Maurizio Lazzarato – Marcel Duchamp ve İşin Reddi (2017)

Zamanı ve dünyayı hakkıyla yaşamak için tembelliği bir araç gibi nasıl kullanabiliriz?

İtalyan düşünür ve sosyolog Maurizio Lazzarato, Marcel Duchamp’ın yeni bir öznelliği yaratmanın ve var olan kapitalist dayatmayı aşmanın bir yolu olarak ortaya koyduğu “işin reddi” ve “tembel eylem” kavramlarını iktisadi ve felsefi birer kategori olarak yeniden yorumluyor.

Lazzaroto bunu yaparken, söz konusu kavramların kapitalist anlamda işin üzerimizde yarattığı baskıyla nefes alamaz hale geldiğimiz bugün için bize ne gibi mücadele imkânları sunabileceğini de irdeliyor. Ki kitabın en önemli katkısı da bu.

“Amaçlanan çalışmama özgürlüğü müdür yoksa çalışarak özgürlüğe kavuşmak mıdır?” sorusunun izini süren Lazzarato, mübadele, mülkiyet ve emek kavramlarının bir sorgulaması eşliğinde, bizi başka bir yaşam biçimi üzerine düşünmeye çağırıyor.

  • Künye: Maurizio Lazzarato – Marcel Duchamp ve İşin Reddi, çeviren: Sercan Çalcı, Kolektif Kitap, siyaset, 80 sayfa, 2017

Kolektif – Ekoloji Almanağı (2017)

Bu almanak, 2005’ten 2016 yılına kadar ekoloji hareketinin gelişimini ve kazanımları hakkında tam bir hazine.

Özellikle AKP’nin 2002 yılında iktidara gelmesiyle beraber maden, enerji ve inşaat sektörlerine dayanan bir “büyüme” politikası devreye konmaya başlandı.

Aradan geçen on beş yıllık süre, bu “büyüme”nin hiç de masum olmadığını, aksine bedellerinin ne denli ağır olduğunu gözler önüne serdi.

Örneğin maden, enerji ve inşaat şirketlerine tanınan serbestlikler, doğa ve işçi katliamlarıyla sonuçlandı. Doğanın yaşam alanları şirketlerce yağmalandı.

AKP’nin iktidara geldiği ilk zamanlardan bugüne, bu büyüme efsanesine “milli emlak” sayılan ormanlar, tarım alanları, kentlerdeki boş alanlar ve yeşil alanlar kurban edildi.

Fakat bu süre zarfında, bizi az da olsa iyimser kılacak savunmalar da boy gösterdi.

İşte bu kitap da, söz konusu mücadelenin kazanımlarını ve eksik kaldığı yanları ortaya koymasıyla önemli.

Almanakta izlenen hareketlerden kimileri şöyle:

  • Cerattepe
  • Termik Santral Karşıtı Hareket
  • Nükleer Santral Karşıtı Hareket
  • HES Karşıtı Hareket
  • GDO’ya Hayır Hareketi
  • “Kentsel Dönüşüm”e Karşı “Kent Hareketleri”
  • Kuzey Ormanları
  • Karadeniz Sahil Yolu
  • Yeşil Yol Projesine Karşı Mücadele
  • Hayvan Hakları Hareketi…

Çevre, ekoloji ya da “yaşam savunusu” olarak adlandırılan bu hareketlerin Türkiye’deki eylem kapasitelerini ve kazanımlarını yakından görmek isteyenler bu almanağı kaçırmamalı.

Künye: Kolektif – Ekoloji Almanağı: 2005-2016, hazırlayan: Cemil Aksu ve Ramazan Korkut, Yeni İnsan Yayınevi, ekoloji, 648 sayfa, 2017

Sean Covey – Etkili Gençlerin 7 Alışkanlığı (2014)

Karikatürlerle ve yaşanmış öykülerle zenginleştirilmiş, gençlerin yaşadığı sorunları ve bunları nasıl aşabileceklerini konu edinen bir kitap.

Sean Covey, genç kuşaklara hayallerini gerçekleştirebilmeleri, sıkı arkadaşlıklar kurmaları ve aileleriyle düzgün ilişki kurmaları konularında kimi ipuçları sunuyor.

