Tarih – Sayfa 258

Ömerül Faruk Bölükbaşı – 18. Yüzyılın İkinci Yarısında Darbhâne-i Âmire (2013)

18. YÜZYILIN İKİNCİ YARISINDA DARBHÂNE-İ ÂMİRE, Ömerül Faruk Bölükbaşı, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 258 sayfa

Osmanlı para sisteminde önemli yeri olan Darphane, 17. yüzyılın sonlarından itibaren köklü değişimlere sahne oldu. Bunların ilki, onun iltizam sektöründen çıkarılarak maaşlı personelle yönetilen bir iktisadi devlet teşekkülü haline dönüştürülmesiydi. Darphane, 1760’lı yıllardan itibaren geçirdiği ikinci yapısal dönüşümle de, sadece para basan bir kurum değil, etkili bir mali kurum kimliği kazanmıştı. İşte, Osmanlı’nın mali, sosyal ve ekonomik tarihiyle ilgili çalışmaları bulunan Ömerül Faruk Bölükbaşı bu nitelikli incelemesinde, Darphane’nin yukarıda özetlenen uzun vadeli değişimlerinin önemli aşamalarını kayda geçiyor.

Abbas Vali – Kürt Tarihi, Kimliği ve Siyaseti (2013)

KÜRT TARİHİ, KİMLİĞİ VE SİYASETİ, Abbas Vali, çeviren: İbrahim Bingöl, Avesta Yayınları, tarih, 303 sayfa

‘Kürt Tarihi, Kimliği ve Siyaseti’, halen Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde çalışmakta olan profesör Abbas Vali’nin konuyu kuramsal ve siyasal analizler ekseninde irdelediği makaleleri, konuşmaları ve söyleşilerinden oluşuyor. Vali burada, milliyetçilik, Kürt tarih yazımı, Kürt kimliğinin oluşumu, sivil toplum ve Kürt kimliği, İran’da Kürt milliyetçiliğinin oluşumu, İran teokratik rejimine karşı muhalefette Kürt hareketinin rolü, özerklik tartışmaları ekseninde Kürtlerin tarihsel deneyimleri ve Kürt aydınlarının modernleşmeye yaklaşımı gibi, Kürt sorunu ve onun tarihsel, siyasal oluşumuna dair pek çok konuyu tartışıyor.

Sinan Hakan – Türkiye Kurulurken Kürtler (2013)

Sinan Hakan, çok sayıda Osmanlı ve Cumhuriyet arşiv belgesine dayandırarak hazırladığı eldeki çalışmasında, Kürt sorununun Osmanlı Devleti’nin yıkılışı sürecinde hangi temeller üzerinde modern dünyaya miras kaldığını aydınlatıyor.

Kitapta, Osmanlı’nın dağılmaya başladığı dönemde Kürdistan’da yaşanan önemli hadiseler; bölgedeki Kürt, Ermeni ve Nasturi halkları arasındaki ilişkiler; Kürt önde gelen şahsiyetlerinin o dönemdeki siyasi tavır ve hareketleri; Mustafa Kemal’in 1919’da Anadolu’da görevlendirilmesi süreci ve Mustafa Kemal ile dava arkadaşlarının, Kürt ve Kürdistan sorunu konusundaki yaklaşımları irdeleniyor.

Künye: Sinan Hakan, Türkiye Kurulurken Kürtler (1916-1920), İletişim Yayınları, tarih, 381 sayfa, 2013

Okasha El-Daly – Kayıp Binyıl: İslam Dünyasında Hiyeroglifler ve Eski Mısır (2013)

KAYIP BİNYIL: İSLAM DÜNYASINDA HİYEROGLİFLER VE ESKİ MISIR, Okasha El-Daly, çeviren: Ümran Küçükislamoğlu, İthaki Yayınları, tarih, 263 sayfa

Okasha El-Daly ‘Kayıp Binyıl’da, Eski Mısır’ın kültür ve medeniyetini tasvir eden Orta Çağ Arap kaynaklarını inceleyerek, 7. yüzyılda Müslümanların ilhakından 16. yüzyıldaki Osmanlı fethine kadar Mısırbilim tarihinde ihmal edilmiş bin yıla ışık tutuyor. Kendi Mısırbilim eğitiminde, hiçbir Orta Çağ Arap katkısından bahsedilmediğini söyleyen El-Daly’nin amacı, Orta Çağ Araplarının Eski Mısır ile ilgilendiğini, Eski Mısır hakkında bilgileri olduğunu, kültürlerini yorumlamaya çalıştıklarını kanıtlamak. Kitap, klasik yazarlarla Avrupalılar arasındaki boşluğu doldurarak Eski Mısır çalışmasına katkıda bulunacak malzemeler sunuyor.

Michel Pastoureau – Mavi: Bir Rengin Tarihi (2013)

MAVİ: BİR RENGİN TARİHİ, Michel Pastoureau, çeviren: İnci Malak Uysal, Can Yayınları, kültür, 183 sayfa

Michel Pastoureau, renkleri, doğal bir fenomenden ziyade karmaşık birer kültürel yapı olarak tanımlıyor. Yazar, bu kitabında, bu tanımlamadan hareketle mavinin Neolitik Çağ’dan 20. yüzyıla olan bir tarihini sunuyor. Bu zaman zarfında mavinin, dil, kumaşlar, giysiler, semboller, günlük yaşam, din ve sanat üzerinde nasıl bir etki bıraktığını araştıran Pastoureau, Antikçağ halkları için pek önemli olmayan, Romalılar açısından barbarların rengi olarak algılanmasıyla nahoş ve değersiz kabul edilen mavinin, 12. yüzyıldan itibaren tüm alanlarda, özellikle giyside ve günlük yaşamda adım adım yükselişini gözler önüne seriyor.

