Alex Forsythe – Bireysel Farklılıkların Kilit Düşünürleri (2023)

Bu kitap, kişilik, zekâ ve bunların ölçümü alanında çalışan yetkin psikologların geçmişlerine ve kişisel yaşamlarına bir perde aralıyor.

Kitap, psikologların geçmişleri ve özel yaşamlarının onların teorilerini ve sık sık patlak veren tartışmaları nasıl ve neden etkilemiş olabileceğini anlamamıza yardımcı oluyor.

‘Bireysel Farklılıkların Kilit Düşünürleri’, zekâ ve kişilik ölçümlerini şekillendiren ve geliştiren en etkili 25 kişinin hayatını, çalışmalarını ve düşüncelerini tanıtıyor.

Akademik olayların özgeçmişinden yola çıkan bu kitapta, psikologların sadece fikirlerini değil, onları şekillendiren sosyal deneyimleri, aşkları ve kayıplarını da bir araya getirerek anlamlandırıyor.

Forsythe, kronolojik bir yaklaşım benimseyerek, Charles Galton’ın neşesi ve katıksız dehasından, Hans Eysenck ve John Philippe Rushton’ın oyunculuğundan, Isabel Myers, Katherine Briggs ve Karen Horney gibi gözden uzak kalmış olan düşünürlere dek, onların düşüncelerinin arkasındaki tarihî zemini ve bağlamı sunuyor.

Fenomenolojik bir mercekle, kitapta, bu düşünürlerin geçmişleri, iç bağlantıları, tartışmaları ve sohbetleri ön plana çıkıyor.

Bu bilgilendirici rehber, bireysel farklılıklar, kişilik ve zekâ alanında çalışan, okuyan veya sadece bu konulardan etkilenenler için temel bir okuma olduğu gibi bireysel farklılıkların ve psikolojinin tarihini öğrenmek isteyen herkes için de paha biçilmez bir kaynak olarak görülebilir.

  • Künye: Alex Forsythe – Bireysel Farklılıkların Kilit Düşünürleri: Kişilik ve Zekâ Üzerine Fikirler, çeviren: Büşra Aktaş, Selim Başoğlu, Bilge Kültür Sanat Yayınları, psikoloji, 224 sayfa, 2023

Glenn R. Schiraldi – Özsaygı (2023)

Hayatta her an kendimize dair çıkarımlarda bulunuruz.

Eğer özsaygı düzeyimiz düşükse ya da başarı ve başarısızlıklarımızı sürekli çevrenizdeki insanlarla kıyaslama eğilimindeysek, bir adım geriye çekilip kendimize nasıl muamele ettiğimizi yeniden değerlendirmenin vakti gelmiş demektir.

Bu klasik ancak çok etkili kitap, özsaygının kendi kendine yardım materyalleri kullanılarak geliştirilebileceğine ilişkin yeni çalışma bulgularına dayanıyor.

Psikolog ve sağlık eğitimcisi Dr. Schiraldi, okurlarına her biri özsaygının çok önemli bir boyutunu geliştirmeye odaklanan teknikler içeren kapsamlı ve kendi kendilerine uygulayabilecekleri bir rehber sunuyor.

Kendinize karşı şefkat göstermeye ve kendinizi anlamaya hazırsanız, bu kitap tam ihtiyacınız olan kaynak.

Özsaygıyı artırmak için etkili ve kolay uygulanabilir stratejilerle dolu olan kitap, olumsuz düşüncelerinden kurtulmak ve kendi gerçek değerlerini görmek isteyen herkes için çok faydalı.

  • Künye: Glenn R. Schiraldi – Özsaygı: Öz Şefkat Geliştirmek ve Yıkıcı Düşüncelerden Kaçınmak İçin Temel Beceriler Rehberi, çeviren: Ömer Anlatan, Nova Kitap, psikoloji, 264 sayfa, 2023

Michael A. Britt – Psikoloji Deneyleri (2023)

Laboratuvarları ve amfileri unutun.

Evde kendi psikoloji deneylerinizi yapabilirsiniz!

Pavlov’un köpekleri, Skinner’ın kutusu, Stanford mahkûmları gibi ünlü psikoloji deneyleri bilimin insan davranışına olan bakış açısını değiştirdi.

Peki ama bu testler gerçekte nasıl işliyor?

‘Psikoloji Deneyleri’ bu teorileri ve deneyleri kendi başınıza nasıl test edeceğinizi gösteren çarpıcı bir rehber.

Popüler bir podcast olan The Psych Files’ın yaratıcısı Dr. Michael A. Britt’in uzmanlığında yalan söyleyenleri tespit etmenin türlü yollarını, kırmızı rengin satın alma üzerindeki etkisini, daha fazla bahşiş kapmak için neler yapmanız gerektiğini, neden hiç olmamış şeyleri hatırladığımızı, isteğimizin dışında nasıl daha fazla para harcamaya yönlendirildiğimizi ve çok daha fazlasını keşfedeceksiniz.

