Kategori: Müzik

Kolektif – Perpetuum Mobile (2015)

Besteci İlhan Usmanbaş’ın tüm külliyatını ortaya koyan önemli bir yapıt.

Usmanbaş’ın eserlerinin ayrıntılı bir kataloğunu ve bibliyografyasını da barındıran kitap, Usmanbaş’ın besteciliğindeki tarihsel dönüşümü, bestecinin müziğindeki imgeleri ve onun icracı yönünü aydınlatıyor.

Kitap üç bölümden oluşuyor.

Birinci bölümde yetkin isimlerin Usmanbaş üzerine yazıları yer alıyor, ikinci bölüm, bu önemli bestecimizin tek tek tüm yapıtlarının bu kitap için kaleme aldığı açıklamalarından oluşuyor.

Son bölüm ise, Usmanbaş’ın üretiminin ayrıntılı bir kataloğunu ve bir bibliyografya çalışmasını sunuyor.

  • Künye: Kolektif – Perpetuum Mobile: İlhan Usmanbaş’ın Yapıtı, editör: Aykut Köksal, Mehmet Nemutlu ve Kıvılcım Yıldız Şenürkmez, Pan Yayınları

Kolektif – Cumhuriyetin Müzik Politikaları (2018)

Çoğunluk Türkiye’de müziğin modernleşme sürecini Cumhuriyetle ilişkilendirir.

Bu doğru, fakat eksik bir tanımdır.

Zira “Klasik Batı Müziği” çalışmaları, Osmanlı saltanatının son döneminde zaten başlamıştı,  Cumhuriyet döneminde ise bu çalışmalar daha çok sahiplenilip geliştirildi.

İşte bu kitap, tam da bu konu üzerine, Cumhuriyetin müzik politikaları ve bunun sonuçları üzerine derinlemesine bir sorgulama.

Kitapta şu soruların yanıtları aranıyor:

  • Ulus inşasında müziğin rolü nedir?
  • Ulusal müziğin halk cephesindeki kaynakları nelerdir?
  • O dönemde yoğun şekilde yürütülen derleme çalışmalarının bilimsel niteliği neydi?
  • Köy Enstitüleri ve Halkevleri gibi girişimlerin sonuçları ne oldu?
  • Bu kurumların kapatılması müzikte ufkumuzu açtı mı?
  • “Köçekçe”ye klasik Batı müziği aşısı tuttu mu?
  • “Klasik Türk Musikisi” yasağı ulusal bir müziğin oluşumuna zemin ve zaman kazandırdı mı?
  • Türküleri etnik kimliğinden arındırmak onları ulusal kıldı mı?
  • Bugün dinlediğimiz müzikle bu politikaların ne gibi ilişkisi var?

Kitaptaki makaleler, farklı disiplinlerin verilerinden de yola çıkarak bu ve bunun gibi soruların yanıtlarını arıyor ve bizde müzik adına yapılanları, bunların anlamını ve en önemlisi de bu uygulamaların ne gibi sonuçlar yarattığını derinlemesine sorguluyor.

  • Künye: Kolektif – Cumhuriyetin Müzik Politikaları, derleyen: Fırat Kutluk, h2O Kitap, müzik, 272 sayfa, 2018

Jin Jie – Çin Müziği (2015)

Farklı biçimleri ve zarif anlatımları olan Çin müziğinin eski çağlardan modern zamanlara kapsamlı bir hikâyesi.

Çin müziğinde kalıplar, Çin milli müzik aletleri, başlıca icracılar, halk şarkıları, Çuyi müziği ve Uygur, Moğol ve Tibet gibi Çin etnik gruplarında şarkı ve dans, kitaptaki ilgi çekici konulardan.

  • Künye: Jin Jie – Çin Müziği, çeviren: Hasan Bögün, Kaynak Yayınları

Howard Goodall – Müziğin Öyküsü (2018)

Tarihteki ilk flütlerden modern çağ enstrümanlarına müziğin kırk bin yıllık tarihi hakkında bir başvuru kaynağı.

