Kategori: Siyaset

Osman Çutsay – “Şerefsiz Osmanlı”ya Dönüş (2008)

‘Şerefsiz Osmanlı’ya Dönüş’, gazeteci Osman Çutsay’ın daha önce Cumhuriyet Hafta’da yayınlanmış Türkiye yazılarını bir araya getiriyor.

Yazılar, gözlemlerin yanı sıra, yaşanan sorunlara dair somut öneriler demeti sunmalarıyla da dikkat çekiyor.

Önemli sorunlarla boğuşan Türkiye’nin hangi yollara itildiğini değerlendiren Çutsay’a göre, ülkenin bu sıkıntılarından kurtulmasının biricik yolunun sosyalizm olduğunu düşünüyor.

“Şerefsiz Osmanlı”, emperyalistler tarafından Osmanlı’ya son döneminde yakıştırılan adlardan biriydi.

Çutsay, bu yakıştırmadan yola çıkarak, ülkedeki sosyalist hareketin emperyalist kuşatmaya nasıl direnebileceğine odaklanıyor.

  • Künye: Osman Çutsay – “Şerefsiz Osmanlı”ya Dönüş, Yazılama Yayınları, siyaset, 255 sayfa

Murray Bookchin – Ekolojik Bir Topluma Doğru (2014)

Murray Bookchin, 1970’li yıllarda yazılan makalelerden oluşan çalışmasında, kapitalist ekonominin yarattığı çevresel sorunları gözler önüne seriyor ve radikal bir toplumsal yaşam eleştirisi sunuyor.

Sanayileşme, kentleşme ve kapitalizmin karşısına anarşist-komünist bir yaklaşım koyan Bookchin’e göre, kentler eko-cemaatlere ayrılarak eko-sistemlere uygun tasarlanmalı.

Yazar, bugün yüz yüze kaldığımız ekolojik sorunların aşılmasında, teknolojinin “tahrip” edici özelliklerinden arındırılıp toplumla doğal dünyanın kucaklaşmasına katkıda bulunacak tarzda yeniden düzenlenmesinin elzem olduğunu ifade ediyor.

  • Künye: Murray Bookchin – Ekolojik Bir Topluma Doğru, çeviren: Abdullah Yılmaz, Sümer Yayıncılık, siyaset, 400 sayfa

Hüseyin Aygün – Fişlemenin Kısa Tarihi (2014)

Yirmi dördüncü dönem CHP milletvekili ve TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu üyesi Hüseyin Aygün’den, iktidarların dinleme, izleme ve fişleme faaliyetlerinin tarihsel, güncel ve hukuki bir analizi.

Aygün kitabında,

Gözetleme, dinleme, güvenlik soruşturması ve sabıka kaydı gibi fişlemeyle akraba kategorileri,

Hapsetme, kişisel veri toplanması, nüfus sayımı, jurnalcilik ve gizli tanık gibi fişleme yöntemlerini,

Edebiyat dünyasından fişleme örneklerini,

AKP’nin fişleme seyir defterini,

Fişlemenin hukuki arka planını,

Ve fişlemenin özel hayatın gizliliği, mahremiyet ve insan haklarının korunmasına yönelik oluşturduğu tehditleri anlatıyor.

  • Künye: Hüseyin Aygün – Fişlemenin Kısa Tarihi, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 215 sayfa

Ali Külebi – Stratejik Göstergeler ve Değerlendirmeler (2014)

‘Stratejik Göstergeler ve Değerlendirmeler’, Türkiye’nin temel stratejik meselelerinden olan savunma, enerji ve Ortadoğu’yu ele almakta.

