Tarhan Erdem – Oy Aldılar Seçilemediler (2009)

Tarhan Erdem ‘Oy Aldılar Seçilemediler’de, 1963 ve 1968 Mahalli İdareler Seçimleri’nde yaşanan hukuk mücadelesini anlatıyor.

Erdem çalışmasında, 1963 yılında İstanbul Belediye Başkanlığı ve 1968’de İstanbul Belediye Meclisi ve İl Genel Meclisi seçimlerinde en yüksek oyu alan Adalet Partisi’nin aldığı oyların Yüksek Seçim Kurulu kararlarıyla geçersiz sayılmalarını, diğer partilerin adaylarının oy oranlarına ve yasaya göre Belediye ve İl Genel Meclisi üyesi olmalarının hikâyesini ve bu süreçte verilen hukuk mücadelesini belgelere dayanarak aktarıyor.

Erdem’in, Türkiye demokrasi tarihi için önemli bir kaynak olarak düşünülebilecek çalışması, seçim kanunlarının her kurum ve kişiyi bağlaması kuralının uygulanması için verilen mücadelenin, o dönemin yasalarının ve siyasal anlayışta gerçekleştirilen değişikliklerin verdiği imkânla yapılabildiğini göstermesiyle ilgi çekiyor.

  • Künye: Tarhan Erdem – Oy Aldılar Seçilemediler, Yalçın Yayınları, siyaset, 203 sayfa

Süleyman Özerol – Dirençli Eğitimci-Örgütçü ve Araştırmacı Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu (2009)

Yirmi altı yıl çeşitli yerlerde öğretmenlik yapmış Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu’nun şu ana kadar gazete ve dergilerde 500’e yakın yazısı ve on yedi kitabı yayımlanmış.

Öğretmenlik yılları boyunca, demokrat ve özgürlükçü duruşundan taviz vermeyen Şahhüseyinoğlu, birçok muhalif örgütün üst düzey yönetiminde görev almış; sayısız soruşturma geçirmiş ve 12 Mart darbesinden sonra tutuklu kalmış bir isim.

İşte Süleyman Özerol’un, Şahhüseyinoğlu hakkında yazılanlar ve söylenenlerle de desteklediği elimizdeki kitap, Şahhüseyinoğlu’nun yaşamından kesitleri, Türkiye yakın tarihinin önemli olayları ekseninde okuyucuya sunuyor.

  • Künye: Süleyman Özerol – Dirençli Eğitimci-Örgütçü ve Araştırmacı Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu, Ürün Yayınları, biyografi, 347 sayfa

Kevin B. Anderson – Marx Sınırlarda (2018)

Bilindiği gibi, Karl Marx’ın Hindistan, Çin, Rusya, Polonya, Amerika Birleşik Devletleri, İrlanda ve Cezayir gibi, o zamanın kapitalist sisteminin sınırlarında kalmış ülkeler hakkında kaleme aldığı, fakat üzerinde pek durulmamış yazıları bulunuyor.

Kevin Anderson da bu muazzam çalışmasında, söz konusu binlerce sayfalık yazıyı didik didik ederek, Marx’ın kapitalizmin farklı coğrafyalardaki seyri konusundaki düşüncelerini açıklığa kavuşturuyor.

Bunu yaparken Marx’ın 1848-1883 arasında düşüncelerinin gelişimini de kayda alan Anderson’ın kitabı bununla da yetinmiyor.

‘Marx Sınırlarda’, Marx’ın ‘Kapital’in Fransızca basımı için yaptığı kritik değişiklikleri, New York Tribune için yaptığı gazetecilik faaliyetlerini, diğer yazılarını ve tuttuğu kitap notlarını da yorumlayarak, özgün bir Marx portresi de sunuyor.

Bu portredeki Marx, sınıfın yanında ulus, ırk ve etnisiteyi de hesaba katan bir teorisyen olarak karşımıza çıkıyor.

