Kategori: Şehir

Richard Tillinghast – İstanbul’un Tarihi, Kültürü ve Yaşamı (2017)

Şair, yazar ve seyyah Richard Tillinghast, doğma büyüme Memphis Tennesseeli.

Tillinghast’ın İstanbul’a ilk ziyareti 1960’ların başında gerçekleşmiş ve kendisi daha o zamanlar bu kadim şehre hayran kalmış.

Elimizdeki kitapta yazar, bu kadim kentin Bizans’tan Osmanlı’ya ve günümüze uzanan tarihi ve güncel bir fotoğrafını çekiyor.

“Bir şehir kendine ait anılarıyla, yaşayan bir varlıktır. İstanbul’un hatırladıklarını ve hatta unutmaya çalıştıklarını ne kadar çok bilirsek özüne o kadar yaklaşmış oluruz. İstanbul’un kendine has sesleri vardır.” diyen Tillinghast, adım adım bu seslerin izini sürmeye koyuluyor:

  • Roma ve Bizans döneminde Konstantinopolis,
  • Osmanlı zamanında İstanbul,
  • İstanbul’da İslam sanatı izleri,
  • İmparatorluğun mimarı Sinan,
  • Topkapı Sarayı,
  • Arkeoloji Müzesi ve Çinili Köşk,
  • Sultanahmet Camii,
  • Sinan’ın mücevheri Küçük Ayasofya,
  • Beyoğlu ve Galata,
  • Türk mutfağı,
  • İstanbul’un Akdeniz dünyasıyla bağları…

Yazarın İstanbul’a dair 50 yıla yayılan bilgi ve gözlemlerine dayanan kitap, okurunu bu şehrin sıra dışı ruhunu yeniden keşfetmeye davet ediyor.

  • Künye: Richard Tillinghast – İstanbul’un Tarihi, Kültürü ve Yaşamı, çeviren: Figen Dasıkoğlu, Maya Kitap, şehir, 360 sayfa

Tülay Kayar – Muğla’da Güz Baharı (2008)

 

Muğla tutkunu Tülay Kayar’ın, bir başvuru kitabı niteliğindeki ‘Muğla’da Güz Baharı’ isimli elimizdeki kitabı, şehrin kültürünü, tarihini ve gündelik hayatını anlatıyor.

Kayar’ın çalışmasında,

  • Muğla evleri,
  • Hanları, hamamları,
  • Sinemaları,
  • Ramazan ve Hıdrellez gelenekleri,
  • Yayla kültürü ve yayla kahveleri,
  • Değirmenleri,
  • Kara fırınları,
  • Çınarlarıyla Saburhane semti,
  • Mutfak kültürü,
  • Ve folkloru gibi, şehre dair birçok ayrıntı yer alıyor.

Kayar’ın uzman edasından ziyade bir aktarıcı, ileten üslubuyla kaleme aldığı kitap, bu sevimli şehre dair efsaneleri ve bu coğrafyanın ünlü simalarını da samimi bir dille anlatıyor.

  • Künye: Tülay Kayar – Muğla’da Güz Baharı, Heyamola Yayınları, şehir, 239 sayfa

Ömer Öztürk – Elveda Üsküdar (2008)

Ömer Öztürk’ün, ‘Elveda Üsküdar’ı, İstanbul kadim semtlerinden Üsküdar’a bir güzelleme.

Yitip giden güzelliklerin bıraktığı buruk tat, Öztürk’ün anlatısında ağırlıklı payı alıyor.

Öyküler, söyleşiler, incelemeler ve denemeler barındıran kitap, Öztürk’ün daha önceki çalışmalarından da aşina olduğumuz üzere, eski İstanbul’a dair bilgi, belge ve görsel malzemelerle zenginleştirilmiş bir arşiv niteliğinde.

Öztürk İstanbul’un bir kitaba benzediğini ve bu kitabın hiç bitmeyecek denli zengin olduğunu söylüyor.

İstanbul’un en eski yerleşim yerlerinden olan Üsküdar’ın anlatıldığı kitabın sonunda da, yazarın kendi arşivinden seçtiği resimler bulunuyor.

  • Künye: Ömer Öztürk – Elveda Üsküdar, Lamure Yayınları, anlatı, 176 sayfa

Ali Rıza Dizdar – Tarlabaşılıyım (2014)

Sulukule’yle aynı kaderi paylaşarak kentsel dönüşümden acımasızca nasibini alan Tarlabaşı, hafıza mekânlarını, çokkültürlü yapısını yitirdi.

68 kuşağından gelen Ali Rıza Dizdar elimizdeki kitabında, çocukluğunun geçtiği Tarlabaşı’na dair anılarını okurlarıyla paylaşıyor.