İngiliz besteci ve yayıncı Howard Goodall, akıcı bir üslupla ilerleyen kitabında, her müzik türünü ortaya çıktığı koşullarla birlikte inceliyor, böylece aydınlatıcı bir rehber çalışmaya imza atmış oluyor.

Opera, dans, klasik müzik, halk müziği, caz, pop gibi türlerin müzikte hangi değişime işaret ettiğini ve müzik kayıt, yayın teknolojilerinin ortaya çıkış sürecini kapsamlı bir şekilde açıklayan yazar, aynı zamanda karşımıza Pérotin gibi pek bilinmeyen besteciler kadar Wagner gibi devleri de çıkarıyor.

Kitap, müziğin öyküsünün aslında insanın buluş yapma, birbirleriyle etkileşime geçme, isyan etme ve eğlenme güdülerinin öyküsü olduğunu bize bir kez daha hatırlatmasıyla ilgiyi fazlasıyla hak ediyor.

Samimi bir üslupla kaleme alınmış kitapta, her bölüm için müzik listelerine yer verildiğini de belirtelim.

Müziğe ilgi duyan her okurun kitaplığında bulunması gereken bir eser.

  • Künye: Howard Goodall – Müziğin Öyküsü, çeviren: Sevi Sarıışık Tokalaç ve Emrah Tokalaç, Pegasus Yayınları, müzik, 424 sayfa, 2018

Anna Grosser Rilke – İstanbul’da Bir Hoş Sada (2009)

Şair Rainer Maria Rilke’nin kuzeni Anna Grosser Rilke, 19. yüzyılın en ünlü kadın konser piyanistlerinden biriydi.

Avrupa saraylarında konserler veren Rilke’nin yolu, beklenmedik bir biçimde İstanbul’a düşecek ve Osmanlı sarayında müzik icra etmeye başlayacaktır.

Sarayda ve hanedan mensuplarının konaklarında konserler veren Rilke, eşinin ölümüyle, onun kurduğu haber ajansının yönetimini üstlenir.

Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda, ülkedeki Almanlar ve Avusturyalılarla birlikte sınır dışı edilen Rilke, 1930’ların sonlarında, hem yüzyıl öncesinin İstanbul’una hem de dönemin Avrupa müzik dünyası hakkında altın değerinde olan elimizdeki anılarını kaleme almış.

  • Künye: Anna Grosser Rilke – Avrupa Saraylarından Yıldız’a İstanbul’da Bir Hoş Sada, çeviren: Deniz Banoğlu, İş Kültür Yayınları, anı, 315 sayfa

Murat Derin – İnci Çayırlı’nın Anıları (2015)

Türk musikisine büyük katkılarda bulunmuş İnci Çayırlı’nın, Türkiye’nin yakın tarihine ve memleketin sanat camiasına ışık tutan anıları.

İstanbul’un kozmopolit semtlerinden Kuzguncuk’ta geçen çocukluk, eski İstanbul’un zarif insanları, aynı sahnenin paylaşıldığı pek çok sanatçı ve bestekâr, Çayırlı’nın samimi anlatımından bize yansıyanlar.

  • Künye: Murat Derin – İnci Çayırlı’nın Anıları, Pan Yayıncılık

Özgür Akgül – Romanistanbul (2009)

Özgür Akgül ‘Romanistanbul’da, Türkiye müzik piyasası içinde vazgeçilmez bir yeri olan Roman müzisyenlere odaklanıyor.

Yazar, müzikal geleneklerin üreticisi ve taşıyıcısı olan Romanların, genelde “isimsiz kahramanlar” olarak kalmalarının nedenlerini irdeliyor ve onların müzikal çıkışlarının toplumsal ve tarihsel olarak kurulan alışılagelmiş Roman algısının sınırlarına neden sıkıştığının yanıtını arıyor.

Akgül bunu da, tarihsel süreçte Roman toplumu ve Roman kimliğini ve Türkiye müzik piyasasının yakın tarihinde Roman müzisyenlerin rolünü analiz ederek yapıyor.

Kitapta ayrıca, tanınmış müzisyenlerle, bu konuda yapılmış söyleşiler de yer alıyor.

