Dipnotski

Artamonoff: Bizans İstanbul’u İmgeleri (2013)

ARTAMONOFF: BİZANS İSTANBUL’U İMGELERİ, 1930-1947, derleyen: Günder Varinlioğlu, Koç Üniversitesi Yayınları, fotoğraf, 311 sayfa

‘Bizans İstanbul’u İmgeleri’ sergisinde, 1927-47 yılları arasında İstanbul’da yaşayan Rus asıllı Nicholas V. Artamonoff’un 1935-45 arasında İstanbul’daki Bizans mimarlığı mirasını görüntülediği fotoğrafları sunulmuştu. Tarihi binaların ve kalıntıların nasıl kullanıldığı ve kentsel dokunun geçirdiği dönüşüm, bu hevesli fotoğrafçının eserlerinin başat teması olarak karşımıza çıkıyor. Kitap, İstanbul’un yakın dönem değişimi açısından önemli birer belge niteliği taşıyan söz konusu fotoğrafları bir araya getirmesinin yanı sıra, Artamonoff’un sanatı ve eserlerini farklı yönleriyle analiz eden makalelerle de zenginleşiyor.

Behice Boran’ın Mektupları 1 (2013)

BEHİCE BORAN’IN MEKTUPLARI 1, editör: Tuba Akekmekçi ve Tuğba Yıldırım, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, mektup, 263 sayfa

Elimizdeki kitap, Behice Boran’ın 1934 ile 1984 yılları arasında yazdığı çok sayıda mektubu gün yüzüne çıkarıyor. Boran’ın ağırlıklı olarak ailesiyle mektuplaşmalarından oluşan bu cilt, onun meraklı, sorgulayıcı kişiliğini ortaya koyduğu gibi, yaşadığı parasal sıkıntıları, eğitim aldığı ve çalıştığı dönemlerde karşı karşıya geldiği eziyetleri, mutluluklarını ve hüzünlerini dile getiriyor. Mektuplara belge niteliği kazandıran bir husus da, Boran’ın pek bilinmeyen Manisa’daki öğretmenlik yıllarına ışık tutması. Bunlar, Boran’ın 1930’lu yılların Manisa’sının toplumsal hayatıyla ilgili verdiği ayrıntılarla da dikkat çekiyor.

Mustafa Koçak – Çok-Kültürlülük Açısından Dil Hakları (2013)

ÇOK-KÜLTÜRLÜLÜK AÇISINDAN DİL HAKLARI, Mustafa Koçak, Liberte Yayınları, siyaset, 495 sayfa

Mustafa Koçak elimizdeki çalışmasında, dilsel farklılığın hukuksal bir değer ve hak olarak kabul edilmesi halinde, bunun hangi ilkeler temelinde ve nasıl düzenlenebileceğini araştırıyor. İlkin çok-kültürlülük kavramını ve kültürel hakları ele alan yazar, ardından dilsel adalet çerçevesinde dil haklarının temellerine, bunların özerklik ve korporatif özerklikteki uygulanma pratiklerine odaklanıyor. Farklı ülkelerde dil hakları sorunlarının anayasal ve yasal düzeyde nasıl çözüldüğünü aydınlatan Koçak, böylece Türkiye’nin yakın tarihinin en önemli meselelerinden olan Kürt sorununun merkezi unsurlarından birine de temas ediyor.

Kolektif – Strateji (2013)

STRATEJİ, Kolektif, çeviren: Melis İnan, Optimist Kitap, iş dünyası, 324 sayfa

Farklı yazarların katkıda bulunduğu bu kitap, iş dünyasında strateji belirlemenin ve uygulamanın ipuçlarını sunuyor. Özellikle konuya giriş yapmak isteyenlere hitap eden kitapta, stratejiyi belirleyen farklı rekabet kuvvetlerinin nasıl kullanılacağı, şirketin vizyonunu oluşturmak, iş modelini yeniden yaratmak, başarılı strateji yürütmenin yolları, öncelikleri belirlemenin ipuçları ve stratejileri iyi işleyen performanslara dönüştürmek gibi konular ele alınıyor.

Viktor Mayer-Schönberger ve Kenneth Cukier – Büyük Veri (2013)

BÜYÜK VERİ, Viktor Mayer-Schönberger ve Kenneth Cukier, çeviren: Banu Erol, Paloma Yayınevi, inceleme, 240 sayfa

Viktor Mayer-Schönberger ve Kenneth Cukier ‘Büyük Veri’de, internetin yarattığı yığınsal bilgiyi analiz etmeyi; bunun toplumu anlama ve onu düzenlemeye sunacağı katkıları araştırıyor. Büyük verinin iklim değişikliğini ele almada, hastalıkların kökünü kurutmada, iyi yönetişim ve ekonomik kalkınmayı teşvik etmede çözüm üretebileceğini savunan yazarlar, belirli bir olayla ilgili olarak verinin tümünün analiz edilebileceğini belirtiyor. Çalışma verinin nasıl toplanacağı, temizleneceği, düzenleneceği ve sonuçlarının nasıl kullanılacağını irdelediği gibi, bu verinin yaratacağı tehlikelerden nasıl korunulacağını da irdeliyor.

