2013 – Sayfa 5 – Dipnotski

Özgür Taburoğlu – Resim, Söz ve Yazı (2013)

RESİM, SÖZ VE YAZI, Özgür Taburoğlu, Doğu Batı Yayınları, inceleme, 343 sayfa

Özgür Taburoğlu ‘Resim, Söz ve Yazı’da, farklı imge yaratma biçimlerini aydınlattığı gibi, imgenin bozulmasına neden olan kültürel, sanatsal ve siyasal etkenleri de irdeliyor. Taburoğlu, birçok düşünür ve sanat kuramcısının fikirlerini izleyerek, geleneksel resimlerde çizgi, renk ve boşluk; imajın pornografisi; Lacan’da imgesel düzey; beden imgeleri; arketiplerin görünme biçimleri; retoriğin yarar ve zararları; gerçeklik arayışı olarak dil oyunları; akademide sözlü bilgi arayışları; tipografi sonrası dünyada resim, söz ve yazı; eski şiirde muhayyilenin yeri ve kapitalist dünyada imgenin oluşturulmasını tartışıyor.

Orhan Türker – Pili Adrianupoleos’tan Edirnekapı’ya (2013)

PİLİ ADRİANUPOLEOS’TAN EDİRNEKAPI’YA, Orhan Türker, Sel Yayıncılık, tarih, 88 sayfa

İstanbul’un farklı Bizans yerleşim yerlerine dair yayınlanan çalışmalarıyla bilinen Orhan Türker, yine bir Bizans semti olan Edirnekapı’nın tarihiyle karşımıza çıkıyor. Yazar çalışmasında, İmparator Theodosios döneminde yapılan surların Edirnekapı güzergâhını; Edirnekapı bölgesinin tarihini; İstanbul’un fethi sırasında Edirnekapı’nın durumunu; Kariye Müzesi, Tekfur Sarayı ve Aetios Sarnıcı gibi günümüze kadar gelen Bizans yapılarını ele alıyor. Kitapta, Kasım Ağa Camii, Mihrimah Sultan Camii ve Çakırağa Camii gibi bölgenin belli başlı İslam yapıları ile bölgenin hamam, meyhane, kilise, ayazma ve okulları da anlatılıyor.

Neil Shubin – İçimizdeki Evren (2013)

İÇİMİZDEKİ EVREN, Neil Shubin, çeviren: Ekin Duru, Say Yayınları, bilim, 264 sayfa

Tanınmış biyolog Neil Shubin ‘İçimizdeki Balık’ta, DNA ve fosilleri inceleyerek, insanın kafa yapısının, soyu uzun bir zaman önce tükenmiş bir balıkla ne denli benzer özelliklere sahip olduğunu ortaya koymuştu. Yazar, ‘İçimizdeki Evren’de ise, solucanların, balıkların ve suyosunlarının; yaşamın ve Dünya’nın oluşumundan milyarlarca yıl öncesine dayanan ne gibi köklü bağlantılar içerdiğini anlatıyor. Evrenin Büyük Patlama ile nasıl meydana geldiğini anlatarak kitabına başlayan Shubin, yıldızların, gezegenin, dağların, denizlerin ve kıtaların oluşumunu, insanlığın Dünya’nın milyonlarca yıllık geçmişindeki yerini irdeliyor.

John Brockman (ed.) – Zihin (2013)

Psikologlar, nörobilimciler, nörobiyologlar, dilbilimciler ve davranışsal genetikçilerin katkıda bulunduğu ‘Zihin’, beyin, hafıza ve kişilik konularını çok yönlü bir bakışla irdeliyor.

Kitapta,

Duyguların beyinde yer etme biçimleri,
Zihin ve cinsel seçilim arasındaki ilişki,
Zihin ve beyin arasındaki karmaşık bağlar,
Kişiliğin oluşumu,
İnsanın evriminde “ayna nöronların” etkisi,
Nöronların aktivitesiyle bilinçli zihin arasındaki ilişki,
Sayı ve renklerin algılanmasındaki benzer beyinsel temeller,
Memelilerde davranış değişikliklerine yol açan parazitler,
Ve çocuk beyninin öğrenme biçimleri gibi konular tartışılıyor.

Künye: Kolektif – Zihin, editör: John Brockman, çeviren: Beyza Bilal ve Zeynel Gül, Alfa Yayınları, bilim, 283 sayfa

Kolektif – Devrimci-Halkçı Yerel Yönetimler (2013)

DEVRİMCİ-HALKÇI YEREL YÖNETİMLER, yayına hazırlayan: Ahmet Kerim Gültekin ve İbrahim Gündoğdu, Patika Kitap, yerel yönetim, 248 sayfa

Sempozyum bildirilerinden oluşan ‘Devrimci-Halkçı Yerel yönetimler’, yerel yönetim deneyiminin umut ve mücadele mekânları olarak sahip olabilecekleri imkanları sorguluyor. Halkçı belediye yaklaşımının teorik çerçevesini sunmasının yanı sıra, bu yöndeki yerel ve uluslararası örneklerin de incelendiği kitapta, sermaye birikimi sürecinde anti-kapitalist yerelliklerin oluşturulması, yerel yönetimler ve emekçiler, yerelleşme ve küreselleşme bağlamında özerklik ve otonomi, sosyal ve sosyalist belediyeciliğin olmazsa olmazları ve Zapatista, Porto Alegre, Hindistan özerk belediyelerinin deneyimleri gibi konular ele alınıyor.