  • Künye: Sean Covey – Etkili Gençlerin 7 Alışkanlığı, çeviren: Füsun Doruker, Altın Kitaplar

Ercan Akarsu – 50 Yıllık Aşk: Türkân Şoray (2008)

Yaklaşık 50 yıldır seyircisini etkileyen Türkân Şoray’la yapılmış uzun soluklu bir röportaj.

Ercan Akarsu bunun yanı sıra, Şoray hakkında yazılmış kimi yazılara da yer veriyor, ayrıca Şoray’ın çalışmış olduğu kimi yönetmenlere dair görüşlerine, filmlerinden unutulmaz repliklere ve meşhur Türkân Sultan kanunlarına da yer veriyor.

Kitabın devamı ise, bir Türkan Şoray albümü.

  • Künye: Ercan Akarsu – 50 Yıllık Aşk: Türkân Şoray, Esen Kitap

Alev – Human Form – Gerçek (2014)

Bir gün uyandığınızda insan olmadığınızı öğrenseniz ne yaparsınız?

Muhtemelen romanımızın başkahramanı Alev gibi, alt üst olursunuz.

Herkes gibi bir hayat yaşadığını zanneden Alev, günün birinde İnsan Gen Kodlama Projesi için tasarlandığını öğrenir.

Kahramanımız, gerçekliğin perdesini aralayacak ve kendisine yakıştırılmış kimlikleri sorgulamaya başlayacaktır.

  • Künye: Alev – Human Form – Gerçek, Caretta Yayınları

Paul J. Steinhardt ve Neil Turok – Sonsuz Evren (2014)

13.8 milyar yıl önce, atomdan da küçük bir noktadan başlayan Büyük Patlama’ya dair yeni bir kuram.

Yazarlar, “Döngüsel Evren” kuramlarıyla, Büyük Patlama’nın bir başlangıç olmadığını, çok boyutlu zarların çarpışarak patlamayı yarattığını ve yaşadığımız evrenin böylece genişlediğini savunuyor.

  • Künye: Paul J. Steinhardt ve Neil Turok – Sonsuz Evren, çeviren: Murat Metehan Türkoğlu, Kırmızı Kedi Yayınevi

Melih Duygulu – Türk Halk Müziği Sözlüğü (2014)

Uzun ve zorlu alan araştırmalarına dayanan, Türkiye’nin yerel müziği terminolojisi için kapsamlı bir rehber.

Halk müziği alanında yürüttüğü önemli çalışmalarla bilinen Melih Duygulu, üç binden fazla maddenin yer aldığı bu nadide sözlüğünde, “Abdal müziği”nden “Acem ağzı”na, “Bozlak ayağı”ndan “Çarpana”ya “Dikine döğme”den “Ehl-i makam”a ve “Hacı ilâhisi”ne pek çok terim, kavram ve deyimi açıklıyor.

  • Künye: Melih Duygulu – Türk Halk Müziği Sözlüğü, Pan Yayıncılık

Evangelia Balta – Gerçi Rum İsek de, Rumca Bilmez Türkçe Söyleriz (2014)

Evangelina Balta’dan Türkçe konuşan Rum Ortodokslar olan Karamanlılar ile Karamanlıca edebiyat, Karamanlıca kitaplar ve süreli yayınlar araştırmalarına nitelikli bir katkı.

Kitapta, Anadolu Ortodokslarının tarihi, Türkçe konuşan Rumların kendilerine dair tanımlamaları, Karamanlıca kitap ve süreli yayınların üretimi ve Karamanlıca kitapların içeriği gibi konular araştırılıyor.

  • Künye: Evangelia Balta – Gerçi Rum İsek de, Rumca Bilmez Türkçe Söyleriz, İş Kültür Yayınları

Deniz Bağrıaçık – Sorsana, Bizi Sevmiş mi? (2017)

Bir arkadaşımızın yanında yabancı bir dostunu görünce merakımız depreşir.

Acaba o yabancı bizi sevmiş midir?

Yeterince sıcakkanlı, yeterince misafirperver miydik?

Yemeklerimiz nasıldı?

Bizim hakkımızda neler düşünüyor?

Deniz Bağrıaçık, çok orijinal bir fikirden yola çıkan çalışmasında, Türkiye’de yaşayan “yerleşik yabancılar”ın ülkemize dair görüş ve değerlendirmelerini ortaya koyuyor.

