Yıllardır ilkokul çağındaki çocuklara İstanbul dersi veren Nermin Şenol Kalyoncu, deneyimlerini bu kitapta bir araya getiriyor.
İstanbul’un Roma, Bizans ve Osmanlı dönemleri; şehrin belli başlı camileri, külliyeleri ve parklarının pek bilinmeyen hikâyeleri ve şehrin gündelik hayatı gibi konularda çocukların keyifle okuyabilecekleri bir rehber.
Kıbrıs Üniversitesi Sosyal Antropoloji Bölümü’nde doçent olarak görev yapmakta olan Yiannis Papadakis ‘Ölü Bölgeden Yankılar’da, Kıbrıs’ın bölünmüşlüğünü, birebir tanık olduğu olaylardan yola çıkarak anlatıyor.
Türkiye’de, Kıbrıs’ın her iki yakasında “Ölü Bölge”de karma köy olan Pyla/Pile’de alan araştırmaları yapan Papadakis, her iki tarafa dair izlenimlerini duyarlı bir üslupla sunuyor.
Papadakis, ikiye bölünmüş başkentin Rum kesimi olan Lefkosia’nın bir mahallesinde yaşıyor ve ardından, Kıbrıslı Türkleri bulmak için öteki tarafa, Lefkoşa’ya geçerek kolektif kimliklerin izini sürüyor.
Her ne kadar kimileri tarafından epeyi gerilerde kaldı denilse de, 1917 Ekim Devrimi ufkumuzu genişletmeye devam ediyor.
Hele hele kapitalizmin kendi iç çelişkileri ve krizleriyle boğuştuğu, yoksulluğun yığınları esir aldığı, neoliberalizmin azgınlıkta sınır tanımadığı bugün, alternatif bir dünya kurmak yakıcı bir hal almış durumda.
İşte, Ekim Devrimi, bugünün karanlığında devrim ihtimalini hep diri tutmasıyla çok önemlidir ve bu düzen böyle sürdükçe de bu ihtimalin daha da yükseleceği kesindir.
Doğan Çetinkaya ve Foti Benlisoy’un elimizdeki önemli çalışması da, Sovyet deneyiminden başlayarak sosyalizmin dünya üzerindeki serüveninin geniş bir analizi eşliğinde 1917 Devrimi’nin bize bıraktığı mirası tartışıyor.
Ekim Devrimi’nin sınıftan kültüre ve devrime, bugün ve gelecekte bizi nasıl besleyeceği konusunda sıkı bir analiz arayanlar kitabı muhakkak okumalı.
Güzel bir futbol çizgi romanı arayanlar bu kitabı kaçırmasın deriz.
İngiliz çizer David Squires burada, dünya futbol tarihinde iz bırakmış oyuncuları ve görkemli anları resmetmiş ve böylece dört dörtlük bir futbol tarihi albümü ortaya çıkarmış.
Mizahi olduğu kadar eleştirel üslubundan da taviz vermeyen Squires, yalnızca futbol tarihinin heyecan uyandıran anlarını değil, aynı zamanda futbolun kirli yüzünü de kayda geçiyor.
Futbolseverlerin olduğu kadar, çizgi roman tutkunlarının da severek okuyacağı bir kitap.
Edinburgh Üniversitesi Bilim Çalışmaları Bölümü’nün idareciliğini yürüten John Henry ‘Bilim Devrimi ve Modern Bilimin Kökenleri’nde, 16. yüzyılda başlamış bilim devrimini ve bu dönemde inşa olmaya başlayan modern bilimi anlatıyor.
Henry, on sekizinci yüzyılda Isaac Newton ve çağdaşlarının çalışmalarıyla zirveye ulaşan bilim devriminin neden o dönemlerde ve o coğrafyada meydana geldiğine detaylı bir biçimde odaklanırken, zamanın hayret veren bilimsel yeniliklerini de okurlara sunuyor.
Yazar, teknik ayrıntılar üzerinde fazla durmayarak, bilimin şekillenmesinde etkili olan sosyal, kültürel ve entelektüel etkenleri irdeliyor.
Gazeteci Giles Milton’ın ‘Kayıp Cennet’i, İzmir’in kurtuluşu öncesi ve sonrasında gelişen olayları, bunları yaşayanların ağzından, belgelerden, anı ve günlüklerden yola çıkarak anlatıyor.
Bilindiği gibi, İzmir’de 1922’deki yangını kimlerin çıkardığı, yakın tarihin en tartışmalı konularından biri.
