Köksal Çiftçi – Tektanrılı Dinlerde Resim ve Heykel Sorunu (2008)

Köksal Çiftçi, din-sanat ilişkisini incelediği ‘Tektantırılı Dinlerde Resim ve Heykel Sorunu’nda, Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslamiyet gibi tek tanrılı dinlerin sanata yaklaşım şekillerini anlatıyor.

Tektanrılı din tasarımcısı olan Musa, İsa ve Muhammed’in yaşadıkları yıllarda resim ve heykel sanatına ilgi duyduklarını, bu yönde üretilmiş eserleri koruduklarını ve evlerinde resim-heykel bulundurduklarını söyleyen Çiftçi, bu ilişkinin tarihte nasıl yön değiştirdiğini ve günümüzde durumun nasıl olduğunu analiz ediyor.

Çiftçi’nin çalışması, konusunun yanı sıra, Batı sanat tarihi verilmekle yetinilen güzel sanatlar öğrencilerine, bu toprakların sanat tarihini anlatma çabasıyla da dikkat çekiyor.

  • Künye: Köksal Çiftçi – Tektanrılı Dinlerde Resim ve Heykel Sorunu, Bulut Yayınları, sanat, 294 sayfa

Quentin Skinner – Liberalizmden Önce Özgürlük (2018)

Ünlü siyaset bilimci Quentin Skinner’dan, önce liberalizm mi önce cumhuriyet mi konusunda ufuk açıcı bir tartışma.

Başta söyleyelim: Skinner, liberalizmin özgürlük anlayışının karşısına cumhuriyetçi düşünceyi çıkarıyor ve ilk kez bu kitapta, modernliğin doğuşuna da kaynaklık etmiş cumhuriyetçilik anlayışı anlamında “Yeni-romacı” geleneği kavramsallaştırıyor.

Kitap, liberalizmin beşiği sayılan İngiltere’nin iç savaş dönemini cumhuriyetçi bir perspektiften inceliyor.

Skinner, İngiltere’de monarşinin sona erdiği kısa bir Commonwealth sürecinde, zamanın düşünürlerinin yürüttükleri tartışmalar üzerinden bu dönemde liberal görüşlerden ziyade cumhuriyetçi fikirlerin nasıl etkili olduğunu ortaya koyuyor.

Yazar buradan yola çıkarak, liberalizmin özgürlük nosyonu üzerinden dayatılan hegemonyaya itiraz ediyor ve söz konusu özgürlük kavrayışının karşısına, bir zamanlar etkili olmuş ve modernliğin doğuşuna da kaynaklık etmiş cumhuriyetçilik anlayışını koyuyor.

Skinner’ın kitabı, kısa olmakla birlikte, bugün temsili demokrasi açısından gerek dünyada gerekse Türkiye’de yaşanan kimi kafa karışıklıklarına da çok iyi yanıt verecek bir kitap.

  • Künye: Quentin Skinner – Liberalizmden Önce Özgürlük, çeviren: Kemal Özdil, Islık Yayınları, siyaset, 128 safya, 2018

John J. Shea – Taş Aletler (2017)

Bu kitabın yazarı antropoloji profesörü John Shea, Mısır, Ürdün, İsrail, Eritre, Etiyopya, Kenya ve Tanzanya gibi ülkelerin Taş Çağı yerleşimlerinde arkeolojik araştırmalarda bulunmuş önemli bir isim.

John Shea, taş aletler konusunda bir otorite olduğu gibi, taş aletlerin birebir replikalarını yapabilecek denli iyi bir taş yontucusu.

İşte, taş aletlere giriş niteliğindeki bu kitap ise, Paleolitik ve Neolitik çağların taş aletlerinden muhteşem bir derleme sunuyor.

Söz konusu taşları sistematik özellikleriyle açıklayan Shea, taşların teknolojik ve tipolojik farklılıklarını da kapsamlı bir şekilde hem de çizimlerini de sunarak anlatıyor.

Ele aldığı konuyu arkeolojik bir bakış açısıyla da inceleyen kitap, böylece bu taşlardan yola çıkarak insanoğlunun kökeniyle ilgili temel sorulara yanıt veriyor.

  • Künye: John J. Shea – Taş Aletler, çeviren: Murat Karatağ, Doruk Yayınları, arkeoloji, 424 sayfa, 2017

Barış Özener – İnsan Çeşitliliği (2018)

Dünya üzerinde yaşayan çok sayıda halk var.

Peki, neden birbirimizden bu kadar farklıyız?

Barış Özener’in yeni bir baskıyla yayınlanan bu kitabı, yukarıdaki sorunun izini sürerek bu çeşitliliğin tam olarak ne anlama geldiğini ve antropolojinin buna nasıl yanıt verdiğini ortaya koyuyor.

Alan için önemli veriler barındıran ve okurunu insanlar ve halklar üzerine düşündüren kitapta,

  • İnsanları ırklara ayırarak sınıflandırmanın ortaya çıkışındaki etkenler,
  • Antropolojinin ırk kavramına nasıl yaklaştığı,
  • İnsanın, neden postu olmayan tek primat türü olduğu,
  • Bazı kan gruplarına sahip insanların neden bazı hastalıklara karşı daha dirençli olduğu,
  • Afrikalılarla Avrupalıların neden farklı ten renklerine sahip oldukları,
  • Teknolojiyle şehir yaşamının insan evrimini nasıl etkilediği ve bunun gibi birçok ilgi çekici konu ele alınıyor.

Dünyadaki insan çeşitliliği hakkında açık, anlaşılabilir bir çalışma arayanlar bu kitaba bakmalı.

