Din – Sayfa 31 – Dipnotski

Gary R. Bunt – Dijital Çağda İslam (2007)

DİJİTAL ÇAĞDA İSLAM, Gary R. Bunt, çeviren: Nil Erdoğan, Babil Yayınları, din, 294 sayfa

Gary R. Bunt’un ‘Dijital Çağda İslam’ı, ‘E-Cihad, Online Fetvalar ve Siber İslami Çevreler’ alt başlığını taşıyor. Bunt, İslam üzerine geleneksel bilgi biçimleri ve yayınlarla birlikte, internet erişiminin, Müslüman birey ve örgütlerin propagandası ve kimliği açısından önemli bir unsur haline geldiğini söylüyor. Yazarın “Siber İslami Çevreler”den kastettiğiyse, kendini Müslüman olarak tanımlayanların oluşturduğu çeşitli çevrelere, perspektiflere ve medya kullanımına atıfta bulunan bir terim. Bunt, 1997 yılında kurulan İslami içerikli ilk site olan Islam Q&A’dan başlayarak, Müslümanların sanal dünyadaki benzer çabalarını, İslamiyet dünyasındaki etki ve tepkiler çerçevesinden irdeliyor.

Haşim Şahin – Dervişler ve Sufi Çevreler (2017)

Tarihçi Haşim Şahin elimizdeki ilgi çekici çalışmasında, klasik çağ Osmanlı toplumunda, halkı derinden etkilemiş tasavvufi şahsiyetlere ve bu şahsiyetlerin dönemlerinin iktidarlarıyla ilişkilerine odaklanıyor.

İki bölümden oluşan kitabın ilk bölümünde, sufilerin hayatlarından bahseden menakıpnameler ile Alevi-Bektaşi geleneğinde önemli bir yeri olan vilayetnameler inceleniyor.

Kitabın ikinci bölümünde ise, 1300-1600 yılları arasında yaşamış bazı sufilerin hayatları anlatılıyor.

Şahin’in burada biyografilerini sunduğu isimler ise şöyle: Seyyid Ali Sultan, Emir Sikkînî, Yazıcızâde Kardeşler, Otman Baba, Merzifonlu Piri Baba, Koyun Baba, Seyyid Velâyet, Baba Haydar en-Nakşbendî, Beşiktaşlı Yahya Efendi ve Lâ’lîzâde Abdülbâki Efendi.

Çalışma, Osmanlı mutasavvıflarına geniş bir perspektiften bakmak için çok iyi bir fırsat.

Künye: Haşim Şahin – Dervişler ve Sufi Çevreler, Kitap Yayınevi, tarih, 264 sayfa

Nimet Okan – Canların Cinsiyeti (2016)

CANLARIN CİNSİYETİ, Nimet Okan, İletişim Yayınları, kadın

Alevi söylem ve pratiklerinde kadının dinsel, toplumsal ve kültürel konumlanışını eleştirel bir bakışla irdeleyen bir çalışma. Alevi kültüründe eşitlik söylemini güçlendiren kadın figürlerden Alevi/Sıraç bir topluluk olan Anşabacılılar’da cinsiyetlerarası eşitliğe yapılan vurguya pek çok konuyu ele alan Okan, “Alevilikte kadın-erkek eşittir ” söylemini de sorguluyor.

Slavoj Žižek ve John Milbank – Mesih Garabeti (2016)

MESİH GARABETİ, Slavoj Žižek ve John Milbank, çeviren: Selda Salman, Ayrıntı Yayınları

Militan ateist Žižek ile radikal ortodoks Milbank, dini tartışıyor. Kitap, karşıt görüşlü iki düşünürün, modernitenin akıl ve inanç arasında nasıl konumlandığını, postmodernizmin teolojiyle ilişkisini, dinin geleceğini, sekülerliği ve bir direniş teolojisinin imkânlarının neler olduğunu hararetle tartışmalarıyla önemli.

Faik Bulut – Ali’siz Alevilik (2007)

ALİ’SİZ ALEVİLİK, Faik Bulut, Berfin Yayınları, din, 496 sayfa

Faik Bulut’un ‘Ali’siz Alevilik’inin ilk baskısı bundan tam on yıl önce, 1997 yılında yapılmıştı. Bulut’un kitabı, Aleviliğin ilk kaynaklarını, tarihsel köklerini, dış etkilerini, Arap-İslam, Türk-İslam, İran-İslam dünyasındaki oluşum ve gelişimini irdeliyor. İlk baskısı yapıldıktan hemen sonra bayağı oldukça çeken ve Alevilikle ilgili tartışmaların odağında yer alan kitabında Bulut, Alevi fikriyatının “Türklük ve Kürtlükle” özdeşleştirilmesini, Aleviliği, Türk-İslam sentezi çerçevesinde Sünnileştirmeye çalışan görüşleri eleştiriyor. Alevilik inanışının İslam dışı bir inanış olduğunu savunan Bulut, Gerçek Ali ile Efsane Ali arasına net bir çizgi çizmeye çalışıyor.

