Kategori: Kadın

Cemile Akyıldız Ercan – Cinsiyetin Toplumsal Rol’deki Yeri (2014)

Ayrımcı ataerkil yapıya karşı çıkan kadının, 2004’te Nobel Edebiyat Ödülü kazanan Avusturyalı feminist oyun yazarı ve romancı Elfriede Jelinek’in romanlarına nasıl yansıdığının bir incelemesi.

Cemile Akyıldız Ercan kitabına, kadının tarihsel rolünü, feminist hareketin ortaya çıkışını ve kadın hareketi yazınının öne çıkan aktörlerini inceleyerek başlıyor.

Çalışmanın devamında da, Jelinek’in ‘Piyanist’, ‘Arzu’ ve ‘Sevda Kadınları’ romanları psikanalitik yaklaşımla ele alınıyor; burada evlilik, anne-kız ilişkisi ve kadınlık durumunun kendine nasıl yer bulduğu inceleniyor.

  • Künye: Cemile Akyıldız Ercan – Cinsiyetin Toplumsal Rol’deki Yeri, Çizgi Kitabevi, inceleme, 160 sayfa

 

Choman Hardi – Soykırımın Cinsiyetçi Tecrübeleri (2014)

Irak yönetiminin 1988’de Kürtlere karşı yürüttüğü Enfal sonucunda on binlerce insan öldürülmüş, binlerce köy boşaltılmıştı.

Bu esnada on yaşında olan Choman Hardi’nin nitelikli çalışması ‘Soykırımın Cinsiyetçi Tecrübeleri’nin en önemli katkısı, Kürt kadınların Enfal’de yaşadıklarını kayıt altına alması.

Hardi, Şubat-Eylül 1988 arasında süren Enfal operasyonunun başlamasını, tutuklanan kadınları, zorla yerinden edilmiş sivilleri, gaz saldırılarından kurtulabilenleri, Enfal’den sağ çıkıp bir yandan yoksulluk bir yandan da toplumsal sömürüyle baş etmeye çalışan kadınları ve bu süreçte kadın örgütlerinin aldığı sorumlulukları ortaya koyuyor.

  • Künye: Soykırımın Cinsiyetçi Tecrübeleri, Choman Hardi, çeviren: Hikmet İlhan, Avesta Yayınları, inceleme, 302 sayfa

Güldane Çolak ve Lâle Uçan – 2. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Basında Kadın Öncüler (2008)

2008, 2. Meşrutiyet’in 100. yıldönümü.

İki yazarlı bu değerli inceleme de, kadının 2. Meşrutiyet’le ivme kazanan sesini duyurma çabasını ve bu çabada önemli katkılara sahip isimlerin hikâyelerinden oluşuyor.

Uçağa binen ilk kadın Belkıs Şevket, ilk kadın doktor Safiye Ali, entelektüel kimliğiyle bilinen Nezihe Muhittin, kız çocuklarını okutma projelerinin öncüsü Nakiye Hanım, seyyar fotoğrafçı Muzaffer Hanım, Şair Nigar, Türkiye tiyatrosunun ilk kadın sanatçılarından Bedia Muvahhit, şair Şukûfe Nihal, Milli Mücadele’ye büyük katkıları olan ve Kara Fatma olarak bilinen Fatma Seher, kitapta hikâyeleri ve mücadeleleri anlatılan kadınlardan bazıları.

  • Künye: 2. Meşrutiyet’ten Cumhuriyet’e Basında Kadın Öncüler, Güldane Çolak ve Lâle Uçan, Heyamola Yayınları, inceleme, 248 sayfa

 

Elena Favilli ve Francesca Cavallo – Asi Kızlara Uykudan Önce Hikâyeler (2017)

  • ASİ KIZLARA UYKUDAN ÖNCE HİKÂYELER, Elena Favilli ve Francesca Cavallo, çeviren: Deniz Öztok, Hep Kitap, kadın, 212 sayfa

