Kategori: Mimari

Patricia Blessing – Moğol Fethinden Sonra Anadolu’nun Yeniden İnşası (2018)

Moğol fethinden sonra, Anadolu’da İslami mimari alanında büyük bir dönüşüm yaşandı.

Patricia Blessing’in elimizdeki dikkat çekici çalışması ise, hem yetkin bir tarih hem de nitelikli bir mimari incelemesi olarak söz konusu dönemdeki dönüşümleri geniş bir perspektifle inceliyor.

Blessing özellikle bu dönemde Konya, Sivas, Erzurum, Tokat, Amasya ve Ankara’da yapılmış camiler, medreseler ve kervansaraylar gibi anıtlar ekseninde fetihten sonraki yönetim değişimleri, nüfus hareketleri ve kültürel dönüşümlerin mimaride ne gibi izler bıraktığını açıklığa kavuşturuyor.

Çok zengin kaynaklardan beslenmesiyle de önem arz eden Blessing’in incelemesi, Ortaçağ Anadolu’sunun İslami mimarisinin sağlam bir fotoğrafını çekiyor.

  • Künye: Patricia Blessing – Moğol Fethinden Sonra Anadolu’nun Yeniden İnşası: Rum Diyarında İslami Mimari, 1240-1330, çeviren: Merve Özkılıç, Koç Üniversitesi Yayınları, tarih, 296 sayfa, 2018

Don Norman – Gündelik Şeylerin Tasarımı (2018)

Gündelik hayatta karşılaştığımız pek çok güzel veya çirkin nesne, bunun her zaman ayırdında olmasak da, yaşadığımız ortamın tasarım anlayışı hakkında pek çok ipucu sunar.

Öte yandan uzman değilsek eğer, tasarım bize her zaman uzak bir konudur.

Tasarımı kavramak için onun kıstas ve zeminini öğrenmemiz gerekir.

Don Norman’ın tam da bu konuyla ilgili olan elimizdeki kitabı, gündelik hayattaki tasarımlara dair gözlem ve algılarımızı zenginleştirecek bir perspektif sunuyor ve bu yönüyle de sıradan okura da tasarımcıya da hitap ediyor.

Modern yaşamda hangi tasarımın anlamsız ve kötü, hangi tasarımın iyi olduğunun kıstaslarını açıklayan Norman, gündelik şeyleri iyi tasarım ürünlerine dönüştürmek için gerekli temel ilkeleri ve ürünler üzerinde denetimimizi nasıl sağlayabileceğimizi ayrıntılı bir şekilde ortaya koyuyor.

İlk baskısı ilgiyle karşılanan bu çalışmanın şimdi genişletilmiş bir baskıyla yeniden raflardaki yerini aldığını da belirtelim.

  • Künye: Don Norman – Gündelik Şeylerin Tasarımı, çeviren: Ayşe Mine Şengel, TÜBİTAK Yayınları, tasarım, 363 sayfa, 2018

Turgut Cansever – İslam’da Şehir ve Mimari (2009)

‘İslam’da Şehir ve Mimari’, Türkiye mimarisinin önemli isimlerinden Turgut Cansever’in İslam mimarisi ve şehirciliğine dair görüşlerini bir araya getiriyor.

İslam mimarisinin temel nitelikleri, Osmanlı şehrinin belirleyici özellikleri, mimarlık mirasının korunma yolları ve bu tarzın gelecekte nasıl kurulabileceği, kitaptaki metinlerin çerçevesini oluşturuyor.

“Kültürel kirlenme, özünde, teknolojiyi kendi başına yaratıcı güç addetmek gibi temel bir yanılgıyı taşımaktadır.” diyen Cansever, dünyayı güzelleştirmeyi amaçlayan mimarlık alanına ait meselelere, bürokratların ve teknokratların gözüyle bakılmasının, bugün mimarinin içinde bulunduğu temel sıkıntı olduğunu söylüyor.

  • Künye: Turgut Cansever – İslam’da Şehir ve Mimari, Timaş Yayınları, mimari, 236 sayfa

Doğan Kuban – Batıya Göçün Sanatsal Evreleri (2009)

Doğan Kuban, ilk kez 1993’te yayımlanan ve şimdi yeni bir baskıyla okurun karşısına çıkan ‘Batıya Göçün Sanatsal Evreleri’nde, Türkiye’ye gelmeden önce Türk göçerlerin sanat ortamının doğasını irdeliyor.

