Dipnotski

Kevser Güler ve Gamze Hızlı (haz.) – Adalet Söyleşileri (2007)

ADALET SÖYLEŞİLERİ, hazırlayan: Kevser Güler ve Gamze Hızlı, Anadolu Kültür Yayınları, siyaset, 208 sayfa

‘Adalet Söyleşileri’, bir yıl boyunca Diyarbakır Sanat Merkezi’nde düzenlenen söyleşilerden oluşuyor. Temel amacı adalet kavramını sanat, edebiyat, sosyal politika, tarih ve felsefe gibi farklı disiplinler çerçevesinde tartışmaya açmak olan programa farklı disiplinlerden akademisyenler, yazarlar, şairler ve gazeteciler davet edilmişti. Ahmed Othmani, Eugene Schoulgin, Ferda Keskin, Gürol Irzık, Mithat Sancar, Murat Borovalı, Müge Sökmen, Ömer Laçiner, Roni Marguiles, Sezai Sarıoğlu, Sibel Irzık, Thomas Pogge, Yücel Göktürk ve Zerrin Boynudelik’in konuşmacı olarak katıldığı programda, adalet kavramı farklı bakış açılarından ele alınmıştı.

Saygı Öztürk – Devletin Derinliklerinde (2007)

DEVLETİN DERİNLİKLERİNDE, Saygı Öztürk, Doğan Kitap, siyaset, 172 sayfa

Saygı Öztürk’ün ilk baskısı 2002 yılında yapılan ‘Devletin Derinliklerinde’ isimli bu kitabı, “derin devleti”, devlete çöreklenmiş kirli odakları araştırıyor. Öztürk, neredeyse hiçbiri kamuoyuna yansımamış kimi olaylar üzerinden, derin devletin tam olarak ne olduğunu örnekleriyle ortaya koyuyor. Abdullah Öcalan’ın öldürülmesi için Ankara’da bir fabrikada yapılan planlar ve “Mercedes” adı verilen bu operasyonun gizli planları; Mehmet Ağar’a makamında bir gece yarısı verilen gizemli torbalar; Bir Avrupa ülkesine baskında kullanılmak üzere gönderilen, Emniyet’e ait silahlar; Emniyet tarafından DEV-SOL’a satılan barutu boşaltılmış mermiler; “Yeşil” kod adlı Mahmut Yıldırım’ın Korkut Eken’e suikastı, bu örneklerin birkaçı.

Müjde Arslan (der.) – ‘Rejisör’ Atıf Yılmaz (2007)

‘REJİSÖR’ ATIF YILMAZ, derleyen: Müjde Arslan, Agora Kitaplığı, sinema, 220 sayfa

Türkiye sinema tarihinin önemli isimlerinden Atıf Yılmaz’ın filmografisinde elli yılı aşkın bir sürede çekilen 113 film yer alıyor. Atıf Yılmaz’ın sinema macerasına yer veren bu kitap, kendisiyle yapılmış söyleşiler ile sineması hakkında muhtelif isimler tarafından kaleme alınmış makalelerden oluşuyor. Orhan Kemal, Hilmi Etikan, Baykan Sezer, Emel Ceylan Tamer, Erhan Sökmen, Engin Ayça, Atilla Dorsay, Vecdi Sayar, Ayça Atikoğlu, Şükran Kuyucak Esen ve Fatih Özgüven, kitapta adı geçen isimlerden birkaçı. Kitap bu söyleşiler ve makalelerin yanı sıra, bir kronolojiden, Atıf Yılmaz filmografisinden ve kendisinin şu ana kadar almış olduğu ödülleri kapsayan bir listeden de oluşuyor.

Duygu Hatıpoğlu ve M. Berkay Aydın – Bastır Ankaragücü (2007)

BASTIR ANKARAGÜCÜ, Duygu Hatıpoğlu ve M. Berkay Aydın, Epos Yayınları, futbol, 309 sayfa

‘Bastır Ankaragücü’, kent, kimlik, endüstriyel futbol ve taraftarlık arasındaki ilişkiye odaklanan bir çalışma. Burada Ankaragücü taraftarından hareketle, bir kentin bir kulüple, günümüz dünyasının futbolla, endüstriyel futbolun taraftarla ve taraftarın hayatla ilişkisi anlatılıyor. Her iki yazar da kendini, çoğu zaman “serseri”, “barbar”, “vandal”, “psikopat”, “holigan” olarak tanımlanan taraftarın yanında konumlandırıyor. Kitabın birinci bölümü, Ankara’nın toplumsal yapısı ekseninde Ankaragücü kulübünün tarihine, ikinci bölümü, son zamanlarda gündeme gelen “endüstriyel futbol”u ve buna karşı taraftarın yaşadığı gerilime, üçüncü bölüm ise, Ankaragücü taraftarının tarihine yer veriyor.

Haluk Gerger – Sık Sorulan Sorular (2007)

SIK SORULAN SORULAR, Haluk Gerger, Ceylan Yayınları, siyaset, 253 sayfa

‘Sık Sorulan Sorular’, Haluk Gerger’le yapılmış söyleşilerden oluşan bir çalışma. 2000’li yıllarda çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanan bu söyleşilerde emperyalizm, küreselleşme, yeni dünya düzeni, ABD, Ortadoğu, Avrupa Birliği, Kürt sorunu, aydın sorunsalı, sosyalizm ve Türk dış politikası gibi konular yer alıyor. Atılım, Demokratik Dönüşüm, Evrensel, Gündem, Hümanite, ILPS Bülteni, İnsancıl, Kızıl Bayrak, Kum, Mülksüzler, Özgür Düşün, Özgür Gençlik, Siyasî, Sol, Sosyalist Demokrasi, Yeni Asya ve Yol gibi gazete ve dergilerde yayınlanan bu söyleşilerin çoğunluğu, bugün de güncelliğini koruyan konulardan oluşuyor.

