Steve Biko – Siyah Bilinci (2014)

Güney Afrika’daki ırkçı apartheid rejimine karşı yürütülen direnişin Mandela’dan sonraki en etkili ismi: Biko.

Bu değerli kitap, 31 yaşında işkenceyle öldürülmesine rağmen siyah bilincinin oluşumuna hem teorisyen hem de aktivist olarak büyük katkılar sunmuş Biko’nun etkili ve öncü metinlerini sunuyor.

  • Künye: Steve Biko – Siyah Bilinci, derleyen: Barış Ünlü, çeviren: Onur Eylül Kara, Dipnot Yayınları, siyaset, 134 sayfa

Sema Erder ve Nihal İncioğlu – Türkiye’de Yerel Politikanın Yükselişi (2008)

İki yazarlı ‘Türkiye’de Yerel Politikanın Yükselişi’, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin 1984-2004 tarihleri arasındaki yirmi yıllık çalışmalarını, yerel politika ekseninde inceliyor.

Yazarlar, 1986-1987’de yapmış oldukları bir alan araştırması üzerinden, o dönem tüm dünyada gözlenen yerelleşme hareketlerini, bu belediye üzerinden izliyor.

Çalışmanın en dikkat çeken yanı, yirmi yıl içinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yerel yönetim ve yerel politika üretme anlamında ne denli değiştiğini gözler önüne sermesidir diyebiliriz.

Kitap, burada görevli kişilerin siyaset ve belediyecilik anlayışlarını da ele alarak, kapsamlı bir perspektif sunuyor.

  • Künye: Sema Erder ve Nihal İncioğlu – Türkiye’de Yerel Politikanın Yükselişi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 179 sayfa

E. Burak Arıkan – Türk Sağının Türk Sorunu: Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) (2008)

Burak Arıkan, ‘Türk Sağının Türk Sorunu’ üst başlıklı bu çalışmasında, geçtiğimiz elli yıl boyunca Türkiye siyasetinde kendine yer bulabilmiş MHP’nin 1980’den günümüze geçirdiği dönüşümü, seçimlerdeki tavrını ve ideolojik yapısını inceliyor.

Kitapta,

Türkeş’in ölümünden sonra MHP Genel Başkanlığı’na gelen Devlet Bahçeli’nin partide lider-teşkilat-doktrin üçlemesini nasıl hâkim kıldığı,

Türk-İslam ülkücüsü olarak tanımlanan yapının bu dönemden sonra partiden nasıl ayrıştığı,

MHP’nin ortağı olduğu 57. hükümet dönemindeki icraatları,

Ve partinin 2002 seçimlerindeki yenilgisi ve muhalefetteyken izlediği politikalar gibi konular tartışılıyor.

  • Künye: siyaset, 205 sayfa

Güney Gönenç – Hep Aranızda Olacağım (2008)

Güney Gönenç, ‘Hep Aranızda Olacağım’da, bilim tarihinin önemli bir fizikçisi olmasının yanı sıra, Nazilere karşı direnmiş Frédéric Joliot-Curie’nin yaşam öyküsünü anlatıyor.

Joliot-Curie, radyoaktiflik ve atom reaktörü de dâhil olmak üzere, birçok bilimsel buluşa imza atmış bir bilim insanı.

Kendisi bilim insanı olduğu kadar, toplumsal konulardaki duyarlılığıyla da bilinen özgün isimlerden biri.

Zira Joliot-Curie, Nazi işgali altındaki Fransa’da, Fransız Ulusal Direniş Cephesi’nin başkanlığını yapmış, savaştan sonra da Dünya Barış Konseyi’nin kurucusu ve Genel Başkanı olmuştu.

Gönenç’in çalışması da, bu bilim adamının hayatını ve çalışmalarını, oldukça anlaşılabilir bir üslupla aktarıyor.

  • Künye: Güney Gönenç – Hep Aranızda Olacağım, Yordam Kitap, biyografi, 238 sayfa

Kolektif – Videonun Eylemi (2017)

Anaakım medyanın olduğu her yerde, medyadan kovulan, bilinçli bir şekilde görmezden gelinen ötekiler de vardır.

İşte bu aşamada ortaya çıkmış video eylemciliği, hem devlete ve topluma muhalif olan kesimlerin hem de farklı fikirlerin kendilerini ifade etmelerine olanak tanıyan etkili bir yöntem.

Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de video eylemciliğin çok iyi örnekleri bulunuyor.

İşte, farklı isimlerin katkılarıyla ortaya çıkmış bu değerli kitap da, 1990’lardan bugüne Türkiye’deki video eylemciliği hem kuramsal bir perspektifle hem de uygulamalı örnekleriyle izliyor.

Kitap bu deneyimleri eleştirel bir bakışla irdelemekle kalmıyor, aynı zamanda video eylemciliğin bir muhalefet ve ifade aracı olarak nasıl daha aktif ve verimli kullanılabileceği üzerine de kafa yoruyor.

Çalışmaya katkıda bulunanlar ise şöyle:

Ulus Baker, Maurizio Lazzarato, Hito Steyerl, Angela Melitopoulos, Ayşe Uslu, Gülsüm Depeli, Ege Berensel, Gürşat Özdamar, Oktay İnce, Özge Çelikaslan, Alper Şen, Belit Sağ, Funda Başaran, Sibel Tekin, Onur Metin, Genç Sinema, Video Aktivist Şebeke, Witness Video Kollektif, Indymedia, Karahaber, Videa, Balıkbilir, Seyri Sokak, bak.ma, Artıkişler, çapul.tv, Ankara Eylem Vakti ve Vitopya Video Kollektif.