Kuban, tarihöncesi bozkır toplumlarının sanat geleneklerinden başlayarak Orta Asya, Timurlu ve Selçuklu sanatlarını, batıya yapılan göçün süreklilik gösteren aşamaları olarak inceliyor.

Kitap özellikle, yüzyıllar içinde Asya bozkırlarından başlayıp Anadolu’ya ve Balkanlar’a süren göçe paralel olarak evrilen Türk sanatının derli toplu bir hikâyesini vermesiyle dikkat çekiyor.

Kuban anlatımlarını, çizimler, planlar, haritalar ve fotoğraflarla da destekliyor.

  • Künye: Doğan Kuban – Batıya Göçün Sanatsal Evreleri, İş Kültür Yayınları, sanat tarihi, 382 sayfa

Kolektif – Bugünün Türkiyesi’nde Mimarlık (2018)

Türkiye’nin bugünkü mimari ikliminde öne çıkan mesele ve gündemler hakkında iyi bir derleme.

Pek çok mimarı bir araya getiren çalışma, ülkemizin mimarlık alanında yaşadığı dönüşümü, mimarlık mesleğinin güncel sorunlarını, mimarlık ve siyaset ilişkisini, mimarlığın üstlendiği ve üstlenmesi gereken rolleri, mimarlık eğitimini, Türkiye’deki mimarlık pratiklerinin dünyadaki benzer uygulamalarla ilişkisini, mimarlıkta alternatif yaklaşımları ve bütün bu faktörlerin mekânsal üretimle ilişkilerini geniş bir perspektifle tartışıyor.

Soru-cevap şeklinde hazırlanmış diyaloglarla ilerleyen kitap, konuya ilgi duyan okurlar güncel bir eser olarak tavsiye edilir.

  • Künye: Kolektif – Bugünün Türkiyesi’nde Mimarlık, derleyen: Evren Aysev, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, mimari, 292 sayfa, 2018

Erhan Berat Fındıklı – Mare Nostrum (2018)

Erhan Berat Fındıklı bu önemli çalışmasında, Benito Mussolini İtalya’sı zamanında Türkiye’ye gelmiş mimarlar, arkeologlar ve seyyahların Türkiye’nin o zamanlardaki dönüşümüne ne gibi katkılar sunduğunu inceleyerek çok değerli bir incelemeye imza atıyor.

Faşizmin İtalya’da iktidarda olduğu 1922-1943 yılları, Türkiye’de Kemalist devrimlerle ve tek parti rejimiyle (1925-1946) ifadesini bulan, Erken Cumhuriyet dönemine tekabül ediyor.

Türkiye’de bu dönemde, en öne çıkan söylemlerden biri, mimarlık ve altyapı yatırımlarıyla bütün ülkenin yeniden inşasıdır.

Farklı coğrafyalarda endüstrilerine yeni pazarlar arayan İtalyanlar için de, Türkiye’nin yeniden inşasında rol almak oldukça önemliydi.

Dahası, İtalyan arkeolog ve seyyahların da büyük dönüşümler geçirmekte olan Türkiye’ye büyük bir ilgisi bulunmaktaydı.

Dönemin Türk-İtalyan ilişkileri açısından önemli bir kaynak olan çalışmasında Fındıklı, bu ilişkiyi mimariden sosyolojiye tarihten kolonyal çalışmalara uzanan geniş bir perspektifle irdeliyor.

Bu dönemde Türkiye’ye gelmiş farklı meslek gruplarından İtalyanların benlik ve öteki kurgularını; kent, mekân, toplum, tarih ve mimarlık algılarını ve profesyonel, ideolojik, bireysel ve toplumsal duruşlarını daha iyi kavramak için çok iyi bir kaynak.

  • Künye: Erhan Berat Fındıklı – Mare Nostrum: Mussolini Dönemi’nde Türkiye’de İtalyan Mimarlar, Arkeologlar ve Seyyahlar (1922-1943), Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 380 sayfa, 2018

Doğan Hasol – Mimarlar Dik Durur! (2015)

Mimarların genellikle keyifli ve renkli kişiliklere sahip olduğunu düşünen Doğan Hasol’dan, mimarların iş ve iç dünyasına odaklanan öyküler.