Kitabın bu nitelikleriyle, birçok tartışmaya kapı aralayacağını söylemeliyiz.

  • Künye: Kevin B. Anderson – Marx Sınırlarda: Etnisite, Ulus, Ulusçuluk ve Batı Dışı Toplumlar, çeviren: Deniz Gedizlioğlu, Yordam Kitap, siyaset, 432 sayfa, 2018

İlker Belek – Sağlığın Politik Ekonomisi (2009)

İlker Belek ‘Sağlığın Politik Ekonomisi’nde, kapitalist ekonomik sistemle, sağlık sistemleri arasındaki ilişkiyi ortaya koyuyor ve sağlık sistemlerindeki değişimi, kapitalizmin politik ekonomisi zemininde inceliyor.

Belek buradan hareketle, toplum sağlığıyla, sağlık sistemlerinde eşitlikçi bir yapılanma için sosyal, siyasal ve ekonomik koşulların neler olduğunu belirliyor.

Batılı ülkelerde son zamanlarda sağlık sistemlerinin liberalizasyonu ve özelleştirilmesine gidildiğini ve böylece sermayeye yeni yatırım alanları yaratılmaya çalışıldığını söyleyen Belek, bu müdahelelere karşı nasıl bir mücadele yürütülebileceğini anlatıyor.

Kitap, bu alanda yapılmış en iyi çalışmalardan biri.

  • Künye: İlker Belek – Sağlığın Politik Ekonomisi: Sosyal Devletin Çöküşü, Yazılama Yayınları, siyaset, 496 sayfa

Yusuf Akçura – Siyaset ve İktisat (2015)

Türk milliyetçiliğinin fikir babalarından Yusuf Akçura’dan, 20. yüzyılın başında yaşanan olaylara dair değerlendirmeler.

Savaşlar ve siyasi çalkantıların Türk siyasetinde yarattığı kriz ve Türklerin milli bir devlet çatısı altında, milli bir iktisat politikası izleyerek bu krizden nasıl çıkacağı, kitabın odaklandığı esas konu.

  • Künye: Yusuf Akçura – Siyaset ve İktisat, hazırlayan: Erol Kılınç, Ötüken Yayınları

Abdullah Ağar – IŞİD ve Irak (2015)

Özel Kuvvetler’de görevli Abdullah Ağar, uzunca bir süredir bulunduğu Irak dağlarında girdiği bir çatışmada yaralandı.

Burada geçirdiği son dört yılının ürünü olan elimizdeki kitabı, bölge dengelerini alt üst eden IŞİD’i doğuran şartları, Irak’taki Şii ve Sünni aşiretlerin yapısını ve buradaki silahlı unsurları ele alıyor.

Irak ve bölgeden, sıcağı sıcağına son gelişmeler, bu kitapta

  • Künye: Abdullah Ağar – IŞİD ve Irak, Remzi Kitabevi

Sibel Özbudun – Marksizm ve Kadın (2015)

Marksist yaklaşımın kadın sorununun çözümüne dair perspektifi nedir?

Sibel Özbudun bu soruya yanıt ararken Marx ile Engels’in özel dünyalarına ve kadın, aşk ve aile konusundaki düşüncelerine odaklanıyor.

Bolşevik Devrimi’nde kadının rolü ve neoliberal kapitalizmin kadınlar açısından yol açtığı küresel boyutlu sorunlar, kitabın diğer tartışma konuları.

  • Künye: Sibel Özbudun – Marksizm ve Kadın, Tekin Yayınevi

Ivan Illich – Ivan Illich ile Söyleşiler (2018)

‘Okulsuz Toplum’, ‘Sağlığın Gaspı’, ‘Şenlikli Toplum’, ‘ABC-Aklın Modernleşmesi’, ‘Gölge İş’, ‘İşsizlik Hakkı’…

Bunlar, Ivan Illich’in düşünce dünyamıza altın değerinde katkılar sunduğu kitaplarından birkaçı.

