Etiket: 2010

Firdevs Canbaz Yumuşak – Fatma Aliye (2010)

Firdevs Canbaz Yumuşak bu çalışmasında, Tanzimat ile birlikte Osmanlı toplumunda tartışma konularından biri olan kadının ve kadın sorununun, Fatma Aliye tarafından nasıl ele alındığını inceleyerek yazarın kadın sorununa yaklaşımını ortaya koyuyor.

Bunun için Fatma Aliye’nin romanları, incelemeleri ve makalelerini inceleyen Yumuşak, Fatma Aliye’nin Osmanlı’da feminizmin öncülüğünü yaptığına dair hükmün sorunlu olduğunu savunuyor.

Fatma Aliye’nin hemen bütün çözüm önerileri ve referanslarının İslami kaynaklı olduğunu söyleyen Yumuşak, O’nun Avrupai anlamda bir feminist olmadığını, muhafazakâr Müslüman bir duruşa sahip olduğunu iddia ediyor.

  • Künye: Firdevs Canbaz Yumuşak – Fatma Aliye: Fatma Aliye’nin Eserlerinde Kadın Sorunu, Timaş Yayınları, inceleme, 192 sayfa

Ferihan Polat – Din, Siyaset ve Seçmen (2010)

 

Ferihan Polat ‘Din, Siyaset ve Seçmen’de, Denizli kentine yönelik olarak, din faktörünün seçmen davranışları üzerindeki etkilerini araştırıyor.

Dinin, Türkiye siyasal hayatına yön veren bir unsur olduğu, pek çok siyasetçi ve sosyal bilimci tarafından kabul edilir.

Polat’ın çalışması, dindarlığın ve dini algılama biçiminin seçmen davranışlarında hangi düzeyde etkili olduğu konusunu araştırmasıyla dikkat çekiyor.

Dinin toplum ve toplumun din üzerindeki etkisi; siyasal toplumsallaşma süreçlerinde dinin, bireylerin değer sistemlerine nasıl katkı yaptığı; çeşitli dinlerin iktidar ve siyaset olgusuna yaklaşımları ve Türk laikliğinin özellikleri, Polat’ın irdelediği konulardan birkaçı.

  • Künye: Ferihan Polat – Din, Siyaset ve Seçmen, Çizgi Kitabevi, siyaset, 336 sayfa

Kıvanç Eliaçık – Baskıyı Durdurun (2010)

‘Baskıyı Durdurun’, Kıvanç Eliaçık’ın özellikle işçileri ve öğrencileri ilgilendiren olaylara dair kara mizah penceresinden bakan metinlerinden oluşuyor.

Yazar bu konulardan yola çıkarak, Avrupa ve Türkiye’de yaşanan siyasî ve kültürel gelişmeleri eleştirel bir gözle değerlendiriyor.

Uğur Kaymaz, Kemal Türkler, Aleksis Grigoropulos ve Güler Zere gibi isimler, Eliaçık’ın değerlendirmelerinde karşımıza çıkan isimlerden.

Ayrıca Ermeni soykırımı, uluslararası işçi grevi, eğitimli işsizler, greve katılan kadın işçiler ve linç kültürü, kitaptaki konu başlıklarından bazıları.

Yazarın olaylar arasında ilginç bağlantılar kurması ise, kitabı dikkat çekici kılan unsurların başında geliyor.

  • Künye: Kıvanç Eliaçık – Baskıyı Durdurun, Alan Yayıncılık, siyaset, 109 sayfa

Aydın Ilgaz – Sınıf’ın Efsanesi (2010)

Aydın Ilgaz ‘Sınıf’ın Efsanesi’nde, Rıfat Ilgaz’ın ünlü serisi ‘Hababam Sınıfı’nın yazılış serüvenini anlatıyor.

Yazar bu efsanenin, babası Rıfat Ilgaz’ın ‘Sınıf’ adlı şiir kitabıyla başladığını söylüyor.