Octavia Butler – Yavru Kuş (2013)

YAVRU KUŞ, Octavia Butler, çeviren: Algan Sezgintüredi, Aylak Kitap, roman, 324 sayfa

Biz de pek tanınmayan Octavia Butler, bilimkurgu yazınının usta isimlerinden biri. Yazar, ölümünden bir yıl önce yayınlanan ve Türkçeye ilk çevrilen kitabı olan ‘Yavru Kuş’ta da, insanın anlam arayışını sorguladığı bir modern vampir hikâyesi sunuyor. Hafızasını yitiren Shori Matthews, günün birinde hayatına dair acımasız bir gerçekle yüzleşir. Shori’nin tüm ailesi, korkunç bir saldırıda hayatını kaybetmiştir. Aynı zamanda genetiğiyle oynanmış bir vampir olan Shori, geçmişiyle ilgili sırların peşine düşer. Fakat kahramanımız, ailesini yok eden kişilerin izini sürerken, kendisine dair acımasız gerçeklerle de yüzleşecektir.

Güçlü Ateşoğlu (ed.) – Alman İdealizmi 2: Hegel (2013)

ALMAN İDEALİZMİ 2: HEGEL, editör: Güçlü Ateşoğlu, Doğu Batı Yayınları, felsefe, 794 sayfa

‘Alman İdealizmi’nin ilk cildi, filozof Johann Gottlieb Fichte’nin fikirlerini irdelemişti. Çalışmanın ikinci cildi ise, Georg Wilhelm Friedrich Hegel’in düşüncesine odaklanıyor. Hegel’in hayat hikâyesiyle başlayan çalışmanın ilk bölümünde, düşünürün kimi yazılarına yer veriliyor. Kitabın ikinci bölümünde ise, Hegel düşüncesinin farklı açılardan yorumlandığı makaleler yer alıyor. Hegel’de öz-bilinç diyalektiği, Hegel’in metafizik problemi, Hegel’de felsefe kavramının gerçekleştirilmesi, Hegel’in hukuk felsefesi ve devlet kuramı, Hegel’in ‘Geist’ kavramı ve Hegel’de mutlak öznellik, burada ele alınan konulardan birkaçı.

Julien Green – Leviathan (2013)

LEVIATHAN, Julien Green, çeviren: Işın Gürbüz, Everest Yayınları, roman, 298 sayfa

Julien Green, genellikle Fransa’nın taşrasında geçen romanlarında, din ve inanç konularındaki ikiyüzlülüğü, günah, suçluluk ve cinsel saplantı gibi konuları işler. Yazar, 1929 yılında yayınlanan ‘Leviathan’da ise, yeni taşındıkları kasabada bir burjuva ailesine özel öğretmenlik yapan Paul Guerét’nin, burada çamaşırcılık yapan Angéle ile yaşadığı yasak aşkı hikâye ediyor. Mutsuz bir evlilik yaşayan Guerét, yaptığı işten de sıkılmaktadır. Günün birinde öğretmen, burada çamaşırcılık yapmakta olan Angéle ile yakınlaşır. Aralarında yaşanacak tutkulu ilişki, bir süre sonra Guerét’yi saplantılı, yıkıcı bir ruh haline doğru sürükler.

Michael Ratner ve Michael Steven Smith – Che’yi Kim Öldürdü? (2013)

CHE’Yİ KİM ÖLDÜRDÜ?, Michael Ratner ve Michael Steven Smith, çeviren: Sanem Öztürk, İthaki Yayınları, siyaset, 320 sayfa

İnsan hakları alanında çalışan iki hukukçu olan kitabın yazarları, Amerika’nın komplosuyla öldürülen Ernesto Che Guevara’nın ölümünün ardındaki giz perdesini aralıyor. CIA, Beyaz Saray, Dışişleri ve Savunma Bakanlıkları’nın Che ile ilgili belgelerini, Che’nin hayatına dair yakın zamanlı biyografilerle birlikte okuyan yazarlar, CIA’in Che’nin öldürülmesini içeren nihai görevinin kapsamlı bir hikâyesini sunuyor. Çalışma, ABD hükümetinin, Che’yi sağ bırakmak istemesine rağmen cinayet emrinin Bolivyalılar tarafından verildiğini ve yerine getirildiğini iddia eden Amerikan anlatısının gerçek dışı olduğunu ortaya koymasıyla önemli.

Toprak Işık – İşimle Başım Dertte (2013)

İŞİMLE BAŞIM DERTTE, Toprak Işık, Delidolu Yayınları, kişisel gelişim, 136 sayfa

‘İşimle Başım Dertte’, Toprak Işık’ın Türkiye’nin güncel bir sorunu olan meslek seçimi konusunu farklı boyutlarıyla ele aldığı denemelerinden oluşuyor. Yazar, meslek seçiminde sadece başkalarını mutlu ederek ömür boyu kendimizi mutsuzluğa mahkûm ettiğimizi belirtiyor. Işık, mizahi bir üslupla kaleme aldığı metinlerinde, meslek seçimini etkileyen toplumsal ve ailevi faktörleri, itibarlı kabul edilen işlerin yarattığı doyumsuzluğu irdeliyor. Kitap, meslek seçimini henüz yapacak gençler kadar, çalıştığı iş üzerine düşünmek isteyen, daha mutlu edecek iş seçeneklerinin neler olabileceğini merak edenlere de hitap ediyor.