  • Künye: Özgür Akgül – Romanistanbul: Şehir, Müzik ve Bir Dönüşüm Öyküsü, Punto Yayınları, inceleme, 223 sayfa

Bilen Işıktaş – Peygamber’in Dâhi Torunu Şerif Muhiddin Targan (2018)

Büyük ud ve viyolonsel virtüozu Şerif Muhiddin Targan, 20. yüzyıl Türk müziğinin en önemli temsilcilerindendir.

Bilen Işıktaş’ın bu muazzam çalışması da, Targan’ın yaşamını ve mirasını, onun müzikal ve entelektüel serüveniyle çerçeveleyerek anlatıyor.

Işıktaş kitabına, modernleşmenin Osmanlı toplumundaki sosyokültürel yansımalarını analiz ederek başlıyor.

Çalışmanın devamında ise,

  • Tarihsel süreçte Osmanlı/Türk modernleşmesinin müzikal ifadesi,
  • Şerif Muhiddin Targan’ın doğduğu kültür çevresi,
  • Mehmet Âkif Ersoy’un, Targan’ın düşünsel ve müzikal üretimindeki yeri,
  • Targan’ın Osmanlı/Türk müziğine getirdiği yenilikler,
  • Targan’ın icrası ve üslubu,
  • Targan öncesi ve Targan döneminde Osmanlı/Türk müziğinde ud ve udun icracıları,
  • Targan’ın ud metodu,
  • Targan’ın uda kazandırdığı yeni kimlik ve Targan’ın sanat felsefesi,
  • Doğu ve Batı arasında değişimin sembolü olarak Targan’ın mirası,
  • Ve bunun gibi birçok konu ele alınıyor.

Targan’ın yetiştiği dönem ve kendisinin müzikal çalışmaları konusunda muhteşem bir kaynak olarak önereceğimiz kitap, Targan’ın kendi el yazısı ile yazılmış eserlerinin yanı sıra, burada ilk kez yayınlanan çok sayıda belge ve görsel kaynak da barındırıyor.

  • Künye: Bilen Işıktaş – Peygamber’in Dâhi Torunu Şerif Muhiddin Targan: Modernleşme, Bireyselleşme, Virtüozite, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, biyografi, 576 sayfa, 2018

Aaron Copland – Yeni Müzik (2015)

Özgünlüğüyle 20. yüzyıl müzik tarihine yeni bir yön vermiş caz müziğinin gelişiminin nitelikli ve kapsamlı bir analizi.

1900-1960 zaman aralığına odaklanan çalışma, caz müziğinin ilk zamanları ve gelişimi hakkında çok iyi bir rehber.

Türün Avrupa’da yavaş yavaş ortaya çıkışı, cazın Amerika kıtasındaki gelişimi ve bu yeni müziğe katkıda bulunmuş önde gelen besteciler, Aaron Copland’in burada irdelediği kimi ilgi çekici konular.

  • Künye: Aaron Copland – Yeni Müzik, çeviren: Ali Cenk Gedik, Yazılama Yayınları

Orhan Şevki – Gölge Adam (2009)

Orhan Şevki, Türkiye popüler müziğinin yakın tarihine tanıklık etmiş önde gelen isimlerden.

Şevki’yi önemli kılan hususlardan biri, 60, 70 ve 80’li yılların popüler müzik dünyasının içinde yer almış olması.

Örneğin Sezen Aksu, Cem Karaca, İlhan İrem, Nazan Şoray, Barış Manço, Kayahan, Nilüfer ve Yeliz, Orhan Şevki’nin menajerliğini yaptığı müzisyenlerden birkaçı.

Şevki’nin ‘Gölge Adam’ başlıklı elimizdeki kitabı, o dönem popüler müzik dünyasında yaşananları canlı bir biçimde okurlara sunuyor.

Kitapta, magazin dünyasında yaşananlar kadar, Türkiye yakın tarihinin sosyal, siyasî ve ekonomik süreçleri irdeleniyor; bu süreçlerin magazin dünyasındaki yansımaları tahlil ediliyor.

  • Künye: Orhan Şevki – Gölge Adam: Bir Menajerin Anıları, Heyamola Yayınları, anı, 680 sayfa