Ulaş Özdemir – Kimlik, Ritüel, Müzik İcrası (2016)

Etnomüzikoloji özelinde İstanbul Cemevlerindeki zakirlik hizmetinde bulunanların müzik icrasının dinamiklerini ele alan değerli bir inceleme.

Çalışma, Alevi cemlerinde hizmette bulunan zakirlerin, özellikle 2000’li yıllardan itibaren görünürlüklerinin nasıl arttığını ve zakirliğin Alevi kimliğiyle nasıl bir ilişki içinde olduğunu ortaya koymasıyla önemli.

  • Künye: Ulaş Özdemir – Kimlik, Ritüel, Müzik İcrası, Kolektif Kitap

Michel Schneider – Okumak ve Anlamak (2016)

Psikanalizin rehberliğinde edebiyatı, okumayı ve yazarları çok yönlü bir bakışla analiz eden denemeler…

İncelemesinde Freud, Henry James, Nabokov, Pessoa, Proust, Rancé ve Arthur Schnitzler gibi isimler üzerinden edebi metinlerdeki saklı arzuları deşifre eden Michel Schneider, aynı zamanda güncel psikanaliz kuramını da sorguluyor.

  • Künye: Michel Schneider – Okumak ve Anlamak, çeviren: Nazlı Ceylan Sümter, Kolektif Kitap

Charles Foster – Hayvan Olmak (2016)

Dört hayvanın, porsuk, susamuru, alageyik ve şehir tilkisinin dünyasını uzun uzadıya izlemenin neticesinde ortaya çıkan, bizzat yazarının bir insandan hayvana dönüşmeyi denediği ilginç bir kitap.

Bu dört hayvanı tamamıyla doğal ortamlarında izleyen Charles Foster, iyi gözlem yapmak adına porsukla birlikte toprak altında yaşamayı dahi tecrübe ediyor.

  • Künye: Charles Foster – Hayvan Olmak, çeviren: Ece Bulut, Kolektif Kitap

Albert Cossery – Dilenciler ve Kibirliler (2020)

Albert Cossery, Batı kültürünün son gerçek anarşist yazarı olarak kabul edilir.

Bu tanım boşa değildir, zira Cossery, insan ilişkilerine ve topluma nüktedan ve kışkırtıcı derin bir bakış getirmiş, başkahramanları ise çoğunlukla adaletsiz toplumların düzenini bozan hırsızlar, züppeler, dilenciler, yersiz yurtsuzlardan oluşuyordu.

Ayrıca döneminin avangard yazarlarının aksine Cossery’nin hikâye anlatıcılığı can sıkıntısı ve muğlaklıklardan uzaktır.

Çok güzel haber olarak belirtelim ki, ‘Dilenciler ve Kibirliler’ de, Cossery’nin Türkçedeki ilk yapıtı.

Kahire sokaklarında geçen roman, eski felsefe hocası ve dilenci Gohar, uyuşturucu satıcısı ve şair Yeghen, otoriter ve eşcinsel polis amiri Nur El Dine gibi unutulmaz karakterler barındırıyor.

Toplumsal norm ve heveslere karşı çıkan kahramanlarımız, tüm fakirlik ve yokluklara, devletin pervasız ve usanmaz güçlerine karşı büyük bir yaşam enerjisiyle hayata tutunacaktır.

Roman, bu karakterlerin coşku, yaşam sevinci, hüzün ve beyhudelikle dolu yaşamlarını yakıcı bir hicivle resmediyor.

  • Künye: Albert Cossery – Dilenciler ve Kibirliler, çeviren: Servet Ugan, Kolektif Kitap, roman, 205 sayfa, 2020

Eric R. Kandel – Sıradışı Beyinlerden Öğrenebileceklerimiz (2020)

Beyin büyük bir muamma olmaya devam ediyor.

İşin iyi tarafı ise, bu konuda gün geçtikçe daha umut verici keşiflerin ortaya konması.

Bu keşiflerde kuşkusuz en büyük payı olan isimlerden biri de, Nobel ödüllü sinirbilimci Eric Kandel.