1944 yılında yayımlanan ‘Sınıf’tan sonra Rıfat Ilgaz, Dolmuş dergisinde ‘Hababam Sınıfı’ adlı yazı dizisini yazmaya başlar.

Bu yazı dizisi, okurların büyük ilgisiyle karşılandığı için kitaplaştırılır.

Bunu, beş kitaplık bir ‘Hababam Sınıfı’ serüveni izleyecektir.

İşte Aydın Ilgaz elimizdeki kitabıyla, tiyatrolara ve filmlere konu olmuş ve efsane haline gelmiş ‘Hababam Sınıfı’nı yaratan koşulları, bu eserle ilgili bilinmeyenleri anlatıyor; yapıtın toplumsal yönünü sorguluyor.

  • Künye: Aydın Ilgaz – Sınıf’ın Efsanesi, Çınar Yayınları, anlatı, 176 sayfa

Halit Kaya – Refet Bele (2010)

Halit Kaya elimizdeki kitabında, Atatürk’ün yanında Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasında emeği geçen Refet Bele’nin askeri ve siyasî macerasını anlatıyor.

Kaya, Osmanlı Devleti’nin son döneminin genel bir değerlendirmesini yaptıktan sonra, Refet Bele’nin yetişmesinde etkisi olan olayları ve Bele’nin ailesi, eğitimi ve 1. Dünya Savaşı’ndan önceki görevlerini anlatıyor.

Kitabının ikinci bölümünde, Bele’nin 1. Dünya Savaşı’ndaki faaliyetlerini ele alan Kaya, ardından sırasıyla, Bele’nin Milli Mücadele dönemi ile Mudanya Mütarekesi’nden sonra Trakya ve İstanbul’daki çalışmalarına odaklanıyor.

Yazar, kitabının son bölümünde ise, Bele’nin Cumhuriyet dönemindeki faaliyetlerini irdeliyor.

  • Künye: Halit Kaya – Refet Bele, Bengi Yayınları, biyografi, 302 sayfa

Hamit Erdem – 1920’li Yıllar ve Sol Muhalefet (2010)

Hamit Erdem ‘1920’li Yıllar ve Sol Muhalefet’te, Türkiye tarihinin en ilginç yıllarından birine odaklanıyor.

O yıllarda solun, ilk kez geniş yelpazede kitlelerin ilgi alanına girdiğini savunan Erdem, Eskişehir ve Ankara’da örgütlenen Yeşil Ordu Cemiyeti, Ankara’da kurulan (Hafi) -gizli- Komünist Parti, Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası ve Bakü’deki Türkiye Komünist Partisi gibi örgütleri irdeliyor.

1920 yılının, sol hareket açısından son derece karmaşık bir süreç olduğunu söyleyen Erdem, TBMM içinde ve Meclis dışında sol ve komünist partilerin kurulabildiğini, bunların yeni bir devletin kuruluş sürecinde görüşlerini açıkladığını ve siyasi mücadele içinde bulunduklarını belirtiyor.

  • Künye: Hamit Erdem – 1920’li Yıllar ve Sol Muhalefet, Sel Yayıncılık, tarih, 352 sayfa

Gregory Elliott – Tarihin Sonları (2010)

Gregory Elliott, özgün çalışması ‘Tarihin Sonları’nda, yeni muhafazakâr Francis Fukuyama ile sosyalistler Karl Marx, Eric Hobsbawm ve Perry Anderson’ın, tarihin sonu ile ilgili öngörülerine odaklanıyor.

Elliott, kitabının ilk bölümünde, ‘Komünist Manifesto’yu tarihsel materyalizmin kurucu metni olarak kabul ederek, Marx’ın insanlığın “tarihöncesinin” komünizm ile sonlanacağı kurgusuna odaklanıyor.

İkinci bölüm, Fukuyama’nın, Marx’ın “materyalist tarih anlayışını” baş aşağı ettiği ‘Tarihin Sonu’ ve ‘Son İnsan’ı ele alıyor.