Bart D. Ehrman – İncil Nasıl Değiştirildi?

İNCİL NASIL DEĞİŞTİRİLDİ?, Bart D. Ehrman, çeviren: Özlem Toprak, Truva Yayınları, din, 271 sayfa

Prof. Bart Ehrman, İncil ayetlerini orijinal dilinde incelemeye başladıktan sonra, daha önce İncil’i tercüme edenler tarafından birçok yanlışlığın, hatta kasıtlı değiştirmelerin yapıldığını fark etmiş. Ehrman’ın ‘İncil Nasıl Değiştirildi?’ kitabı da, kendisinin konu hakkındaki incelemelerinin sonuçlarını sunuyor. Çalışmanın ilgi çekiciliği, Ehrman’ın, bu yanlışlık ve kasıtlı değiştirmelerin, İncil’in bugünkü okuması üzerinde yarattığı etkiyi göstermesidir diyebiliriz. Yazar, İsa’nın tanrısallığı, üçlü birlik ve İncil’in tanrısal kaynaklı olduğunun, yazıcılar tarafından yapılan değişimlerle ortaya çıktığını savunarak, önemli bir tartışma başlatmış oluyor.

Tunay Bayrak – Hadisler Hadisi Şerif midir? (2017)

HADİSLER HADİSİ ŞERİF MİDİR?, Tunay Bayrak, Berfin Yayınları

Peygamberden aktarılan sözler olan hadisler, Müslümanlığın en önemli ikinci kaynağı. Bayrak ise, peygamberin yanı sıra arkadaşlarının, hatta onlardan sonraki kuşakların sözlerinin de hadis tanımı içinde değerlendirilmesini sorgulamaya açıyor. Kitap temelde, “Halkın gözünde hadis neden hep peygamber sözü olarak anlaşılıyor? ” sorusunun yanıtını arıyor.

Annemarie Schimmel – Hazreti Muhammed (2007)

HAZRETİ MUHAMMED, Annemarie Schimmel, çeviren: Okşan Aytolu, Profil Yayınları, din, 308 sayfa

Şu an Harvard Üniversitesi İslam Bilimleri Profesörü olarak görev yapan Annemarie Schimmel, Batı’nın İslam’a ve onun peygamberi Hz. Muhammed’e önyargılı olduğunu savunuyor. “Batı’nın İslâm peygamberi Muhammed’e karşı gösterdiği anlayışsız tavır beni eskiden beri rahatsız etmiştir. Sadece sıradan insanlar değil, oryantalistlerin çoğu da tarihin eleştirisini yaparken Muhammed’in negatif niteliklerini sergilemeye daha yatkın olmuşlardır,” diyen Schimmel’in kitabı, bu temel eleştiriden hareketle, Hz. Muhammed’e bir güzelleme niteliğinde. Schimmel, Hz. Muhammed’in doğumu şerefine yapılan kutlamaları, O’nun göklere yolculuğunu, isimlerini ve mucizelerini anlatıyor.

Cami Baykurt – Hıristiyan Türkler (2007)

HIRİSTİYAN TÜRKLER, Cami Baykurt, Karma Kitaplar, din, 103 sayfa

Cami Baykurt, ‘Hıristiyan Türkler’de, Selçukluların küçük Asya’yı ele geçirmelerinden günümüze kadar, Anadolu’da varlığını sürdüren Türk Hıristiyanlardan bahsediyor. Karamanlı Rum olarak nitelendirilen bu topluluk, Türkçe konuşur, Türkçe ibadet eder. İlk baskısı 1922 yılında yapılan bu kitabında Baykurt, Türk Hıristiyanlığının tarihini, Osmanlı İmparatorluğu’ndaki farklı dinlere gösterilen hoşgörü çerçevesinde ele alıyor. Türklerin göç yolları, coğrafi sebeplerle Bizans’a giden Türk kavimleri ve Türkler arasında Ortodoksluğun yayılması, kitaptaki öne çıkan konular. Baykurt bu temel başlıklardan hareketle, Hıristiyan bir cemaatin köklerine ve göç yollarına odaklanıyor.

Sultan Tarlacı – Mağaradan Mars’a (2017)

MAĞARADAN MARS’A, Sultan Tarlacı, Destek Yayınları

Evrim teorisini kapsamlı bir bakışla ele alan bir çalışma. Bilhassa evrim teorisi ile dini inancın çatıştırılmasının gereksizliği, hatta saçmalığını gözler önüne seren kitap, evrime inanma ile Tanrı’ya inanmanın çelişkili olmayacağını ortaya koymasıyla önemli. İnançlarımızın temel yapısı ile bunu sağlayan bilgi kaynakları ve evrimsel süreç için sağlam bir rehber.