Kolektif – Kore Savaşı (2013)

KORE SAVAŞI, Kolektif, derleyen: Mehmet Ali Tuğtan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 224 sayfa

‘Kore Savaşı’, Kuzey Kore birliklerinin Güney Kore’ye ani saldırısıyla başlayan ve 1950-1953 arasında süren Kora Savaşı’nı akademik bir perspektiften irdeliyor. Buradaki makaleler, Soğuk Savaş’ta uluslararası siyasetin Kore Savaşı’na etkisi; Kore Savaşı’nın siyasi-stratejik ikilemleri; Türkiye’nin NATO’ya giriş sürecinde Kore Savaşı’nın etkisi; savaşın Türk ordusunun dönüşümündeki rolü; DP hükümetinin Kore’ye asker gönderme kararı karşısında CHP’nin muhalefeti; Kore Savaşı’nın Türkiye toplumundaki etkileri ve Türk savaş anlatılarında Çin topraklarının ve insanlarının imajı gibi ilgi çekici konulara odaklanıyor.

Mehmet Yılmazata – Savaşa Giden Yol (2013)

SAVAŞA GİDEN YOL, Mehmet Yılmazata, Doğu Kütüphanesi, tarih, 319 sayfa

Mehmet Yılmazata ‘Savaşa Giden Yol’da, büyük devletlerin bloklaşma politikalarının doruğa ulaştığının en önemli göstergesi olan ve Avrupa’da güvensizlik ortamını pekiştirip savaşa uygun bir zemin hazırlayan, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun 1908 yılında Bosna-Hersek’i ilhak etme sürecini inceliyor. Kitabına, Bosna Hersek’in tarihini irdeleyerek başlayan Yılmazata, Avrupa ülkelerinin 19. yüzyılın ikinci yarısında Balkanlar politikalarını, Boşnak Müslümanlar ile Avusturya yönetimi arasındaki ilişkileri, Osmanlı devletinin işgal karşısındaki tavrını ve krizin düğümünü çözen Avusturya-Osmanlı protokolünü araştırıyor.

Tony Judt – Yirminci Yüzyıl Üzerine Düşünceler (2013)

YİRMİNCİ YÜZYIL ÜZERİNE DÜŞÜNCELER, Tony Judt, çeviren: Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 438 sayfa

‘Yirminci Yüzyıl Üzerine Düşünceler’in esasını tarih, biyografi ve ahlaki bir irdeleme oluşturuyor. Kitap, Timoty Snyder’in İngiliz tarihçi Tony Judt ile gerçekleştirdiği söyleşinin sonucunda ortaya çıkmış. Avrupa ve ABD’deki modern siyasal fikirlerin bir tarihini sunan Judt, 19. yüzyıl sonlarından 21. yüzyıl başlarına kadar liberal, sosyalist, komünist, milliyetçi ve faşist yaklaşımların ele aldığı şekliyle iktidar ve adaleti irdeliyor. Judt’un entelektüel bir biyografisi olarak okunabilecek kitapta yazar, siyasal fikirlerin sınırlamaları ile siyaset alanındaki entelektüellerin ahlaki kusurları ve ödevleri üzerine düşünüyor.

Nathalie Clayer – Arnavut Milliyetçiliğinin Kökenleri (2013)

ARNAVUT MİLLİYETÇİLİĞİNİN KÖKENLERİ, Nathalie Clayer, çeviren: Ali Berktay, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 611 sayfa

Balkanlar’da İslâm ve milliyetçilik konularında çalışmalar yapmış Nathalie Clayer, Arnavutlar üzerine uzman olarak biliniyor. Clayer bu araştırmasında da, Arnavut kimliğinin inşa süreçlerine, bunun 19. Yüzyılın diğer Balkan milliyetçilikleriyle benzerliklerine odaklanıyor. 19. yüzyıldan 20. yüzyıla geçilirken toplum, kimlik tanımlama sistemleri ve dayanışma ağlarını irdeleyerek çalışmasına başlayan Clayer, Kırım Harbi’nden Türk-Yunan Harbi’ne uzanan süreçte Arnavutçuluğun gelişimini, Arnavutçuluğun Osmanlı’nın kriz dönemlerinde yeraltına çekilişini ve 1908’de Kanuni-i Esasi’nin ilanıyla yeniden sahaya çıkışını irdeliyor.

Naim A. Akyüz – Gaziantep Yahudileri (2013)

GAZİANTEP YAHUDİLERİ, Naim A. Akyüz, Gözlem Yayıncılık, tarih, 295 sayfa

Naim A. Akyüz ‘Gaziantep Yahudileri’nde, bu şehirde artık mevcudu kalmamış, ancak göç ettikleri yurt içi ve yurt dışı yerlerde de geleneklerini sürdürmüş bir topluluğu anlatıyor. Bu camianın farklı bireyleriyle görüşerek bir sözlü tarih çalışmasına imza atan Akyüz, Gaziantep Yahudilerinin kökenlerini, icra ettikleri meslekleri, eğitim durumlarını, şehrin Yahudi mahallelerini, Gaziantep sinagogunu, din görevlilerini, aile düzenlerini, geleneklerini, dini günler ve bayramlarını, şehrin diğer dini gruplarıyla kurdukları toplumsal ve ekonomik ilişkileri anlatıyor. Kitap, belgesel nitelikte çok sayıda fotoğraf da barındırıyor.