Sinirbilimciler ile nöropsikiyatristin yanı sıra, konuya ilgi duyan herkesin muhakkak okuması gereken kitap, beynin ve insan zihninin işleyişine ışık tutuyor, ayrıca bu konuda yapılmış en güncel çalışmaların sonuçlarını paylaşıyor.

Beynin fiziksel yapısının dünyayla ilişkilenmemizi nasıl etkilediği, beynimizin milyarlarca sinir hücresinin gönderdiği sinyallerle bilincimizi, duygularımızı, dili ve sanatı nasıl kodladığını, karmaşık sinir ağlarında ortaya çıkan aksaklıkların otizm, depresyon, bipolar bozukluk, şizofreni, Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklara nasıl dönüştüğünü ve bunun gibi pek çok ilginç konuyu irdeliyor.

Kandel bütün bunların yanı sıra, alanda yapılmış psikiyatrik araştırmaları, tanı ve tedavi yöntemlerini, keşif ve araştırmaların tarihsel gelişimini ve güncel tedavi yaklaşımlarını da sistemli bir bakışla anlatıyor.

  • Künye: Eric R. Kandel – Sıradışı Beyinlerden Öğrenebileceklerimiz, çeviren: Işık Doğangün, Kolektif Kitap, bilim, 280 sayfa, 2020

Peter Wohlleben – Hayvanların Gizli Yaşamı (2020)

Bir hayvanın sesini duyduğumuzda, günümüz birden güzelleşiverir.

Hayvanlar neden önemlidir?

Neden vazgeçilmezdir?

Peter Wohlleben, farkında olsak da olmasak da onlardan etkilendiğimiz ve onları da çokça etkilediğimiz, hatta yaşam alanlarını insafsızca tükettiğimiz hayvanların dünyasına bambaşka bir pencere açıyor.

Bu pencereye dikkatle bakmamız önemli, çünkü yaşayacağımız dünyanın ileride nasıl olacağını bu belirleyecek.

Wohlleben’in harikulade çalışması, hayvanlarla duygu, düşünce ve değerler dünyamızdaki ortaklıkları çarpıcı örneklerle ortaya koymasıyla önemli.

Kitapta, birbirlerine adlarıyla seslenen kuzgunlardan kendi yaptıklarına kafa yorup pişman olan sıçanlara, tavukları kandıran horozlardan sadık domuzlara, utangaç atlardan yas tutan geyiklere ve yavrularını eğiten keçilere kadar, yeryüzünü paylaştığımız türlü çeşit hayvanın hikâyesine yer veriliyor.

Wohlleben’in bilimsel keşiflerle kendi deneyimlerini harmanladığı kitabı, yeryüzünün diğer canlılarının renkli ve zengin yaşamları hakkında bizi bilgilendiren, enfes bir çalışma.

  • Künye: Peter Wohlleben – Hayvanların Gizli Yaşamı, çeviren: Zehra Aksu Yılmazer, Kolektif Kitap, hayvan, 213 sayfa, 2020

Tiffany Watt Smith – Schadenfreude (2020)

Bir başkasının, hele hele o başkası sevmediğimiz biriyse, başına talihsiz olaylar geldiğinde seviniriz.

Hatta bazen, havalara uçarız.

Almanlar, bu durumda hissettiğimiz beklenmedik heyecanı, o lezzetli ve gizlenen insani zevki tanımlamak için “Schadenfreude” kelimesini kullanır.

Daha önce Türkçeye ‘Duygular Sözlüğü’ de çevrilmiş Tiffany Watt Smith, tümüyle “Schadenfreude” üzerine elimizdeki çalışmasıyla karşımızda.

“Başka insanların talihsizliklerinden keyiflenmek kulağa basitlik gibi gelebilir. Ama yakından bakacak olursanız hayatınızın en gizli kalmış fakat önem taşıyan yönlerini bir anlığına bu duyguda yakalayabilirsiniz.” diyen Smith, bu çelişkili duyguyu yapıcı ve yıkıcı yönleriyle mercek altına alıyor.