Dış politika, ekonomi ve dışa bağımlılığın parametrelerinin de analiz edildiği kitapta,

Türkiye’nin enerji politikaları,

Yenilenebilir enerji kaynakları,

Türkiye’nin enerjide izlemesi gereken politikalar,

Ortadoğu’daki son gelişmelerin Türkiye’ye olası etkileri,

Türkiye’nin savunma politikası,

Savunma sanayinin geliştirilmesindeki ilkeler,

Nükleer teknoloji ve nükleer savunma,

Komşu ülkelerin askeri gücü,

Ve Avrupa Birliği ile Avrupa’nın güvenlik sorunları gibi konular irdeleniyor.

  • Künye: Ali Külebi – Stratejik Göstergeler ve Değerlendirmeler, Tarihçi Kitabevi, siyaset, 231 sayfa

Kolektif – Gezi ve Sosyoloji (2014)

Sosyologların Gezi Direnişi’ne dair yorum ve analizleri, elimizdeki ‘Gezi ve Sosyoloji’de.

Kitabın ilk bölümünde yer alan makaleler, sosyologların Gezi’de yaşananlara nasıl yaklaşması gerektiğini, onunla ne şekilde yüzleşebileceklerini irdeliyor.

İkinci bölüm ise, Gezi’nin ortaya çıkan çok katmanlı yapıyı “şiddet”, “sınıf”, “siyaset/hareket”, “mekân/kent” ve “kültür/sembol” başlıkları altında değerlendiriyor.

Weberci “Devletin meşru şiddet tekeli” tezi bağlamında Gezi’deki devlet şiddeti,

Gezi Direnişi ve orta sınıf dinamikleri,

Apolitikliğin politik yönelimleri,

Ve muhafazakâr dilin gezi parkı söylemleri, kitapta ele alınan kimi konular.

  • Künye: Kolektif – Gezi ve Sosyoloji, derleyen: Vefa Saygın Öğütle ve Emrah Göker, Ayrıntı Yayınları, sosyoloji, 334 sayfa

Faruk Şen – Ayyıldız Altında Sürgün (2008)

Faruk Şen’in bu kitabı, Rayh Eğitim Bakanlığı memuru Herbert Scurla’nın, görevli olarak 1939 yılında Ankara ve İstanbul’da yaptığı gezi hakkında tuttuğu rapor ile bu raporun kapsamlı bir analizi.

Scurla raporunun ilgi çekiciliği, Nazi zulmünden kaçarak mülteci olarak Türkiye’ye gelmiş olan Alman Sanatçı ve bilim adamlarını araştırması, diğer bir deyişle fişlemesiydi.

Rapor, Scurla’nın Nazi devletinin alışılagelmiş ırkçı karalama yöntemlerini kullanarak Türk yetkilileri Almanya’dan kendilerine sığınmış bu insanlar aleyhine döndürmenin yollarını arıyordu.

Kitapta bu raporun dışında, Türkiye’deki üniversitelerin tarihsel gelişimini ve bugünkü durumunu irdeleyen bir bölüm daha yer almakta.

  • Künye: Faruk Şen – Ayyıldız Altında Sürgün, Günizi Yayıncılık, inceleme, 319 sayfa

Ali İhsan Göğüş – Hep İsmet Paşa’nın Yanında (2008)

Bu kitabın yazarı Ali İhsan Göğüş, İstanbul il yönetiminden MKYK’ya kadar her kademesinde görev alacağı CHP’ye 1945 yılında girmişti.

Uzun yıllar partide siyaset yürüttükten sonra, İsmet İnönü’nün istifa ettiği gün, Göğüş de partisiyle tüm bağlarını koparmıştı.

Göğüş’ün bu kitaptaki anıları, Türkiye’nin o dönemindeki Cumhuriyet Halk Partisi’ne dair değerlendirmeler ile kendisinin Devlet Bakanlığı da dâhil bu parti çatısı altında yürüttüğü siyasi faaliyetleri bizimle paylaşıyor.

Kitap, Göğüş’ün 1923-1943 yılları arasındaki çocukluk ve gençlik dönemleri, üniversite yılları, gazetecilik mesleğini icra edişi, politikaya atılma süreci, bakanlık yaptığı zamanlar ve İsmet İnönü ile CHP’ye dair anılarından oluşuyor.