Bu keyifli kitap psikoloji tarihini sadece okumanızı değil aynı zamanda onu deneyimlemenizi sağlıyor.

  • Künye: Michael A. Britt – Pavlov’un Köpeklerinden Stanford Mahkumlarına En Çarpıcı Psikoloji Deneyleri, çeviren: Özlem Özarpacı, Say Yayınları, psikoloji, 288 sayfa, 2023

Aleksandr R. Luriya – Kayıp Aklın Peşinde (2023)

Modern nöropsikolojinin kurucusu olarak bilinen Aleksandr Luriya’nın neredeyse 30 yıllık araştırmasının ürünü olan bu kitap, hafızasını kaybeden bir adamın zihinsel becerilerini yeniden kazanmak için verdiği kahramanca mücadelenin portresidir.

İkinci Dünya Savaşı sırasında başına şarapnel isabet etmesi sonucu beyninin sol tarafı ağır hasar alan Rus asker Zasetski kendisini birdenbire korkutucu bir dünyanın içinde bulmuştur: Çocukluğunu hatırlayabilse de yakın geçmişini hatırlayamaz; görüş alanının yarısı yok olur; konuşmakta, okumakta ve yazmakta büyük güçlük çeker.

Fakat geçmişini ve benliğini kurtarmak için inanılmaz bir çaba göstererek, okumakta zorlandığı 3000 sayfalık bir günlük yazar.

İşte Aleksandr Luriya’nın Zasetski’nin günlüğünden yola çıkıp beynin yapısı ve işlevlerine dair bir vaka analizi olarak yazdığı ‘Kayıp Aklın Peşinde’ bu genç askerin zorlu tedavisinin olağanüstü hikâyesi.

  • Künye: Aleksandr R. Luriya – Kayıp Aklın Peşinde: Bir Yaranın Öyküsü, çeviren: Sabri Gürses, Say Yayınları, bilim, 176 sayfa, 2023

Sigmund Freud – Sanat ve Sanatçılar Üzerine (2023)

Kopernik dünyamızın altından halıyı çekmişti, Freud ise gözlerimizin ardını kapatan perdeyi çekti.

Yirminci yüzyılın en etkili düşünürlerinden Sigmund Freud, “bilinçdışına giden kraliyet yolu”nu bir arkeolog gibi kazmış, el yordamıyla yepyeni bir yöntembilim vücuda getirmiştir.

Freud keşfini basit bir tedaviden çok daha fazlası olması için en başından kurgulamaya başlamıştı.

Bu derleme bir edebiyat eserine ilişkin yayımlanmış ilk analizi olan 1907 tarihli “Jensen’in Gradiva’sında Hezeyan ve Düşler” ile başlayıp, 1930 Goethe Ödülü Konuşması’yla biten on makaleyi hâvi.

  • Sanatsal yaratıcılığı nasıl anlamlandırabiliriz?
  • Sanatçının, yapıtı aracılığıyla estetik bir haz duyumsamamızı sağlamasının sırrı ne olabilir?
  • Sanatsal yaratıcılık, oyun ve düşlem arasında nasıl bir ilişki bulunmaktadır?
  • Roman kahramanı ve romandaki diğer karakterler arasında nasıl bir ilişki ağı yatmaktadır ve bütün bunlar neyi temsil etmektedir?
  • Sanat yapıtıyla sanatçının yaşamı ve kişilik yapısı arasında bağlantılar kurulabilir mi?

Freud’un sanata dair yazılarından oluşan ‘Sanat ve Sanatçılar Üzerine’, yaratıcılık, psikanalitik estetik, sanat yapıtıyla sanatçının kişiliği arasındaki ilişki gibi konuları merak eden okuyucular için temel bir eser niteliğinde.

  • Künye: Sigmund Freud – Sanat ve Sanatçılar Üzerine, çeviren: Kâmuran Şipal, Telemak Kitap, psikanaliz, 384 sayfa, 2023

Jenn Granneman, Andre Sólo – Duyarlı (2023)

Çevrenizden sıklıkla “aşırı hassas davranıyorsun” ya da “fazla tepki veriyorsun” gibi cümleler mi işitiyorsunuz?

İnsanları iyi okuyor, duygudurumlarından kolayca etkileniyor, hatta duygularını sünger gibi çekiyor musunuz?

Ya da öfke, endişe gibi yoğun duygular hissettiğinizde etkisinden çıkmanız vakit mi alıyor?

Endişelenmeyin, yalnız değilsiniz.

Sadece gürültülü, hızlı ve sürekli üstümüze gelen bu dünyada yadsınamaz bir güce sahipsiniz ve dönüştürücü bir yetenekle kuşatılmışsınız.

