Etiket: 2010

Steven Pinker – Boş Sayfa (2010)

Harvard Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi, dil ve zihin konusunda yaptığı önemli çalışmalarla bilinen Steven Pinker ‘Boş Sayfa’da, modern yaşamdaki insan doğası kavramının ahlaksal, duygusal ve siyasal boyutlarını irdeliyor.

Pinker, insan zihninin boş bir sayfa olduğu ve aile, toplum gibi faktörler tarafından şekillendirildiği egemen görüşünü, kültürün her şey olmadığı karşı teziyle yanıtlıyor.

Söz konusu egemen görüşün, insanlığın devasa boyutlardaki toplum mühendisliği projeleriyle yeniden şekillendirilebileceği gibi gaddarlıkları da beraberinde getirdiğini savunan Pinker, zihin, beyin, gen ve evrim alanlarında gerçekleştirilen keşiflerden hareketle, insan doğasını yeniden tanımlamaya koyuluyor.

  • Künye: Steven Pinker – Boş Sayfa, çeviren: Mehmet Doğan, Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, psikoloji, 581 sayfa

Şefik Kahramankaptan – Mehter’den Alaturka’ya (2010)

Şefik Kahramankaptan Türkçe ve İngilizce yayımlanan ‘Mehter’den Alaturka’ya’ başlıklı bu eserinde, mehterin kökeni, gelişimi ve Batı’ya etkilerini ele alıyor.

Bir popüler müzik tarihi olarak tasarlanan çalışma, anlaşılır diliyle dikkat çekiyor.

Kaliteli bir baskıyla yayımlanan kitapta, özgün Türk çalgıları, 12 katlı padişah mehteri, mehtere özel besteler, mehter takımının yerleşme biçimi, özel yürüyüş düzeni, biçim, makam ve usuller, Genelkurmay mehteran bölüğü ve mehterin yerini alan bando gibi konular işleniyor.

Kitabının ikinci bölümünde, Türk kültürünün Avrupa’ya etkilerini anlatan Kahramankaptan, çalışmasını bir CD’yle de zenginleştirmiş.

  • Künye: Şefik Kahramankaptan – Mehter’den Alaturka’ya: Tarihi Türk Müziği, Ark Yayınları, müzik, 104 sayfa

Marc Augé – Paganizmin Dehası (2010)

 

Marc Augé ‘Paganizmin Dehası’nda, geniş bir tarihsel kesit ve coğrafi alanda paganizmin izini sürüyor.

Paganizmin, Hıristiyan dünyanın temel uygulamalarının içine kadar nüfuz edebildiğini gösteren Augé, paganizmdeki Tanrı, kahraman, büyücü gibi belirleyici değişkenler üzerinde düşünürken bir taraftan da bu konu üstüne çalışmış öncülleri Durkheim, Nietzsche, Freud, Bataille gibi önemli filozofların fikirlerini de irdeliyor.

Kitap, Antikçağ Afrikası’ndaki Tanrılardan Benin Körfezi’ndeki mabutlara, klasik trajedilerden western filmlerine ve oradan sanayi toplumuna kadar birçok farklı kültür evreninde yer etmiş pagan geleneklerini ve bu kültürün temel taşıyıcısı olan pagan kozmogonilerini ustalıkla inceliyor.

  • Künye: Marc Augé – Paganizmin Dehası, çeviren: Erkan Ataçay, Dost Kitabevi, antropoloji, 287 sayfa

Selçuk Polat – Mahşerin Beyaz Atlısı (2010)

‘Mahşerin Beyaz Atlısı’, Selçuk Polat’ın Fikir Kulüpleri Federasyonu (FKF), Dev-Genç ve THKP-C anılarından oluşuyor.

Polat siyasî biyografisini, o dönemi kendisiyle birlikte yaşamış 33 isimle yaptığı görüşmeler sonucunda kaleme almış.