Üçüncü bölüm, Hobsbawm’ın Fukuyama’yı kayda değer bulmayarak verdiği tepkiyi; son bölüm ise, Anderson’ın  Fukuyama ve Hobsbawm’a dair önemli yorumlarını inceliyor.

  • Künye: Gregory Elliott – Tarihin Sonları, çeviren: Deniz Keskin, Versus Kitap, siyaset, 134 sayfa

Seçil Büker – Sinemada Anlam Yaratma (2010)

Seçil Büker, ilk kez 1985’te yayımlanan ‘Sinemada Anlam Yaratma’da, okuruna, filmlerin göstergeler evreninden örnekler sunuyor.

Film ve gerçek, filmin biçimi, film dilinin doğası, düzanlam ve yananlam, Büker’in ilgilendiği konulardan bazıları.

Sinemada parçaüstü birimlerin anlam oluşturmada ne denli etkili olduklarını ve izleyicilerin, oluşan anlamı açımlamalarının nelere bağlı olduğunu araştırarak çalışmasına başlayan Büker, ardından, kuramcıların görsel gösterge üzerine geliştirdikleri düşünceleri veriyor.

Kullanılan göstergebilim ve sinema terimleri için bir sözlükçenin de yer aldığı kitabın, bellibaşlı kuramcıların kuramlarını doyurucu biçimde özetlediğini belirtelim.

  • Künye: Seçil Büker – Sinemada Anlam Yaratma, Hayalbaz Kitap, sinema, 151 sayfa

Kolektif – Asfalt Ovalarda Yürüyen Abdal: Behçet Necatigil (2010)

Elimizdeki kitap, Bilkent Üniversitesi Türk Edebiyatı Merkezi’nce hazırlanan Behçet Necatigil konulu bir sempozyuma sunulan bildirilerden oluşuyor.

Kitaptaki makaleler, Necatigil’in portresinin yanı sıra, onun şiirini modern şiir bağlamında irdeliyor ve psikanalitik açıdan değerlendiriyor.

Makaleler ayrıca, Necatigil’in çevirilerine ve radyofonik piyeslerine de odaklanıyor. Kitaba katkıda bulunan isimler şöyle: Talât Sait Halman, Sabit Kemal Bayıldıran, Mehmet Kalpaklı, Rahim Tarım, Laurent Mignon, Emre Zeytinoğlu, Şehnaz Şişmanoğlu Şimşek, Alphan Akgül, Hilmi Yavuz, Can Bahadır Yüce, Mahmut Temizyürek ve Mustafa Şerif Onaran.

  • Künye: Kolektif – Asfalt Ovalarda Yürüyen Abdal: Behçet Necatigil, yayına hazırlayan: Gökhan Tunç, İş Kültür Yayınları, edebiyat, 221 sayfa

Benjamin Arditi – Liberalizmin Kıyılarında Siyaset (2010)

Benjamin Arditi ‘Liberalizmin Kıyılarında Siyaset’te, demokrasinin, liberal demokrat siyaset anlayışı dışında nasıl tasavvur edilebileceğini irdeliyor.

Bu yönüyle kitabın başlığındaki “kıyılar” da, liberalizmin sınırlarını zorlayan ya da onu bir karşı çıkışla aşma arayışında olan fenomenlere atfen kullanılmış oluyor.

Kimlik siyasetinin, eşitlik talebi yerine, gitgide ayrıcalık talebine dönüşmesi riski taşıdığı ve liberalizmin karşı çıktığı iktisadi ve siyasî “popülizm”in demokrasiye ters olmadığı, Arditi’nin burada sunduğu dikkat çeken tezlerden.

Arditi, aralarında Laclau, Žižek, Rancière ve Badiou’nun da bulunduğu günümüzün önde gelen düşünürleriyle hesaplaşıyor ve farklılık, popülizm, devrim ve ajitasyon kavramları çevresinde başka tür bir demokratik siyaset için stratejiler geliştiriyor.

  • Künye: Benjamin Arditi – Liberalizmin Kıyılarında Siyaset, çeviren: Emine Ayhan, Metis Yayınları, siyaset, 200 sayfa