  • Künye: Kolektif – Videonun Eylemi, derleyen: Ege Berensel, Alef Yayınları, medya, 240 sayfa

Emilio Gentile – “Demokraside Halk Her Zaman Egemendir” (Yalan!) (2017)

İtalyan faşizminin ideolojisi ve kültürü, totalitarizm ve siyasal din konularında birçok çalışması bulunan Emilio Gentile, doğrudan, temsili, müzakereci, katılımcı ve özgürlükçü demokrasinin ve halkın egemenliğinin zayıfladığı ve demokratik faaliyetin hepten “sahne demokrasisi”ne dönüştüğü günümüzü ve bunun barındırabileceği muazzam tehlikeleri tartışıyor.

Gentile temsili demokrasinin, egemen halka sadece seçimlerde figüran olma rolü düştüğü “sahne demokrasisi”ne dönüştüğünü, bu nedenle günümüz demokrasilerinin ağır bir rahatsızlıktan mustarip olduğunu belirtiyor.

Demokraside halkın her zaman egemen olduğu beyanını hangi anlamda yanlış addettiğini ayrıntılı bir şekilde ele alan Gentile bunu yaparken de, 21. yüzyılın başından, dünyada demokrasinin düşmanlarını yenip muzaffer olmasından itibaren, zaman içinde geriye, köklerine doğru halk egemenliğinin zaferi için yürütülen uzun mücadelenin başlangıcı olan 18. yüzyılın demokratik devrimlerine uzanıyor.

Yazar, demokrasinin zafer kazanmasıyla beraber, gerçek demokrasilerde bir rahatsızlık belirtisi görüldüğünü, bütün bu rahatsızlıkların arasında temel ve en uyarıcı olanının da egemen halkta iktidarlara, demokratik kurumlara ve partilere karşı kendisinin artık egemen olmadığına dair giderek derinleşen kanaatle beliren hayal kırıklığı, hoşnutsuzluk ve güvensizlik olduğunu söylüyor.

Demokrasinin güncel tehlikelerine dair sağlam tezler barındıran bu ilginç kitaptan bir alıntı:

“Bugün demokrasiye, iktidarlara ve egemen halkın kendisine atfedilen bütün kusurlar arasında bence en feci olanları, ikiyüzlülük, yalan, kandırma ve sembolik olarak Put sözcüğünde özetlenebilecek, gerçeğin olduğu gibi kabul ve algılanması yerine, yanlış veya yanılsatıcı algılanması ve kavranmasına dair her şey.”

  • Künye: Emilio Gentile – “Demokraside Halk Her Zaman Egemendir” (Yalan!), çeviren: Volkan Çandar, İletişim Yayınları, siyaset, 134 sayfa

Guy Warneford Nightingale – Çanakkale Cephesinden Mektuplar (2014)

İtilaf Devletleri’nden bir askerin annesi, kız kardeşi ve babasına gönderdiği mektuplar, Çanakkale savaşının insani boyutunu gözler önüne seriyor.

Mektuplar, İngiliz askerlerin cepheye gelmeden önceki ve cephedeki psikolojilerini sansürsüz tasvir etmesiyle önemli.

  • Künye: Guy Warneford Nightingale – Çanakkale Cephesinden Mektuplar, çeviren: Yahya Yeşilyurt ve Recep Gülmez, Ötüken Yayınları, mektup, 200 sayfa

Erk Acarer – çArşı Ulan! (2014)

çArşı, Gezi Direnişi esnasında daha bir devleşerek diğer taraftar gruplarından hızla sıyrılıp öne çıkmıştı.

Erk Acarer, avangart haller ve mizah denince ilk akla gelen gruplardan olan çArşı’yı Gezi’deki sıra dışı eylemlerini çerçeve alarak anlatıyor.

Hem de grubu benzerlerinden ayıran anarşist ruhunu ve çArşı tarihinin önde gelen şahsiyetlerini ihmal etmeden.

  • Künye: Erk Acarer – çArşı Ulan!, Yitik Ülke Yayınları, anlatı, 136 sayfa

Lütfi Bergen – Kent-İslam ve Kapitalizm (2014)

İslamcılığın bir modernleşme ideolojisi, bir Batıcılık fikriyatı ve en nihayetinde sekülerlik olduğuna dikkat çeken yazılar.

“Batı’nın bilimini alalım” fikrinin İslâmî bir temeli bulunmadığını özellikle vurgulayan Bergen, rantta sınır tanımayan şimdinin kentleşme sürecini küresel kapitalizmin yeni kolonyal siyaseti olarak okuyor.

  • Künye: Lütfi Bergen – Kent-İslam ve Kapitalizm, Doğu Kitabevi, kent çalışmaları, 304 sayfa

Çetin Ağaşe – Belgelerle 17 Aralık (2014)

Kimilerini “yüzyıllık yolsuzluk” olarak tanımladığı 17 Aralık 2013 tarihli operasyonun ve sonrasında yaşananların dehşet uyandıran bir belgesel dökümü.

Çetin Ağaşe’nin bu kapsamlı çalışmasında 85 milyar Euronun nerelerden, nasıl gelip kimlere aktarıldığını adım adım ortaya koyan çok sayıda belge yer alıyor.

17 Aralık operasyonuyla Türkiye’nin gündemine oturan dudak uçuklatan çıkar çarkı, pekâlâ romanlara, filmlere konu olabilecek bol entrikalı, sağlam bir hikâye olarak da okunabilir.

  • Künye: Çetin Ağaşe – Belgelerle 17 Aralık, Parafiks Yayınları, siyaset, 368 sayfa