Schadenfreude duygusunun gündelik yaşam, siyaset, felsefe, sanat ve kültür gibi alanlardaki izdüşümlerini çok yönlü bir şekilde ortaya koyan yazar, bu duygunun barındırdığı bütün risklere ve aşırılıklarına rağmen bizi başarısızlıklarımızla barıştırmak, yetersizlik duygumuza rağmen yaşama sarılmamıza yardımcı olmak ve yaşamın absürdlüğünü görmemizi sağlamak gibi hayati önemde olduğunu gözler önüne seriyor.

  • Künye: Tiffany Watt Smith – Schadenfreude: Başkasının Talihsizliğinden Duyulan Keyif, çeviren: Nüvit Bingöl, Kolektif Kitap, 160 sayfa, 2020

Murat Küçük – Bedreddin (2016)

Konu edindiği tarihi figürlerin hayatını özgün bir tarzda okura sunan hayali söyleşilerin bu seferki konuğu, 15. yüzyılda devlete isyan suçlamasıyla idam edilen Şeyh Bedreddin…

Kitap, Bedreddin’in felsefesini, isyanını, yoldaşlarını, özel mülkiyete dair fikirlerini ve düşüncelerinin Anadolu ve Balkanlar’daki etkilerini daha yakından görmek için iyi bir fırsat.

  • Künye: Murat Küçük – Bedreddin, Kolektif Kitap

Robert Graves – Yunan Mitleri (2020)

Yunan mitolojisi hakkında çok az çalışma, Robert Graves’in bu eserinin mertebesine ulaşmıştır.

2 Ciltlik, tam 888 sayfalık bu kült yapıt, Yunan mitlerini anlaşılabilir bir şekilde ve maddeler halinde bir araya getiriyor ve daha da önemlisi, onları daha önce yorumlamış farklı yazarların anlatımları ile farklı kültürlerin mitolojileriyle ilişkilendirerek aktarıyor.

Graves’in çalışması, Anadolu, Girit, Mezopotamya, Fenike ve Mısır’daki sözlü geleneklerin ürünü olan Yunan mitlerinin asıl hikâyesinin ne olduğunu ve insana, dünyevi olana dair bize neler söylediğini aydınlatıyor.

İngiliz şair, roman yazarı, eleştirmen ve çevirmen Graves’in geniş kapsamlı mitoloji çalışmalarının ürünü olan ‘Yunan Mitleri’nin, Yunan mitolojisi alanında ilk modern ansiklopedik kaynak olarak kabul edildiğini de belirtelim.

Daha önce Türkçeye çevrilmiş kitabın bu yeni baskısında ise, önceki çeviriden önemli miktarda editöryal değişiklik ve düzelti yapılmış.

  • Künye: Robert Graves – Yunan Mitleri, çeviren: Uğur Akpur, Kolektif Kitap, mitoloji, 2 cilt, 888 sayfa, 2020

Philip Ball – Merak (2014)

Philip Ball ‘Merak’ta, Kopernik’ten Newton’a, bilimsel devrimin dört dörtlük bir tarihini sunuyor.

Avrupa’da bilimin ortaya çıkışını ve gelişimini ayrıntılı bir bakışla ele almasıyla dikkat çeken çalışmada, ilk başlarda Hıristiyanlık ve felsefenin merak konusuna neden karşıt olduğu; homojen ve yekpare olduğu düşünülen bilimsel devrimin ne gibi gariplikler üzerinden gelişim gösterdiği; projeler tasarlamada deha olup onları tamamlamada pek başarılı olmayan Leonardo da Vinci’yi, Rönesans hümanizminin doğa çalışmalarını nasıl biçimlendirdiği ve Avrupa’daki Gül-Haç hareketinin bilim alanına etkileri gibi ilgi çekici konular tartışılıyor.

  • Künye: Philip Ball – Merak, çeviren: Berna Günen, Kolektif Kitap, bilim, 571 sayfa