Yüzlerce yıl Levanten kültürüyle beslenen kentin, yangının ardından asla eskisi gibi olmadığını belirten Milton, olaya dair önemli iddiaları okura sunuyor.
Yazar, yangın öncesinde çeşitli din, dil, ırk ve etnik kimliklerden binlerce insanı barındıran İzmir’in, yangından sonra tümüyle değiştiğini, o “hoşgörü kenti”nin bir daha gelmemek üzere yok olduğunu söylüyor.
Bizans üzerine yaptığı çalışmalarla bilinen Dionysios Stathakopoulos’tan, fiziksel dünyasının oluşumundan çöküşüne, Bizans’ı kronolojik ve coğrafi bağlamına yerleştiren özenli bir inceleme.
Kitabın en iyi yanı, Bizans hakkındaki temel bilgileri bir araya getirmesi, dürüst ve ciddi bir anlatımla stereotiplere meydan okuması ve Bizans’ı sağlam bir şekilde hem Avrupa, hem de Ortadoğu Ortaçağ’ı bağlamına yerleştirmesidir diyebiliriz.
Bizans hakkında hem güvenilir hem de derli toplu bir kaynak arayanların kaçırmaması gereken bir çalışma.
Araştırmacı Rıza Zelyut ‘Türk Aleviliği’ isimli bu kitabında, Anadolu Aleviliğinin kültürel kökenlerine inmeye çalışıyor.
Klasik Aleviliğin ne olduğu, Alevi sözcüğünün etimolojisi, Alevi ve Sünnilerin ortak kavramları, Kuran ve Alevilik, Alevilik felsefesi, Alevilik ve kadın, 12 İmamlar, Ehlibeyt ve mezhepler, Nusayri Aleviliği, Cem töreni, Alevilerin etnik kimliği ve Kürtler, Osmanlı döneminde Alevi başkaldırıları ve Alevilerin Kutsal yerleri, Zelyut’un ele aldığı konulardan birkaçı.
Çalışmanın, “Anadolu Aleviliğinin Türk kültürünün en eski temelleriyle şekillendiği” iddiası başta olmak üzere, birçok tartışmalı konuya uzandığını da ayrıca belirtmekte fayda var.
Kimi sağcı düşünürler, 90’lı yıllardan başlayarak tarihin sonunun geldiğini şevkle dillendirmeye başlamıştı.
Onlara göre, sosyalizm tarihsel yenilgisini yaşamış, kapitalizm alternatifsiz ve yenilmez bir sistem olduğunu dosta düşmana kabul ettirmiş ve gelecekte de tek sistem kapitalizm olacaktı.
Tabii, işler hiç böyle gitmedi.
Kapitalizm, yeni krizlerle boğuşmaya başlayınca bu tezin doğruluğu tartışılmaya başlandı ve 2008 finans krizinin patlak vermesinden sonra da, artık hiçbir geçerliliği kalmamış bu söylem hepten rafa kaldırıldı.
Kapitalizmin tarihi konusunda dünya çapında tanınan bir isim olan Jürgen Kocka ise bu kitabında, kapitalizmin gelişiminin dönüm noktalarını eleştirel bir bakışla saptıyor ve ardından, bu sistemin insanlığın geleceğinde ne gibi roller üstleneceğini tartışıyor.
Kitap ilk olarak, kapitalizmi, onun ilk hali olan merkantilizmi ve ticari kapitalizmi işleyerek başlıyor.
Sanayi kapitalizmi ve finans kapitalizm ile devam eden kitap, nihayet, kapitalizmin aldığı nihai biçim olan neoliberalizmi inceliyor.
Her seviyeden okurun sıkılmadan okuyacağı kitabı, kapitalizmin tarihi hakkında dört dörtlük bir rehber olarak öneririz.
Neolitik devrimin gerçekleştiği, tarımın ortaya çıktığı ve yazının icat edildiği ilkçağ Yakındoğu uygarlıklarına toplu bir bakış.
Adları ve eserleri zamanımıza ulaşmış en eski insanların yaşadığı Mezopotamya’nın üç bin yıllık görkemli tarihi bu kapsamlı çalışmanın merkezini oluşturuyor.
Kitabın yazarları Pierre Bordreuil, Françoise Briquel-Chatonnet ve Cecile Michel, konuyu zengin bir bakışla ele alıyor.
Dipnotski 