Mark L. Stein – Osmanlı Kaleleri: Avrupa’da Hudut Boyları (2007)

OSMANLI KALELERİ: AVRUPA’DA HUDUT BOYLARI, Mark L. Stein, çeviren: Gül Çağalı Güven, İş Kültür Yayınları, tarih, 192 sayfa

Mark L. Stein’ın, hem Osmanlı arşivlerine hem de dönemin Osmanlı ve Batı kaynaklarına dayandırdığı bu çalışması, 17. yüzyıldaki Kanije ve Uyvar kalelerine odaklanarak, sınır boyu kalelerinin ve kale muhafızı birliklerinin toplumsal, ekonomik ve askeri yaşamlarının çeşitli yönlerini irdeliyor. Osmanlı-Habsburg sınırında yüzyıllar boyunca kısa barış dönemleri dışında sürekli bir savaş hali yaşanmıştı. Dolayısıyla sınır kaleleri ile bu kalelerin muhafız birlikleri büyük öneme sahipti. Stein’ın çalışması, Osmanlı askeri mimarisi, kuşatma ve savunma teknikleri, kalelerde görev yapan kapıkulları ve gönüllüler hakkında ayrıntılı bilgiler veriyor.

Kolektif – Muzaffer Şerif’e Armağan (2007)

Türkiye yakın tarihinde, Muzaffer Şerif Başoğlu adı daha çok, 1948 yılındaki ‘Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Olayları’ vesilesiyle geçer. Muzaffer Şerif bu dönemde, “Komünistlik” karalamasıyla cadı avına maruz bırakılan ve üniversiteden uzaklaştırılan akademisyenlerden biridir. Bu olaydan sonra Türkiye’den ayrılan Muzaffer Şerif, daha sonra sosyal psikoloji alanında uluslararası literatüre girecektir.

Kendisinin doğumunun yüzüncü yılı vesilesiyle hazırlanan kitap, bu bilim insanının sosyal psikoloji alanına yaptığı katkılara odaklanıyor. Böylesi önemli bir ismin çalışmaları üzerinden, Türkiye’nin bilimsel-toplumsal-politik ortamı da masaya yatırılıyor.

Künye: Kolektif – Muzaffer Şerif’e Armağan, derleyen: Sertan Batur ve Ersin Aslıtürk, İletişim Yayınları, armağan, 262 sayfa

Jean-Pierre Deleage – Abidin Dino ya da Kanatlanan El (2007)

ABİDİN DİNO YA DA KANATLANAN EL, Jean-Pierre Deleage, çeviren: Samih Rifat, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 170 sayfa

‘Abidin Dino ya da Kanatlanan El’, Türk yazını üzerine çalışmalarıyla bilinen Fransız yazar Jean-Pierre Deleage imzasını taşıyor. Kitapta, Abidin Dino’nun Cenevre’deki çocukluğu, İstanbul’a dönüşü, Moskova, Paris ve Adana yılları; ressamlar, yazarlar, ozanlar, dostluklar, çalkantılar, savaşlar ve bitmek bilmeyen bir resim tutkusuyla örülü dünyası yer alıyor. Deleage, Dino’nun hayatını anlatırken, bu anlatımın arka planında seyreden Türkiye’yi de ihmal etmiyor. Kitabın çevirisini ise, kısa süre önce aramızdan ayrılan Samih Rifat yapmış.

Orhan Karaveli – Sakallı Celal (2007)

SAKALLI CELAL, Orhan Karaveli, Doğan Kitap, biyografi, 200 sayfa

Orhan Karaveli’nin ilk baskısı 2004 yılında yapılan ‘Sakallı Celal’ isimli bu çalışması, üç yıl içinde on bir baskı yaparak, azımsanmayacak bir başarı yakaladı. Bu başarıda Sakallı Celal’in kendine has kişiliğinin de önemli bir payının olduğu âşikar. Birçok kuşağın yetişmesinde katkısı olan Sakallı Celal, hatırlanacağı gibi, özgürlüğü her şeyin üstünde görmüş, hayatı boyunca onurlu yaşamak için çabalamış bir isimdi. Karaveli, Sakallı Celal’in biyografisini, Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet’e uzanan birçok tarihi ayrıntının çerçevesinden anlatıyor. Çalışmanın asıl başarısı, kuşkusuz, bu ayrıntılarla Sakallı Celal’in kişiliği arasında kurduğu yetkin, sağlam bağdır.

Utku Yapıcı – Yeni Soğuk Savaş (2007)

YENİ SOĞUK SAVAŞ, Utku Yapıcı, Başka Kitaplar, siyaset, 208 sayfa

Utku Yapıcı, ‘Yeni Soğuk Savaş’ isimli bu diplomasi çalışmasında, başrolünde Putin, Rusya ve Avrasya’nın bulunduğu bir savaş senaryosunu anlatıyor. Yapıcı bu senaryoya örnek olarak, Putin yönetiminin Avrasya coğrafyasında uyguladığı hâkimiyet stratejilerini, Putin’in Batı’yı içten bölme gayretlerini, Avrupa ve ABD karşıtlığını gösteriyor. Yapıcı’nın “yeni” soğuk savaşla kastettiği, nükleer dehşet dengesinden çok, diaspora, NGO, kilise, kapital ve etnik siyasetlerin her birinin birer silah olabildiği savaştır. Avrasya’nın siyasî yapısının, gelecek yıllarda büyük sorunlar oluşturacağı savı yeni değil. Yapıcı’nın kitabı da, bu sava başka bir cepheden bakıyor.