Türkiye yakın tarihine dair önemli ayrıntılar barındıran bir tanıklık.

  • Künye: Ali İhsan Göğüş – Hep İsmet Paşa’nın Yanında, Remzi Kitabevi, anı, 206 sayfa

Eric Williams – Kapitalizm ve Kölelik (2014)

Siyah radikal entelektüellerin önde gelen isimlerinden Eric Williams’tan kapitalizm ve kölelik arasındaki ilişkiye dair çarpıcı ayrıntılar.

İlk baskısı 1944 yılında yapılan ‘Kapitalizm ve Kölelik’, İngiltere’nin örnek teşkil ettiği erken kapitalizm ile Zenci köle ticareti, Zenci köleliği ve 17. ve 18. yüzyıllardaki genel sömürge ticareti arasındaki ilişkiyi tarihsel bir perspektife yerleştiriyor.

Zenci köleliğinin ve köle ticaretinin İngiltere’deki Sanayi Devrimi’ni finans etmedeki rollerini ve uygun sanayi kapitalizminin köle sisteminin yıkılışındaki rolünü iktisadi analizler eşliğinde araştıran Williams, ırkçılığın köleliğin sebebi değil sonucu olduğunu gözler önüne seriyor.

Muazzam bir alternatif tarih okuması.

  • Künye: Eric Williams – Kapitalizm ve Kölelik, çeviren: Anıl Tarar, Dipnot Yayınları, siyaset, 334 sayfa

Zygmunt Bauman – Azınlığın Zenginliği Hepimizin Çıkarına mıdır? (2014)

Zygmunt Bauman kısa olmakla birlikte oldukça etkili yazılmış eldeki kitabında bizi, yoksullar ile zenginler arasında dipsiz bir uçurum halini almış ekonomik eşitsizlik üzerine derinleşmeye çağırıyor.

Bauman, çok sayıda veriyle de desteklediği metninde,

Ekonomik gelişmenin nimetlerinin zaten yüksek gelirli olan nispeten az sayıda kişiye gittiğini,

Serbest piyasa ekonomisinin temel ahlaki gerekçelerinin uydurma olduğunu,

Eşitsizliğe neden katlandığımızı,

Ve “ekonomik büyüme”, “sürekli artan tüketim” ve “rekabet” gibi günümüz ekonomik sisteminin başat varsayımlarını eleştirel bir yaklaşımla yorumluyor.

  • Künye: Zygmunt Bauman – Azınlığın Zenginliği Hepimizin Çıkarına mıdır?, çeviren: Hakan Keser, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 80 sayfa

Ayşe Buğra – Kapitalizm, Yoksulluk ve Türkiye’de Sosyal Politika (2008)

‘Kapitalizm, Yoksulluk ve Türkiye’de Sosyal Politika’, Türkiye’deki sosyal politika tarihinin eleştirel bir analizi.

Ayşe Buğra, Türkiye’de devlet-toplum ilişkilerinin Cumhuriyet tarihi boyunca geçirdiği evrimi, sosyal politika alanındaki yansımalarına bakarak ve özellikle yoksullukla mücadele konusuna odaklanarak incelemeye koyuluyor.

Kitapta ilkin, kapitalizmle sosyal politika arasındaki ilişkinin niteliğine bakılıyor.

İkinci olarak da Avrupa’da 16. yüzyıldan itibaren kapitalizmle birlikte var olmuş yoksulluk ve sosyal politika tartışmalarının içindeki temaların, Türkiye gibi geç sanayileşen toplumlarda nasıl ortaya çıktıkları ve bunların zaman içindeki dönüşümleri gözler önüne seriliyor.

  • Künye: Ayşe Buğra – Kapitalizm, Yoksulluk ve Türkiye’de Sosyal Politika, İletişim Yayınları, inceleme, 275 sayfa