  • Künye: Barış Özener – İnsan Çeşitliliği, Alfa Yayınları, antropoloji, 240 sayfa, 2018

Rabindranath Tagore – Gitanjali: İlahiler (2014)

“Benim şarkım süslerini üstünden çıkardı. O, elbiseden ve tezyînattan gururlanmaz.”

Böyle diyor Tagore, bir modern klasik olarak kabul edilen ‘Gitanjali’de.

Yapıtlarında yoksulların dertlerini paylaşan, evrensel insani değerleri savunan Tagore’u yeniden okumak için iyi fırsat.

Hem de şair başbakanlarımızdan Bülent Ecevit’in çevirisiyle.

  • Künye: Rabindranath Tagore – Gitanjali: İlahiler, çeviren: Bülent Ecevit, İş Kültür Yayınları

Elisa Puricelli Guerra – Kâğıttan Kalpler (2014)

Hapishaneye benzeyen bir okulda, umudu ve aşkı birbirlerine yazdıkları notlarda arayan iki gencin hikâyesi.

Una’nın okul kütüphanesine bıraktığı notun Dan tarafından bulunmasıyla başlayan bu iletişim, kısa bir süre sonra umuda, aşka ve baskıcı okullarını özgürleştirme mücadelesi vermelerine doğru evrilir.

  • Künye: Elisa Puricelli Guerra – Kâğıttan Kalpler, çeviren: Mine Özgün Romandini, Final Kültür Sanat Yayınları

İhsan Özkes – Cami Yalanları (2014)

CHP eski milletvekili, emekli müftü İhsan Özkes, siyasetçilerin özellikle yakın tarihte her fırsatta ve sıklıkla dile getirdiği camilerle ilgili gerçek dışı iddiaların peşine düşüyor.

Bu iddialara belgelerle cevap veren Özkes, örneğin camilerin ahıra dönüştürülmesiyle ilgili hiçbir resmi yazının, herhangi bir belgenin bulunmadığını gösteriyor.

  • Künye: İhsan Özkes – Cami Yalanları, Tekin Yayınevi

Ali Haydar Midhat – Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Hatıralarım (2008)

On dokuzuncu yüzyıl Osmanlı devlet adamlarından Midhat Paşa’nın oğlu olan Ali Haydar Midhat, Osmanlı’nın çalkantılı son döneminden anılarıyla okurun karşısına çıkıyor.

Sultan Abdülaziz’in tahttan indirilmesi ve ölümü, Sultan II. Abdülhamit’in tahta geçişi ve saltanatının ilk yılları, Midhat Paşa’nın Avrupa sürgünü, sürgün dönüşü İzmir valiliği yılları, Midhat Paşa ve arkadaşlarının Sultan Abdülaziz’in kuşkulu ölümünden sorumlu tutularak Taif’e sürgüne gönderilmeleri, II. Meşrutiyet’in ilanı, İttihat ve Terakki’nin iktidar yılları, 1. Dünya Savaşı ve Mütareke, ilk baskısı 1946 yılında yapılan bu anılarda yer alan kimi konular.

  • Künye: Ali Haydar Midhat – Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Hatıralarım, hazırlayan: İsmail Dervişoğlu, Bengi Yayınları, anı, 384 sayfa

Ethem Kocabaş – Hep Çocuk Kaldık (2008)

‘Hep Çocuk Kaldık’ isimli bu kitap, Ethem Kocabaş’ın Türkiye’nin sanatçı ve aydınlarıyla çocukluklarına dair yaptığı söyleşilerden oluşuyor.

Dolayısıyla her okur, bu söyleşilerden yola çıkarak kendi çocukluğunu, oyuncaklarını ve şimdiye değin katettiği yolu düşünüyor.

Adalet Ağaoğlu, Ali Poyrazoğlu, Anjelika Akbar, Balkan Naci İslimyeli, Betül Mardin, Beyazıt Öztürk, Cahit Berkay, Demet Akbağ, Ediz Hun, Erol Günaydın, Filiz Akın, Gani Müjde, Gazanfer Özcan, Gülten Dayıoğlu, Halit Kıvanç, Haluk Bilginer, Hıncal Uluç, İlber Ortaylı, Hülya Koçyiğit, İlhan Şeşen, İskender Pala, Kerem Görsev, Müjdat Gezen, Savaş Dinçel ve Nebil Özgentürk, Kocabaş’ın söyleşi yaptığı isimlerden birkaçı.

  • Künye: Ethem Kocabaş – Hep Çocuk Kaldık, Altın Kitaplar, söyleşi, 342 sayfa

İbrahim Altun – Sıcak (2008)

İbrahim Altun, Abdullah Oğuz tarafından farklı bir bakış açısıyla filme çekilen ‘Sıcak’ta, evlilikleri çözülme aşamasına gelmiş Yusuf ve Meryem’in hikâyesini anlatıyor.

Birlikte tatile çıkan çiftten Meryem, umudunu kaybetmeden, her şeye rağmen kocasını geri alma hayalini kurarken, eşi Yusuf, sevgilisine öfkelendiği için yola çıkmış, fakat verdiği karardan pişman olmuştur.

Çift, boğucu bir sıcakta yol alırken, aynı zamanda kendi zihinlerinde geçmişi ve ilişkilerini de gözden geçirir.

Fakat yolda başlarına gelen kaza, ikisini de büyük bir karabasanın içine itecek, aralarındaki iletişimsizliği düşmanlığa dönüştürecektir.

Olaydan sonra tüm ümidini yitiren Meryem ise, evliliğine, kocasına ve en başta da kendisine başkaldıracaktır.

  • Künye: İbrahim Altun – Sıcak, Doğan Kitap, roman, 288 sayfa