojik, ontolojik ve ahlaki argümanlar gibi hem önemli hem de güncel konuların irdelendiği kitapta ayrıca, Doğu’da din felsefesinin durumu, feminist dil felsefesi ve dünya çapında önde gelen din felsefecileri gibi ilgi çekici konular da yer alıyor.

Haldun Bayrı (haz.) – Cihadcılık (2017)

CİHADCILIK: EFSANELER, GERÇEKLER, hazırlayan ve çeviren: Haldun Bayrı, Metis Yayınları, siyaset, 304 sayfa

Haldun Bayrı’nın 2015’in Ağustos ayından beri Fransız basınından okuyup çevirdiği, düzenli bir şekilde medyascope.tv sitesinde yayımlanan 120 makale ve söyleşinin arasından seçilmiş ve her biri cihadcılığın kendi cephesinden sağlam bir tasvirini sunan 12 makale. Kitap Scott Atran’dan Alain Badiou’ya, Régis Debray’dan Olivier Roy’a ve Etienne Balibar’dan Jean-Luc Nancy ve Giorgio Agamben’e pek çok önemli ismin yazılarını barındırıyor. Yazarlar, günümüzde dinlerin evrensel birliği anlamında krizin boyutlarını, fanatizmin kökenlerini, Fransız cihadçıların IŞİD’e katılmalarının altındaki dinamikleri, IŞİD ile küresel çapta mücadele etme yollarını, cihada katılanların din ile ilişkilerinin ne olduğunu ve cihadcılığın yayılışında ve katliamlarında devletlerin rolünün ne olduğu gibi birçok önemli konuyu irdeliyor.

Faik Bulut – Batı ve Laiklik (2007)

BATI VE LAİKLİK, Faik Bulut, Cumhuriyet Kitapları, inceleme, 230 sayfa

Faik Bulut’un ‘Batı ve Laiklik’i, Üç cilt olarak düşünülen, ‘Küresel Çağda İslam’ serisinin birinci kitabı. 11 Eylül sonrasında, gerek Batı’nın Doğu’yla, gerekse de Doğu’nun Batı’yla ilişkilerini inceleyen Bulut, bu ilişkiyi laiklik ve kökten dincilik ekseninde ele alıyor. ‘Batı, Laiklik ve İslam’, ‘Batı, İslam ve Müslümanlar’, ‘ABD ve İslam Dünyası’ ve son olarak da ‘Papa ve İslam’ bölümlerinden oluşan çalışma, özellikle Batılıların Müslümanlara, İslamcıların ise Batı ve laikliğe bakışı, Papa’nın İslamiyet’e dair eleştirisinin politik arka planı, fakat en önemlisi de, her iki kesimin argümanlarının aslında ne denli samimiyetsiz olduğu konusunda ayrıntılar barındırıyor.

Zenju E. Manuel – Meraklılar İçin Budizm (2014)

MERAKLILAR İÇİN BUDİZM, Zenju E. Manuel, çeviren: Ayşegül Pomakoğlu, Maya Kitap, din, 159 sayfa

Budizm modern dünyada gittikçe artan bir ilgiyle izleniyor. Elimizdeki çalışmasını kolay anlaşılır soru-cevap formatıyla hazırlayan Zenju E. Manuel de, Budizmle kişisel serüveninden edindiği deneyimlerden yola çıkarak, Shakyamuni Buda’nın öğretileri ile Budizmin uygulamalarını okurları için açıklıyor. Kitapta, Buda’nın kim olduğu, Buda’ya göre acı çekmenin dört yüce gerçeği, Budizmin dayandığı sade yaşam, Budizmin kuralları, Budizme göre farkındalık ve bilgelik, zen ve zazen, meditasyon esnasında yaşananlar, Budizmde çokkültürlülük ve kadınların Budizmdeki yeri gibi, Budist öğretinin pek çok ayrıntısı aydınlatılıyor.

Gary R. Bunt – Dijital Çağda İslam (2007)

DİJİTAL ÇAĞDA İSLAM, Gary R. Bunt, çeviren: Nil Erdoğan, Babil Yayınları, din, 294 sayfa

Gary R. Bunt’un ‘Dijital Çağda İslam’ı, ‘E-Cihad, Online Fetvalar ve Siber İslami Çevreler’ alt başlığını taşıyor. Bunt, İslam üzerine geleneksel bilgi biçimleri ve yayınlarla birlikte, internet erişiminin, Müslüman birey ve örgütlerin propagandası ve kimliği açısından önemli bir unsur haline geldiğini söylüyor. Yazarın “Siber İslami Çevreler”den kastettiğiyse, kendini Müslüman olarak tanımlayanların oluşturduğu çeşitli çevrelere, perspektiflere ve medya kullanımına atıfta bulunan bir terim. Bunt, 1997 yılında kurulan İslami içerikli ilk site olan Islam Q&A’dan başlayarak, Müslümanların sanal dünyadaki benzer çabalarını, İslamiyet dünyasındaki etki ve tepkiler çerçevesinden irdeliyor.

Haşim Şahin – Dervişler ve Sufi Çevreler (2017)

Tarihçi Haşim Şahin elimizdeki ilgi çekici çalışmasında, klasik çağ Osmanlı toplumunda, halkı derinden etkilemiş tasavvufi şahsiyetlere ve bu şahsiyetlerin dönemlerinin iktidarlarıyla ilişkilerine odaklanıyor.

İki bölümden oluşan kitabın ilk bölümünde, sufilerin hayatlarından bahseden menakıpnameler ile Alevi-Bektaşi geleneğinde önemli bir yeri olan vilayetnameler inceleniyor.

Kitabın ikinci bölümünde ise, 1300-1600 yılları arasında yaşamış bazı sufilerin hayatları anlatılıyor.

Şahin’in burada biyografilerini sunduğu isimler ise şöyle: Seyyid Ali Sultan, Emir Sikkînî, Yazıcızâde Kardeşler, Otman Baba, Merzifonlu Piri Baba, Koyun Baba, Seyyid Velâyet, Baba Haydar en-Nakşbendî, Beşiktaşlı Yahya Efendi ve Lâ’lîzâde Abdülbâki Efendi.

Çalışma, Osmanlı mutasavvıflarına geniş bir perspektiften bakmak için çok iyi bir fırsat.

Künye: Haşim Şahin – Dervişler ve Sufi Çevreler, Kitap Yayınevi, tarih, 264 sayfa

Nimet Okan – Canların Cinsiyeti (2016)

CANLARIN CİNSİYETİ, Nimet Okan, İletişim Yayınları, kadın

Alevi söylem ve pratiklerinde kadının dinsel, toplumsal ve kültürel konumlanışını eleştirel bir bakışla irdeleyen bir çalışma. Alevi kültüründe eşitlik söylemini güçlendiren kadın figürlerden Alevi/Sıraç bir topluluk olan Anşabacılılar’da cinsiyetlerarası eşitliğe yapılan vurguya pek çok konuyu ele alan Okan, “Alevilikte kadın-erkek eşittir ” söylemini de sorguluyor.