Bertrand Russell – Sorgulayan Denemeler (2013)

SORGULAYAN DENEMELER, Bertrand Russell, çeviren: Nermin Arık, Say Yayınları, deneme, 255 sayfa

Yeni bir baskıyla yeniden yayımlanan ‘Sorgulayan Denemeler’, kendini daima bir kuşkucu olarak tanımlamış, modern düşüncenin etkili isimlerinden Bertrand Russell’ın farklı konuları irdeleyen denemelerinden oluşuyor. İnançlarımızın kesinlikten yoksun oluşunu kabullenmeye hazır olmamız gerektiğini ileri süren Russell bu denemelerinde, düşler ve gerçekleri, bilim ve boş inanışı, yirminci yüzyılda felsefenin imkanlarını, makineler ve duyguları, Doğu’nun ve Batı’nın mutluluk ideallerini, politikada kuşkuculuk gereksinimini, özgür düşünce ve resmi propagandayı, toplum içinde özgürlüğü, eğitimde özgürlük ve otoriteyi irdeliyor.

Mehmet Yılmazata – Savaşa Giden Yol (2013)

SAVAŞA GİDEN YOL, Mehmet Yılmazata, Doğu Kütüphanesi, tarih, 319 sayfa

Mehmet Yılmazata ‘Savaşa Giden Yol’da, büyük devletlerin bloklaşma politikalarının doruğa ulaştığının en önemli göstergesi olan ve Avrupa’da güvensizlik ortamını pekiştirip savaşa uygun bir zemin hazırlayan, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun 1908 yılında Bosna-Hersek’i ilhak etme sürecini inceliyor. Kitabına, Bosna Hersek’in tarihini irdeleyerek başlayan Yılmazata, Avrupa ülkelerinin 19. yüzyılın ikinci yarısında Balkanlar politikalarını, Boşnak Müslümanlar ile Avusturya yönetimi arasındaki ilişkileri, Osmanlı devletinin işgal karşısındaki tavrını ve krizin düğümünü çözen Avusturya-Osmanlı protokolünü araştırıyor.

José Saramago – Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş (2013)

ÖLÜM BİR VARMIŞ BİR YOKMUŞ, José Saramago, çeviren: Mehmet Necati Kutlu, Kırmızı Kedi Yayınları, roman, 204 sayfa

José Saramago ‘Ölüm Bir Varmış Bir Yokmuş’ta, insanın ölümsüzlük arayışına ironik bir hikâyeyle yanıt veriyor. Saramago karşımıza, ölümün ortalıktan çekildiği bir dünyayı çıkarıyor. Adı bilinmeyen bir ülkede, yeni yılla birlikte ölüm tüm faaliyetlerini durdurmuştur. Bu durum, ilk başta insanın ezeli ve ebedi isteklerinden ölümsüzlüğün gerçekleştiği bir müjde olarak görünse de, işin trajik boyutu daha baskındır. Zira insanlar, yaşlılıktan ve kazalardan paçavraya dönse dahi ölememekte; bunun yarattığı trajikomik durumdan hükümet, kilise, sağlık örgütleri, levazımatçılar, huzurevi yöneticileri ve mafya da payına düşeni almaktadır.

Edgar Allan Poe – Kızıl Ölümün Maskesi (2013)

KIZIL ÖLÜMÜN MASKESİ, Edgar Allan Poe, çeviren: Tomris Uyar, Notos Kitap, öykü, 251 sayfa

‘Kızıl Ölümün Maskesi’, Tomris Uyar’ın seçtiği on üç klasik Edgar Allan Poe öyküsünü bir araya getiriyor. Poe’nun öyküleri, insanın karanlık yönlerini, tuhaflıklarını ve sıkışmışlığını hikâye ediyor. Poe kitaba adını veren öyküsünde, halkın yarısını yok eden “Kızıl Ölüm” hastalığından kurtulmaya çalışan Prens Prospero’yu anlatıyor. Prospero, hastalık hızla kente yayılırken, saraydaki şövalyeler ve leydiler arasından bin kişi seçerek onlarla birlikte kale gibi bir manastıra çekilir. Bir süre sonra manastırda bir maskeli balo düzenleyen prens, kaçtığını sandığı hastalığın yanı başında olduğu gerçeğiyle yüz yüze gelir.

Tony Judt – Yirminci Yüzyıl Üzerine Düşünceler (2013)

YİRMİNCİ YÜZYIL ÜZERİNE DÜŞÜNCELER, Tony Judt, çeviren: Nurettin Elhüseyni, Yapı Kredi Yayınları, tarih, 438 sayfa

‘Yirminci Yüzyıl Üzerine Düşünceler’in esasını tarih, biyografi ve ahlaki bir irdeleme oluşturuyor. Kitap, Timoty Snyder’in İngiliz tarihçi Tony Judt ile gerçekleştirdiği söyleşinin sonucunda ortaya çıkmış. Avrupa ve ABD’deki modern siyasal fikirlerin bir tarihini sunan Judt, 19. yüzyıl sonlarından 21. yüzyıl başlarına kadar liberal, sosyalist, komünist, milliyetçi ve faşist yaklaşımların ele aldığı şekliyle iktidar ve adaleti irdeliyor. Judt’un entelektüel bir biyografisi olarak okunabilecek kitapta yazar, siyasal fikirlerin sınırlamaları ile siyaset alanındaki entelektüellerin ahlaki kusurları ve ödevleri üzerine düşünüyor.