Toplumun engellemelerine, kadına dair tüm baskı ve önyargılara rağmen, hayallerindeki hayatı yaşamak için mücadele eden kadınların olağanüstü hikâyelerinden bir derleme. Dahi matematikçi Ada Lovelace’tan Müslüman kadınların ikonu haline gelen halterci Amna Al Haddad’a, altmış yaşında çocukluk tutkusu olan şiire başlayan ve ilk kitabını 75 yaşında yayımlayan Cora Coralina’dan Meksika’da devlet kongresinin başkanı seçilen ilk yerli kadın Eufrosina Cruz’a, bir köleyken özgürlüğü için sahibinden kaçan ve daha sonra başka köleleri de kurtaran Harriet Tubman’dan Mısır’ın ilk kadın firavunu olduğu gibi Mısır tarihindeki bütün firavunlardan daha uzun süre saltanatta kalmış Hatşepsut’a, tamı tamına 100 kadının ufuk açıcı hikâyesi, bu kitapta. Bu kadınlara ait özlü sözlerle de desteklenmiş kitap, iki önemli rekora da sahip. Bunlardan ilki, bir milyon doların üzerinde bir rakamla, internet üzerinden en fazla maddi destek alan özgün kitap oluşu, ikincisi de, dünyanın farklı yerlerinden altmış kadın sanatçının çizimlerini barındırması. Kitabın adı sizi yanıltmasın, bizce burada bir araya getirilen hikâyeler, yalnızca asi kızlara değil, erkeklere de fazlasıyla hitap edecek türden.

Gönül Bakay – Simone de Beauvoir (2014)

  • SIMONE DE BEAUVOIR, yayına hazırlayan: Gönül Bakay, Bahçeşehir Üniversitesi Yayınları, biyografi, 456 sayfa

Farklı yazarların katkıda bulunduğu kitap, Jean-Paul Sartre ile birlikte felsefesiyle çığır açmış, feminist çalışmalara büyük katkılar sunmuş ve bu arada yirmi iki kitap ortaya koymuş Simone de Beauvoir’in yaşamı ve eserlerine odaklanıyor. İkinci dalga feministlerden Beauvoir’e dair bir başvuru kaynağı olan kitabın birinci bölümü yazarın yaşamına, ikinci bölüm fikirleri ve felsefesine, son bölüm ise öykü, roman ve deneme kitaplarının analizine ayrılmış. Kitap ayrıca, Albert Camus, şair, romancı ve tiyatrocu Jean Cocteau, psikanalist Jacques Lacan, tiyatro yazarı Jean Genet ve heykeltıraş Giacometti gibi Beauvoir’in hayatında yer etmiş meşhur isimler hakkında önemli ayrıntılar da barındırıyor.

Joanne E. Manson ve Shari S. Bassuk – Menopoz (2008)

  • MENOPOZ VE HORMON TEDAVİSİ, Joanne E. Manson ve Shari S. Bassuk, çeviren: Özlem Tüzel Akal, Optimist Kitap, sağlık, 277 sayfa

İki yazarlı ‘Menopoz ve Hormon Tedavisi’, menopoza giren kadınlar için hormon tedavisinin ayrıntılarını ele alıyor. Alanında tanınmış bir doktor olan Manson’ın, konu hakkındaki yenilikleri ve gelişmeleri anlatan kitabı, hem doktorlara hem de tedavi hakkında bilgilenmek isteyen kadınlara hitap ediyor. Hangi kadınların bu tedaviye uygun olduğu; tedavinin etkileyeceği diğer hastalıkların nasıl üstesinden gelinebileceği; hormon için en iyi östrojen dozu ve formülünün ne olacağı; hormon tedavisine alternatif çarelerin neler olduğu ve doktorlarla nasıl bir işbirliğine gidilebileceği, kitapta ele alınan konulardan birkaçı.

 

Serpil Çakır – Erkek Kulübünde Siyaset (2014)

 

Serpil Çakır bu nitelikli çalışmasında, Türkiye’de kadın parlamenterler sözlü tarih arşivi oluşturmaya koyuluyor.

Çakır, 1999, 2002 ve 2007 döneminde parlamentoya girmiş kadınlarla yaptığı görüşmeler üzerine kurduğu kitabında, kadınların mecliste siyaset yürütmelerine etki eden siyasi, toplumsal ve küresel faktörleri; Türkiye’de siyasal partilerin tutum, karar ve uygulamalarında kadınların etkisini; kadın hareketinin eril siyasete tepkisini ve parlamenter kadınların yaşadığı kimi sorunları ortaya koyuyor.

Kitabın ekler bölümünde ise, günümüzde parlamentodaki kadınların sayısal oranı ile Türkiye’de kadın milletvekili profilleri sunuluyor.