Herkesin duyarlı bir tarafı var, ancak dünyada yaklaşık her üç kişiden biri hem fiziksel hem de duygusal anlamda başkalarından daha duyarlı olma eğilimine sahip.

Bu kişiler detaylarla yakından ilgileniyor, çoğunluğun gözden kaçırdığı bağlantıları kuruyorlar.

Zeki, cömert ve yaratıcılar.

Duyarlı bireylerin iç dünyalarına odaklanan bu kitap, bugüne kadar yeterince değer verilmeyen bu özelliğin potansiyelini nasıl ortaya çıkaracağınızı ve hayatın her alanına nasıl entegre edeceğinizi anlatıyor; uygulanabilir alıştırmaları, anekdotları ve güncel bilimsel araştırmaları bir araya getirerek derin bir içgörü sunuyor.

Duyarlı insanlara yönelik dünyadaki en kapsamlı internet sitesi Sensitive Refuge’un kurucuları olan Jenn Granneman ve Andre Soló, duyarlılık kavramını tüm yönleriyle masaya yatırarak yavaşlamanın, derinden bağlanmanın ve sıradan yaşamlarımızda anlam yaratmanın kıymetini hatırlatan bu özelliği kucaklamak gerektiğinin altını çiziyorlar.

‘Duyarlı’, gittikçe daha gürültülü hâle gelen dünyada hassas bireyin gücünü ortaya koyuyor.

  • Künye: Jenn Granneman, Andre Sólo – Duyarlı: Gürültülü, Hızlı ve Sürekli Üstümüze Gelen Dünyada Aşırı Hassas Olmanın Saklı Gücü, çeviren: Sena Bayraktar, Timaş Yayınları, psikoloji, 320 sayfa, 2023

Glenn R. Schiraldi – Psikolojik Sağlamlık (2023)

Hayatın fırtınaları karşısında bazı insanlar sapasağlam dururken bazıları neden savrulup gider?

Psikolojik sağlamlık bu sorunun anahtarıdır.

Psikolojik sağlamlık, sevdiğiniz birini kaybetmek, işten çıkarılmak, ciddi hastalıklar yaşamak ve hatta gündelik sıkıntılar gibi çeşitli zorlukların ve stres verici olayların ardından toparlanabilme becerisidir.

Psikolojik sağlamlık, zorluklar karşısında insanların güçlü tepkiler verebilmesini sağlayan beden, zihin ve karakter gücüdür.

Kısacası, psikolojik sağlamlık ruh sağlığının yapıtaşıdır.

Glenn Schiraldi ‘Psikolojik Sağlamlık’ kitabında, pozitif psikoloji, bilişsel davranışçı terapi, kabul ve kararlılık terapisi ve bilinçli farkındalık gibi kanıta dayalı yaklaşımlarla, zorlayıcı durumların ardından nasıl toparlanabileceğinizi açıklıyor.

Ayrıca travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete, depresyon, öfke ve madde bağımlılıkları gibi stres kaynaklı sorunları önlemek ve iyileştirmek için etkili beceriler sunuyor.

Schiraldi, psikolojik sağlamlık eğitiminde okuru üç önemli aşamadan geçiriyor: psikolojik sağlamlığın önemli sorunları hakkında temel bir anlayış kazanmak, okurun kendi psikolojik sağlamlık düzeyini belirlemesi ve sonra da psikolojik olarak sağlam bir zihin oluşturup devamlılığının sağlanması için okura çeşitli etkinliklerle rehberlik etmek.

Yazar, hayatın zorluklarına karşı ihtiyacımız olan esnekliği nasıl geliştireceğimizi öğretiyor.

  • Künye: Glenn R. Schiraldi – Psikolojik Sağlamlık (Rezilyans), çeviren: Mirhan Petek, Nova Kitap, psikoloji, 312 sayfa, 2023

Jonathan Sadowsky – Depresyon İmparatorluğu (2023)

Bugün dünyada 300 milyondan fazla insan depresyon teşhisi almış durumda.

Tıp çevrelerinde bir depresyon salgınından bahsediliyor.

Oysa tarih boyunca depresif olmak bir hastalıktan ziyade bir ruh hali olarak görüldü ve melankolik olmakla eşanlamlı kullanıldı.

Sık sık yaratıcılığın ve ayrıcalıklı bir varoluşun işareti olarak görülen bu gizemli rahatsızlık, her dönem kalabalıkların ilgisini çekti ve tartışmaların odağında yer aldı.

Jonathan Sadowsky ‘Depresyon İmparatorluğu’nda ruh ile beden arasındaki ilişkiye dair kadim tartışmayı ele aldıktan sonra, 20. yüzyılda psikiyatrinin ve farmakolojinin akıl sağlığı alanında çığır açan çalışmaları, nihayet bizzat hastaların tanıklıkları eşliğinde depresyonun kültür tarihini inceliyor.