Şu an bizde yaşamlarını sürdüren Amerika ve Avrupa’nın yanı sıra, Afrika, Japonya, Avusturalya, Yeni Zelanda, Ortadoğu, Latin Amerika gibi pek çok ülke ve farklı meslek gruplarından birçok kişiyle birebir görüşmelerle oluşan kitap, bu şehre sınırsız tutku duyanlar kadar, kaosta savrulanlar, Türk erkeklerinden yakınanlar, Türklerin çalışkanlığına, misafirperverliğine hayran kalanlar, bireylerin kent hayatında bile aile ilişkilerinin bu denli birbirine bağımlı olmasına hayret edenler ve Türk kadının cesaretine saygı duyanlara kadar çok geniş çerçevede ve zengin bir Türkiye portresi sunuyor.

Bu çalışma, öncelikle yabancıların gözünden bir Türkiye analizi okumak isteyen, başkalarının bizim hakkımızda tam olarak ne dediğini merak edenlere hitap ediyorsa da, aynı zamanda, tarafsız gözlem ve değerlendirmeler barındırmasıyla, şu an burada yaşayan yabancıların da Türkiye’yi daha iyi tanımasına vesile olacak.

  • Künye: Deniz Bağrıaçık – Sorsana, Bizi Sevmiş mi?, Yapı Kredi Yayınları, kültür, 224 sayfa, 2017

Joachim Radkau – Doğa ve İktidar: Global Bir Çevre Tarihi (2017)

İnsanlık tarihinin izlerini hemen her yerde, insan eli değmemiş zannedilen yerlerde, erozyona uğramış dağlık bölgelerde, steplerde, balta girmemiş ormanlarda bile bulmak mümkün.

Başka bir deyişle insan-doğa ilişkisi, dünya tarihi ile iç içe geçmiş, ondan bağımsız düşünülemeyecek bir ilişkidir.

İşte Joachim Radkau elimizdeki bu dikkat çekici kitabı da, kapsamlı bir dünya çevre tarihi.

Radkau bu incelemenin merkezine, insan pratiklerinin çevreye etkilerini alıyor ve bunu yaparken de, çevre tarihini sürdürülebilirlik kıstası çerçevesinden yazıyor.

Kitabı en özgün kılan hususun da bu olduğunu söylemeliyiz.

Kitapta ele alınan kimi konular şöyle:

  • Çevre tarihinin bir disiplin olarak gelişimi,
  • İnsanlık için bir geçim aracı olarak doğanın yeri,
  • Çevre tarihinde, küresel kes-yak tarımı ve yakma saplantısı,
  • Av ve evcilleştirme süreci ve “medeniyetin” gelişimi,
  • “Toprak Ana” ve “Gökyüzündeki Baba” ile özetlenebilecek dinsel ekoloji,
  • İnsani mühendisliklere karşı zincirleme ekolojik tepkiler,
  • Kısıtlı alanda su uygarlıkları olarak Venedik ve Hollanda,
  • Sıtma, sulama ve ormansızlaştırmadan sonra, endemik hastalıklarla doğanın intikam alışı,
  • İnsanın doğa üzerinde iktidar kurma biçimleri,
  • Çevre tarihinde bir dönüm noktası olarak sömürgecilik,
  • Modern çevre bilincinin sömürgeci ve adalı kökenleri,
  • Hindistan’ın çevre tarihinde sömürgecilik ve sömürgecilik sonrası dönüm noktaları,
  • Günümüzde insanın doğayı tüketmesinin sonuçları,
  • Tarımın siyasallaşması,
  • Ağaçlandırma hareketi ve ekolojik orman savunucularının yükselişi…

Radkau’nun çalışması, bu ve bunun gibi, çevre konularına duyarlı ve tarihe ilgili okurunu cezbedecek pek çok dikkat çekici konuyu ele alıyor.

Kesinlikle öneriyoruz.

Bu kitabı okuyanların, Ronald D. Gerste’nin ‘Hava Nasıl Tarih Yazar’ adlı kitabını da beğeneceklerini düşünüyoruz.

  • Künye: Joachim Radkau – Doğa ve İktidar: Global Bir Çevre Tarihi, çeviren: Nafiz Güder, İş Kültür Yayınları, ekoloji, 694 sayfa, 2017