Dizdar, bu semtte bir araya gelerek muazzam bir kozmopolit zenginlik yaratan halkları, mahalle insanını, esnafını, ağır abilerini, Tarlabaşı’nın gündelik hayatından pek çok ilgi çekici ayrıntıları anlatıyor.

  • Künye: Ali Rıza Dizdar – Tarlabaşılıyım, Chivizayıları Yayınevi, anı, 200 sayfa

Tanyeri Erkman ve Murat Belge – Bu Şehr-i İstanbul Ki (2017)

Tanyeri Erkman ve Murat Belge’nin Açık Radyo’da hazırlayıp sundukları Bu Şehr-i İstanbul Ki’, kendi dinleyicisini yaratmış kült bir yapımdı.

Program İstanbul’un muhtelif mekânlarını anlatıyor, ama bunu da şiirlerle, şarkılarla ve anılarla harmanlayarak sumasıyla dikkat çekiyordu.

Dinleyici bu programla, Şehzadebaşı’ndan Galatasaray’a, Kalamış’tan Kurtuluş’a ve Samatya’dan Balat’a, bu şehrin birçok durağını adım adım geziyordu.

Tanyeri Erkman’ın 1996 yılında erken yaşta aramızdan ayrılmasıyla sonlanan program, yalnızca İstanbul’u değil, İstanbul insanının kültürel ve gündelik hayatında yer etmiş ayrıntıları ve anekdotları özgün bir tarzda dinleyicilerine sunmasıyla önemliydi.

Şimdi bu kült programın kayıtları elimizdeki kitapta bir araya getiriliyor.

O güzel program, taş plaklardan çalınan o şahane müzikleri olmazsa olmaz diyenlerin de, kitabın içinde yer alan bir QR kod sayesinde programın müziklerine ulaşma imkânı var.

Artık İstanbul için bitti denen dönemler yaşıyoruz.

Erkman ve Belge’nin kitaplaşan programı sayesinde İstanbul’un şu haline bakıp bir anlamda nostalji yaşıyoruz, fakat en önemlisi de, bu kadim şehrin nasıl bir kültürel zenginlik barındırdığı ve ne olursa olsun bunun asla bitirilemeyeceği mesajını da alıyoruz.

  • Künye: Tanyeri Erkman ve Murat Belge, Bu Şehr-i İstanbul Ki, Encore Yayınları, şehir, 416 sayfa

Tunç Lokum – Heybeliada’ya Bir Bilet (2014)

Avukat Tunç Lokum, Heybeliada’ya duyduğu büyük hayranlığın ürünü olan elimizdeki nitelikli monografisinde, çocukluğunun unutamadığı hikâyelerinden başlayarak Heybelia’dayı, insanlarını, zengin sosyal yaşamını ve adanın harikulade doğasını anlatıyor.

Görsel zenginliği ve barındırdığı çok sayıda insan hikâyesiyle de dikkat çeken kitap, Aya Triada Manastırı, Ruhban Okulu, Elen Ticaret Mektebi, Bahriye Mektebi gibi adayla özdeşleşmiş pek çok mimari yapının tarihini anlattığı gibi, Nazım Hikmet, Necip Fazıl, Abbas Halim Paşa, Reşat Nuri Güntekin ve İlya Tantalidis gibi isimlerin Heybeliada’yla kesişen, iç içe geçen hayatlarını sunuyor.

  • Künye: Tunç Lokum – Heybeliada’ya Bir Bilet, Denizler Kitabevi, monografi, 195 sayfa

Funda Şenol Cantek (der.) – İcad Edilmiş Şehir: Ankara (2017)

Başkentin geçmişten günümüze yaşadığı dönüşümü kapsamlı bir biçimde ortaya koyan bir çalışma.

En başta Ankaralının, ama bu şehir üzerinden ülkenin yakın uzak tarihi ile siyasal ve toplumsal anlamda geçirdiği dönüşümleri daha iyi kavramak isteyen her okurun aydınlanacağı nitelikli bir kitap.

  • Frigler zamanında Ankara,
  • Ankara’da çok dinli geçmişin izleri,
  • Mustafa Kemal döneminde Ankara’nın imarı,
  • Cumhuriyet’in ilk yıllarında Ankara’nın ticaret merkezî yapısı,
  • Ankara’nın kentsel gelişimi,
  • Edebiyatta Ankara,
  • 1960’ların Ankara’sında sanat rüzgârı,
  • Başkent gazeteciliği,
  • Ankara Radyosu’nda radyo tiyatrosu dönemi,
  • Ankara sinemaları,
  • Ankara futbolunun gözbebeği Gençlerbirliği ve Ankaragücü,
  • Behzat Ç. ve Ankara…