Bizzat içinde yaşayarak tanığı olduğu olayları esprili bir üslupla ele alan yazar, mimarların insani yönlerini, kimi gariplik ve tuhaflıklarını, mesleklerinin zorluk ve sıkıntılarını anlatıyor.

Türkiye’de mimarlığın duayen isimlerinden olan Hasol’un kitabı, hem meslekten olanlar hem de meslekten olmayanlar için keyifli bir okuma vaat ediyor.

  • Künye: Doğan Hasol – Mimarlar Dik Durur!, Yapı Endüstri Merkezi (YEM) Yayınları

Thomas G. Lemmer ve Phil Schmidt – Bahçenizin Ustası Olun (2008)

‘Bahçenizin Ustası Olun’, bahçe tasarımına adanmış 150 proje sunuyor.

Görsel malzemesiyle de dikkat çeken kitap, görünüm ve konfor açısından tasarımına en çok dikkat edilen mekânlardan biri olan bahçeler için, projeleri uygulama teknikleri, yapım detay çizimleri, proje tasarım ve planlama bilgileri barındırıyor.

Dış mekânı geliştirecek projeler sunan kitapta, planlama ve temel teknikler konusunda okur bilgilendiriliyor; patikalar, teraslar, çitler, duvarlar, bahçe kapıları, ahşap teraslar, verandalar, kulübeler, barakalar ve aksesuarların nasıl yapılabileceği anlatılıyor.

  • Künye: Thomas G. Lemmer ve Phil Schmidt – Bahçenizin Ustası Olun, Yapı Endüstri Merkezi (YEM) Yayınları, peyzaj, 502 sayfa

Kolektif – Osmanlı’dan Cumhuriyete Bir Mimar: Arif Hikmet Koyunoğlu (2008)

Arif Hikmet Koyunoğlu II. Meşrutiyet’in ilk yıllarında, özellikle de Ankara’da olgunluk dönemi eserlerini vermiş bir mimar.

Etnografya Müzesi, Maarif Vekaleti ve Türk Ocakları Merkezi gibi binalarıyla bilinen Koyunoğlu’nun yaşam öyküsünü ve yapıtlarını ele alan bu kitapta, Koyunoğlu’nun anıları, mimarlık yazıları, kendi çektiği fotoğraflar ve mektuplarından bölümler bulunuyor.

İlk başlarda “Ulusal Mimarlık” akımının bir temsilcisi olan Koyunoğlu, daha sonra modern mimarlığa yaklaşır.

Hasan Kuruyazıcı’nın yayıma hazırladığı kitapta, Koyunoğlu’nun mimarlık çalışmaları kadar, maceralarla dolu hayatı da okura sunuluyor.

  • Künye: Kolektif – Osmanlı’dan Cumhuriyete Bir Mimar: Arif Hikmet Koyunoğlu, yayıma hazırlayan: Hasan Kuruyazıcı, Yapı Kredi Yayınları, sanat, 519 sayfa

Attilio Petruccioli – Bellek Yitiminin Ardından (2008)

Attilio Petruccioli’nin ‘Bellek Yitiminin Ardından’ isimli bu kitabının inceleme alanı, Akdeniz Havzası’ndaki İslam kent dokusu.

İspanya’dan Bosna’ya, Mağrip ve Levant’a uzanan coğrafi alanda yer alan Akdeniz kültüründe, gerçek mirasçısı İslam’ın büyük katkısı oldu.

İşte, İtalya, Bari Politeknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi dekanı ve Peyzaj Mimarlığı profesörü Petruccioli’nin çalışması da, insanların çevreye bilinçli olarak verdiği zararlarla silinmeye yüz tutan İslam kent mimarisinin izlerini sürüyor ve okura, bu zenginliği yeniden gösteriyor.

  • Künye: Attilio Petruccioli – Bellek Yitiminin Ardından, çeviren: Burcu Kütükçüoğlu, Yapı Endüstri Merkezi (YEM) Yayınları, mimari, 213 sayfa