68 hareketinin öncülerinden, THKPF-C’nin ilk kadrolarından olan Polat, Ankara’ya geldikten sonra gizli bir Troçkist örgüte üye olmuş; ayrıca FKF ve Dev-Genç’te önemli mevkilerde bulunmuştu.

Polat’ın 1967-68 yıllarında yaşadıklarıyla başlayan ve onun 1972-74 yıllarındaki tutukluluğuna kadar uzanan kitap, sol harekete dair önemli ayrıntıları aktarmasının yanı sıra, dönemin siyasal aktörlerine ilişkin insani ayrıntılar da sunuyor.

  • Künye: Selçuk Polat – Mahşerin Beyaz Atlısı, Kibele Yayınları, anı, 326 sayfa

Ümit Sinan Topçuoğlu – İstanbul ve Sokak Köpekleri (2010)

Ümit Sinan Topçuoğlu ‘İstanbul ve Sokak Köpekleri’nde, İstanbul’un en eski yerlilerini; şehrin kültür tarihinde özel yerleri olan sokak köpeklerini anlatıyor.

İstanbul’un köpeksiz düşünülemeyeceğini söyleyen Topçuoğlu, yabancı gözlemcilerin eski İstanbul üzerine yazdıkları metinlerde, sokak köpeklerini kentin belirgin ve ilginç özellikleri arasında zikrettiklerini ve 1920’lere kadar sokak köpeklerinin, kentin görülmeye değer bir özelliği olarak bilhassa yabancılar için hazırlanan İstanbul kartpostallarının temaları arasına girdiğini gösteriyor.

Kıyıda köşede kalmış tarihi ayrıntıların izini süren yazar, İstanbul’a özgü bir köpek türünün bulunduğunu söylüyor.

  • Künye: Ümit Sinan Topçuoğlu – İstanbul ve Sokak Köpekleri, Sepya Yayınları, anlatı, 176 sayfa

Norman Manea – Holigan’ın Dönüşü (2010)

‘Holigan’ın Dönüşü’, baskılar nedeniyle ülkesi Romanya’yı terk etmek zorunda kalan ve yıllar sonra geri dönen Norman Manea’nın tanıklığından oluşuyor.

1941’de, beş yaşındayken ailesiyle birlikte Ukrayna’daki Transnistira toplama kampına gönderilen Manea, burada dört sene tutulduktan sonra ailesinin hayatta kalan fertleriyle Romanya’ya geri dönmüştü.

Çavuşesku’nun totaliter rejimin baskısı nedeniyle 1989’da da ülkeyi terk eden Manea, duyarlı ve ayrıntılı üslubuyla dikkat çeken kitabında, savaş öncesi Romanya’yı, Nazileri, tehciri, ülkeyi alt üst eden terör ortamını, komünizmi ve büyük umutlarla ortaya çıkan Doğu Avrupa sosyalizminin iflasını anlatıyor.

  • Künye: Norman Manea – Holigan’ın Dönüşü, çeviren: Nesrin Demiryontan, Metis Yayınları, anlatı, 372 sayfa

Can Başkent – Vicdani Ret Yazıları (2010)

Can Başkent ‘Vicdani Ret Yazıları’nda, Türkiye’de Osman Murat Ülke, Mehmet Bal ve Mehmet Tarhan gibi isimlerin temsil ettiği, bir sivil itaatsizlik eylemi olan vicdani ret konusunu irdeliyor.

Başkent, vicdani retçinin, toplumu hedef alarak tavrını şekillendirdiğini ve bu yönüyle asker kaçaklığı durumundan ayrıldığını belirtiyor.

Kitapta, bu riskin, çok az kişi tarafından üstlenildiğini ortaya koyan bir detay da, Türkiye’de zamanında 800 bin olan asker kaçağına karşılık vicdani retçi sayısının otuzu bile bulmamasıdır.

Kuramsal çerçevesiyle de yetkin olan çalışma, Türkiye’nin yanı sıra, dünyanın farklı coğrafyalarında silahı reddedenlerin cesur ve çileli mücadelelerini anlatıyor.