Kitapta bu ve bunun gibi, Ankara’ya dair merak edilen neredeyse her konu ve ayrıntı yer alıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Sevgi Gülalp, Suna Güven, Suavi Aydın, Elif Ekin Akşit. Güven Arif Sargın, Bülent Duru, Aykut Kansu, Mehmet Tunçer, Güven Tunç, Yalçın Ergir, Uğur Biryol, Zeynep Kezer, Ali Y. Baltacıoğlu, Şengül İnce, Ayşe Kulin, Şükran Yiğit, Birhan Keskin, Hakan Kaynar, Sevgi Soysal, Levent Cantek, Funda Şenol Cantek, Eser Köker, Kudret Emiroğlu, Turan Tanyer, Meltem Ahıska, Özden Cankaya, Nejat Ulusay, Tanıl Bora, K. Emre Demir, Selda Tuncer, Murat Sevinç, Emrah Serbes, Fatma Şule Balcı, Derya Bengi, Can Arpaç ve Burcu Şimşek.

  • Künye: Kolektif – İcad Edilmiş Şehir: Ankara, derleyen: Funda Şenol Cantek, İletişim Yayınları, şehir, 527 sayfa

Müfid Ekdal – Saklı Hikâyeleri ve Resimleriyle Kadıköy Sokakları (2014)

Kendisi de doğma büyüme Kadıköylü olan Müfid Ekdal, resimler ve eski-yeni haritalarla zenginleştirdiği kitabında, Kadıköy’ü sokak sokak dolaşarak, semtin tarihinde yer etmiş kişiler ile ilginç hikâyelerin izini sürüyor.

Ekdal Moda, Bahariye, Mühürdar, Yeldeğirmeni, Tarihi Çarşı, Söğütlüçeşme, Kızıltoprak, Göztepe-Erenköy, Kalamış, Fener, Koşuyolu, Bağdat Caddesi, Feneryolu, Fuat Paşa Caddesi ve Bostancı gibi, Kadıköy denince ilk akla gelen pek çok yerleşim yerini adım adım geziyor.

Çalışma, tarihte burada yaşamış ünlü kişileri, kulaktan kulağa dolaşan eski hikâyeleri, kısacası Kadıköy’ü Kadıköy yapan tüm nitelikleri kayda almasıyla önemli.

  • Künye: Saklı Hikâyeleri ve Resimleriyle Kadıköy Sokakları, Müfid Ekdal, Tarihçi Kitabevi, şehir, 232 sayfa

Can Özoğuz – Ankaralı Olmak (2008)

Can Özoğuz’un anıları ile kendisinin Ankara’da geçen öykü ve şiirleri…

Özoğuz, kitabındaki metinler için, “duygusal bölümler neşelilerden biraz fazla oldu; çünkü ben böyleyim,” diyor.

Kitapta, yazarın Milli Mücadele’ye katılan büyükbabasına; Taş Mektep’te ilkokula giden babasına; Atatürk döneminde Kız Lisesi’nde okuyan annesine ve Halide Edip Adıvar’la birlikte, Ankara’da ev ev cepheye yardım örgütleyen babaannesine dair anlatımlar merkezde.

Yine burada, eski Kızılay binası, Güven Park, Atatürk Orman Çiftliği, Marmara Oteli, Arı Sineması, Ankara Garı, Eymür Gölü ve Kuğulu Park gibi, Ankara şehrinin başlıca simgelerine dair anı, öykü ve şiirler yer alıyor.

  • Künye: Ankaralı Olmak, Can Özoğuz, Delisarmaşık Yayınları, anı, 152 sayfa

Filiz Özdem (haz.) – Erciyes’in Rüyası: Kayseri (2014)

  • ERCİYES’İN RÜYASI: KAYSERİ, hazırlayan: Filiz Özdem, fotoğraflar: Hakan Ezilmez, Yapı Kredi Yayınları, şehir, 495 sayfa

Kapsamı ve görsel zenginliğiyle öne çıkan çalışma, Kayseri’yi tarihinden mimarisine, müzik kültüründen ekonomik faaliyetlerine pek çok yönüyle irdeliyor. Eski Anadolu’nun uluslararası ticaret merkezi Kültepe-Kaniş, Kayseri’deki Roma ve Bizans dönemi eserleri, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Kayseri, Kayseri’de yaşam ve sivil mimari, şehrin geleneksel bağ evleri, Kayseri’de müzik kültürü, Türk sinemasında Kayseri ve Kayserililer, Kayseri yöresi geleneksel el sanatları ve Kayseri ekonomisi gibi, şehri farklı açılardan ele alan makalelerin bulunduğu kitap, Kayseri’yi belgeleyen çok sayıda fotoğrafla da zenginleştirilmiş.