Uzun zamandır Illich’in kitaplarını Türkçeye kazandıran Yeni İnsan Yayınevi, şimdi de, David Cayley’nin düşünürle yaptığı on söyleşiyi okurların beğenisine sunuyor.

“Illich, ortaya atıp sınırlarını çizdiği düşüncelerin tutsağı olmayı reddetmeyi becererek, ününü aşmış bir düşünürdür,” diyen Cayley’nin kitabı, en çok da Illich’in entelektüel katkılarının sağlam bir özetini sunmasıyla çok önemli.

Illich’in en önemli kitaplarının sorgulayan bu söyleşilerde ilgi çeken bir husus da, Illich’in kendi eserlerine bizzat getirdiği dikkat çekici eleştiriler.

Illich’in bir insan ve bir düşünür olarak dünyasına daha yakından bakmak için şahane bir fırsat.

  • Künye: Ivan Illich – Ivan Illich ile Söyleşiler, söyleşi: David Cayley, çeviren: İlke Dündar, Yeni İnsan Yayınevi, siyaset, 272 sayfa, 2018

Mustafa Demirtaş – Özgürleşme Siyasetinde Fark ve Olay (2018)

“Bir olay tam olarak bir farklılığı kurar ve ikamet ettiğimiz dünyada birdenbire belirerek dünyanın egemen güçleri açısından olanaksız gibi görünen şeylerin yolunu döşer; mevcut duruma karşın bir yenilik olanağını açığa çıkarır… Olay ve fark, siyasi mücadelelerde yeniliğin yaratıcı gücüdür.”

Mustafa Demirtaş bu önemli kitabında, fark ve olay kavramını, siyasette iktidar yerine özgürleşmeyi olumlamanın kavramsal araçları olarak tanımlıyor.

Demirtaş buradan hareketle Michel Foucault, Antonio Negri & Michael Hardt, Alain Badiou, Jacques Rancière, Jacques Derrida ve Jean-Luc Nancy’nin düşüncelerini, fark ve olay kavramına getirdikleri katkılar bağlamında ele alıyor.

Bilhassa fark ve olay kavramlarının çağdaş felsefede kazandığı farklı boyutları ortaya koymasıyla önemli bir boşluğu dolduran çalışma, bunun yanı sıra, söz konusu düşünürlerin felsefi-politik kişilikleriyle özdeşleşmiş olan tarih, çokluk, devrim, eşitlik, adalet ve dünya gibi kavram ve meseleleri yorumluyor.

  • Künye: Mustafa Demirtaş – Özgürleşme Siyasetinde Fark ve Olay, Otonom Yayıncılık, siyaset, 136 sayfa, 2018

Roni Margulies – Kalpsiz Dünyanın Kalbi (2009)

Türkiye’nin son dönemlerdeki en önemli gündemlerinden birini, İslam, İslamcılık, şeriat, laiklik, takkıyye ve başörtüsü oluşturuyor.

Roni Margulies ‘Kalpsiz Dünyanın Kalbi’nde, güncel örnekler üzerinden, Türkiye’de hiçbir şeyin bağımsız düşünülemediği İslam’ı irdeliyor.

Margulies kitabının ilk bölümündeki yazılarında din ve İslam’a, ikinci bölümündekilerde somut olarak dinin Türkiye siyasetine etkilerine ve son bölümündekilerde de bir başka dinin, Yahudiliğin Ortadoğu’da olup bitenlere etkisine ve Türkiye’deki algılanışına odaklanıyor.

Margulies, Türkiye’nin yakın tarihine damga vurmuş, kimisi gülünç gelişmeleri, bunların gerçek veya hayali bir İslam’dan nasıl kaynaklandığını anlatıyor.

  • Künye: Roni Margulies – Kalpsiz Dünyanın Kalbi, Kanat Kitap, din, 175 sayfa