  • Künye: Can Başkent – Vicdani Ret Yazıları, Federe Yayınları, siyaset, 296 sayfa

Stella Rimington – Gizli Ajan (2010)

Britanya Gizli Servisi MI5’ta, 1965 ile 1996 arasında çalışmış olan Stella Rimington ‘Gizli Ajan’ adlı polisiyesinde, başkahramanı Liz Carlye’nin yeni bir macerasını sunuyor.

MI5 istihbarat görevlisi Carlye, İslami bir kitapçıda gizli bir toplantının yapılacağı ihbarını alır.

Terörist bir hücrenin saldırı planları yaptığını hisseden istihbaratçı, durumu Terörle Mücadele şubesi yöneticisi Charles Wetherby’ye bildirir.

Kısa süre sonra Wetherby, Carlye’i, terörist hücreyle bağlantısı olabilecek bir gelişmeyi araştırmakla görevlendirir.

Daha da vahimi, İngiliz istihbaratının şubelerinden birine bir köstebek yerleştirilmiştir ve Carlye çok geç olmadan bunu açığa çıkarmak zorundadır.

  • Künye: Stella Rimington – Gizli Ajan, çeviren: Dilek Şendil, Yapı Kredi Yayınları, roman, 367 sayfa

Susan McKinnon – Neo-Liberal Genetik (2010)

Virginia Üniversitesi Antropoloji Bölümü öğretim üyesi Susan McKinnon ‘Neo-Liberal Genetik’te, evrim psikolojisinin tezlerini enine boyuna irdeliyor.

McKinnon, evrim biyolojisi, bilişsel ve deneysel psikoloji, bilgisayım, oyun kuramları ve antropoloji gibi alanlardan beslenen çalışmasında, evrim psikolojisini eleştirel bir gözle değerlendirerek bu alandaki temel yanılgılara odaklanıyor.

McKinnon evrim psikolojisinin, toplumsal kategorileri ve hiyerarşileri doğallaştıran indirgemeci bilimsel açıklamaların en yenisi olduğunu ve özellikle de cinsiyet, toplumsal cinsiyet ve akrabalık kategorileri için bunu yaptığını ileri sürüyor.

McKinnon ayrıca, evrim psikologlarının; evrim, psikoloji ve kültür hakkında yanıldıklarını,  ortaya koydukları evrensel psikolojik mekanizmalar kuramının altında yatan genetiğe ve cinsiyete dair varsayımların, antropolojik kayıtlardan gelen gözleme dayalı kanıtlarca desteklenmediğini de savunuyor.

  • Künye: Susan McKinnon – Neo-Liberal Genetik, çeviren: Mehmet Doğan, Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi, bilim, 144 sayfa

Kolektif – Muhâverât-ı Hikemiyye (2010)

Osmanlı’da Batı’dan yapılan ilk çeviri olan ‘Muhâverât-ı Hikemiyye’, günümüz Türkçesinde ‘Felsefi Konuşmalar’ anlamına geliyor.

Aydınlanma Çağı Fransız düşünürlerinden Voltaire, Fenelon ve Fontenelle’den seçilmiş on bir diyalogdan oluşan kitap, Münif Efendi tarafından Osmanlıcaya kazandırılmıştı.

Voltaire’den sekiz, Fenelon’dan iki ve Fontenelle’den bir diyalogun yer aldığı kitap, bilindiği gibi, Tanzimat devri fikir hayatını önemli ölçüde etkilemişti.

Elimizdeki baskının ilk bölümünde kitabın çevirmeni Münif Efendi’nin hayatı ve eserleri özetleniyor.

İkinci bölüm eser hakkında bir incelemeden ve son bölüm de, eserin Türkçeye çevirisinden oluşuyor.

  • Künye: Kolektif – Muhâverât-ı Hikemiyye, hazırlayan: Ali Budak, Bilge Kültür Sanat Yayınları, inceleme, 202 sayfa