  • Künye: Serpil Çakır – Erkek Kulübünde Siyaset, Versus Kitap, siyaset, 388 sayfa, 2014

Feryal Saygılıgil (haz.) – Kadınlar Hep Vardı (2017)

  • KADINLAR HEP VARDI, hazırlayan: Feryal Saygılıgil, Dipnot Yayınevi, feminizm, 352 sayfa

Ülkenin feminist yazınına önemli bir katkı sunan, Türkiye’nin sosyalist tarihinde yer etmiş kadın portrelerine yer veren bir çalışma. Kitap Mari Beyleryan, Zabel Yasayan, Athina Gaitanou-Gianniou, Yaşar Nezihe, Sabiha Sertel, Suat Derviş, Fatma Nudiye Yalçı, Zehra Kosova, Sevim Belli, Sevgi Soysal, Leylâ Erbil ve Şirin Cemgil’in portresini sunarken, aynı zamanda Türkiye’deki sosyalist kadın mücadelesinin nitelikli bir panoramasını da sunuyor. Bu toprakların egemenleri, kadınları ne kadar görmezden gelirse gelsin, onlar karşı çıkışlarıyla, direngenlikleri ve mücadeleleriyle kendilerini sürekli ortaya koydu ve halen ortaya koymakta. Bu önemli kitap da, o kadınları daha görünür kılmasıyla, bunu bize bir kez daha hatırlatıyor.

Konca Yumlu ve Özlem Belkıs (der.) – Kadın ve Siyaset (2017)

  • KADIN VE SİYASET, derleyen: Konca Yumlu ve Özlem Belkıs, İmge Kitabevi, kadın, 172 sayfa

Kadınların siyasetteki varlıkları, uzun bir mücadelenin ve çabanın ürünü. Bir yönünü Doğu’ya bir yönünü Batı’ya dönmüş Türkiye’de de bu mücadele kimi zaman kıyasıya yaşandı, yaşanıyor ve yaşanmaya da devam edecek. Alanında uzman birçok yazarın makalelerinin yer aldığı bu kitap da, kadın ve siyaset bağlamında kadın çalışmaları alanına önemli bir katkı sunuyor. Erken Hıristiyanlıktan Erken Bizans dönemine, ilk Türk devletlerinden Osmanlı ve Cumhuriyet’e uzanan geniş bir zaman diliminde hareket eden yazılar, kadının siyasette var olabilme çabasına tarihsel bir perspektiften bakıyor. Kitapta yazıları yer alan isimler ise şöyle: Dilek Maktal Canko, Arzu Aytekin, Özlem Atalan, Elif Süyük Makaklı, Esin Candan, Semiha Özalp Günal, Defne Erzene Bürgin, Yusuf Yalçın, Gülnur Erciyeş ve Nazife Aydınoğlu.

Pınar Melis Yelsalı Parmaksız – Türkiye’nin Modernleşmesinde Kadınlar (2017)

Türkiye’nin modernleşmesinde kadınların vazgeçilmez rolleri oldu. Özellikle Cumhuriyet’in ilanından itibaren, hiçbir zaman yeterli derecede olmasa da kadınlar hem kamusal alanda hem iş dünyasında hem de siyasette daha görünür hale geldi.

İşte bu kitap da, 1839’dan günümüze uzanarak kadınların Türkiye modernleşmesindeki yerini aydınlatıyor.

Pınar Melis Yelsalı Parmaksız’ın oylumlu kitabı, bu süreci siyasal liderlerin eşleri üzerinden izliyor.

Mevhibe İnönü, Berin Menderes, Rahşan Ecevit ve Semra Özal, bu isimlerden bazıları.

Parmaksız, kimi zaman bu kadınların kendi açıklamalarına kimi zaman da yakın çevrelerinden insanların onlara dair anlatımlarına dayanarak, siyasi liderlerin eşlerinin hayat hikâyelerini veriyor.

Kitap, Türkiye’de toplumsal cinsiyete dair kimliklerin ve ilişkilerin dönüşümüne daha yakından bakmak için iyi bir fırsat.

  • Künye: Pınar Melis Yelsalı Parmaksız – Türkiye’nin Modernleşmesinde Kadınlar, İmge Kitabevi, kadın, 254 sayfa