İnsan ıstırabının zamandan ve mekândan bağımsız sürekliliğini vurgularken farklı kültürlerin sıkıntı ve kederi nasıl deneyimlediklerini, manevi acıyı ne tür yöntemlerle dindirmeye çalıştıklarını gösteriyor.

Yazar psikolojik, toplumsal ve biyolojik temelleri olan bu karmaşık rahatsızlığın günümüzün kâr güdümlü tıp kültüründe nasıl kavrandığını tartışmayı da ihmal etmiyor: Antidepresanların etkinliği, çok tartışmalı elektrokonvülsif tedavinin etik sınırları, psikoterapinin imkânları ve depresif bulguları kılavuzlaştırma çabaları…

Sadowsky depresyonun geçmişini anlamaya çalışırken, geleceğini daha iyi yönetebilmek için topluma ipuçları veriyor.

  • Künye: Jonathan Sadowsky – Depresyon İmparatorluğu: Yeni Bir Tarihçe, çeviren: Biray Anıl Birer, İletişim Yayınları, tarih, 277 sayfa, 2023

Johannes Hepp – Homo Dijital (2023)

Sigmund Freud tarih boyunca insanlığın üç büyük hakarete uğradığını söylemişti.

Bunlardan ilki Kopernik’in evrenin merkezinde güneşin olduğunu keşfetmesi, ikincisi Darwin’in evrim teorisi, üçüncüsüyse Freud’un kendisinin ortaya attığı bilinçaltı kavramıydı.

Öyle ki Freud “İnsan kendi evinde bile patron değildir” diyerek insanın kibirli tahtını sarsmıştı.

Bugünse insanlık en büyük ve en kapsamlı dördüncü büyük hakarete maruz kalıyor, insanın bilinçdışının, gizli arzularının, isteklerinin ve duygularının kontrolünü ele geçirdiği dijital devrim yapıyor bunu.

Artık akıllı telefonlarımız ve algoritmalar bizim ne istediğimizi bizden çok daha iyi biliyor üstelik böyle bir çağda nevrozların şekli ve adı da değişiyor…

Bu sarsıcı kitapta psikolog ve psikoterapist Johannes Hepp, hızla ilerleyen dijitalleşme sürecinde 21. yüzyılın 21 nevrozunu tanımlıyor.

Çevrimiçi seks bağımlılığı, ilişki korkusu, artan iletişime rağmen yalnızlık, ahlak nevrozu, kusursuzluk peşinde koşma, patolojik yalan, değer görme bağımlığı, flört nevrozu, kendini sömürme ve deneyim doyumsuzluğuna kadar bugünün endüstri dünyasının yarattığı yeni sorunları ortaya koyuyor.

Hepp, somut ipuçları, kişisel deneyimler ve psikoterapötik uygulamalardan örneklerle zihinsel dayanıklılığımızı güçlendirmeye ve bu karanlık dijital ormanda güvenli bir şekilde yolumuzu bulmaya yardımcı oluyor.

  • Künye: Johannes Hepp – Homo Dijital: 21. Yüzyılda Bizi Zorlayan 21 Nevroz, çeviren: Gonca Gül Kurtulmuş, Serenad Yayınları, psikanaliz, 408 sayfa, 2023

Boris Cyrulnik – Çirkin Ördek Yavruları (2023)

Travmaya maruz kalan kimi çocuklar nasıl oluyor da her şeye rağmen dayanıklılık geliştirebiliyor, hatta bu travmatik deneyimlerini güç ve yaratıcılık kaynaklarına dönüştürebiliyor?

Çetin sınavların ardından yaşama tutunmayı nasıl başarıyorlar?

Nörobiyoloji ve psikoloji uzmanlığından yararlanan Cyrulnik; Maria Callas, Barbara ve Georges Brassens gibi ünlü isimlerin hikâyeleri aracılığıyla, zorluklarla karşılaşan kişilerin bu deneyimlerini nasıl bir güç ve büyüme kaynağı olarak kullanabileceğini ve kendi yaralarını nasıl dayanıklılık kaynaklarına dönüştürebileceğini gösteriyor.

İster zorluklarla karşılaşmış ya da travmayla mücadele etmiş olun ister yalnızca insan ruhunu anlamak ve yaralarını güce dönüştürmek isteyin; duygusal bağların ve duyguları ifade etmenin önemine odaklanan ‘Çirkin Ördek Yavruları’, herkesin mutlaka okuması gereken bir yol haritası.

  • Künye: Boris Cyrulnik – Çirkin Ördek Yavruları, çeviren: Hasan Can Utku, Monografi Yayınları, psikoloji, 216 sayfa, 2023