Gurminder K. Bhambra – Moderniteyi Yeniden Düşünmek (2015)

Gurminder Bhambra’dan Avrupa modernleşmesini, kolonyal tarihi ekseninde izleyen çok iyi bir sosyoloji çalışması.

Bhambra’nın buradaki en dikkat çekici katkısı, modernite oluşumu ve gelişiminin yarattığı Avrupa-merkezci ve egemen anlatıma eleştirel bir gözle yaklaşması ve tarihsel sosyolojinin yeniden inşası konusunda özgün bir perspektif sunması.

  1. ve 19. yüzyılda Avrupa geleneğindeki değişimler, post-kolonyalizmin serüveni, modern Avrupa fikrinin şekillenişinde Rönesans, Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi’nin etkileri hakkında derinleşmek isteyenlere.
  • Künye: Gurminder K. Bhambra – Moderniteyi Yeniden Düşünmek: Post-Kolonyalizm ve Sosyolojik Tahayyül, çeviren: Özlem İlyas, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 208 sayfa, 2015

Hasan Aksakal – Politik Romantizm ve Modernite Eleştirileri (2015)

Modern Batı Avrupa tarihinde romantizmin serüvenini inceleyen bir kitap.

Hasan Aksakal, ilk olarak Marx, Weber ve Nietszche gibi düşünürlerin görüşlerinin 19. yüzyıl romantizmi ile 20. yüzyıl romantizmi arasındaki farklar bağlamında neler söylediğini irdeliyor.

Kitap ardından faşist romantik öfkenin Avrupa’da hangi şartlarda ortaya çıktığını enine boyuna tartışıyor.

Modern Avrupa tarihinin karanlık bir dönemine daha yakından bakmak isteyenlere tavsiye edilir.

  • Künye: Hasan Aksakal – Politik Romantizm ve Modernite Eleştirileri, Alfa Yayınları, siyaset, 280 sayfa, 2015

Kolektif – Perpetuum Mobile (2015)

Besteci İlhan Usmanbaş’ın tüm külliyatını ortaya koyan önemli bir yapıt.

Usmanbaş’ın eserlerinin ayrıntılı bir kataloğunu ve bibliyografyasını da barındıran kitap, Usmanbaş’ın besteciliğindeki tarihsel dönüşümü, bestecinin müziğindeki imgeleri ve onun icracı yönünü aydınlatıyor.

Kitap üç bölümden oluşuyor.

Birinci bölümde yetkin isimlerin Usmanbaş üzerine yazıları yer alıyor, ikinci bölüm, bu önemli bestecimizin tek tek tüm yapıtlarının bu kitap için kaleme aldığı açıklamalarından oluşuyor.

Son bölüm ise, Usmanbaş’ın üretiminin ayrıntılı bir kataloğunu ve bir bibliyografya çalışmasını sunuyor.

  • Künye: Kolektif – Perpetuum Mobile: İlhan Usmanbaş’ın Yapıtı, editör: Aykut Köksal, Mehmet Nemutlu ve Kıvılcım Yıldız Şenürkmez, Pan Yayınları

Arzu Uçar – Dış Kapının Mandalı (2015)

Girift insan ilişkilerini, nesneleri de metne dâhil ederek anlatan ilgi çekici öyküler.

Arzu Uçar, aynı hayatı yaşadıkları halde, bir türlü gerçek anlamda bir araya gelememiş insanların hikâyelerini anlatırken, kokuları, sesleri, görüntüleri ve nesneleri de öykünün başat figürleri haline getiriyor.

Kitap, 2015 Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülü sahibi.

  • Künye: Arzu Uçar – Dış Kapının Mandalı, Varlık Yayınları

Gareth Moore – Beyin Egzersizleri (2015)

Bedeni zinde tutmak istiyorsak beynimize iyi bakmamız gerek.

Hafızayı güçlendirecek, akıl yürütme ve matematik yeteneğini geliştirecek, daha hızlı düşünmeyi sağlayacak; karışık bulmacalardan yapboz parçalamaya, şekil birleştirmeden zihinde canlandırmaya pek çok beyin egzersizi, bu kitabın armağanı.

Sağlam vücut sağlam kafada bulunur diyenler Gareth Moore’un oldukça eğlenceli bir üslupla yazdığı bu kitabını sevecektir.

  • Künye: Gareth Moore – Beyin Egzersizleri, çeviren: Bilge Ulusman, Maya Kitap

Hilmar Kaiser – Diyarbakır’da Ermeni Kıyımı (2015)

Diyarbakır Valisi Reşad Bey’in Ermeni katliamındaki rolünü çok yönlü bir şekilde irdeleyen bir inceleme.

Hilmar Kaiser, Diyarbakır vilayeti içindeki iktidar yapısını ve kentli eşrafla Kürt milliyetçiliğinin hem merkezi otoriteyle ilişkisini hem de Ermenilerin yok edilmesinde oynadığı rolü tartışıyor.

Kaiser’in çalışmasının merkezi, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yükselişini, yeni oluşmaya başlayan Kürt ulusal hareketini ve Osmanlı Ermeni nüfusunun yok edilişini tartışması.

Kaiser’e göre, ne İttihat ve Terakki Cemiyeti, ne de Osmanlı bürokrasisi Ermeni katliamı sırasında bir bütün olarak hareket etmiştir ve Ermeni karşıtı politikalarda yerel görevlilerin daha derin bir etkisi olmuştur.

  • Künye: Hilmar Kaiser – Diyarbakır’da Ermeni Kıyımı, çeviren: Ayşen Gür, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 428 sayfa, 2015

Ekrem Buğra Ekinci – Sürgündeki Hanedan (2015)

1924 yılında, ülkeyi 600 yıl boyunca yönetmiş Osmanlı ailesinin yaklaşık 200 üyesi, vatandaşlıktan çıkarılarak sürüldü.

Peki, bu insanlar, gittikleri yerlerde ne yaşadılar?

Ekrem Buğra Ekinci, yurt dışında sıkıntılı bir hayat yaşayan bu bireylerin trajik hikâyelerini paylaşıyor.

Pek çok sürgün hanedan üyeleriyle yapılmış görüşmelere dayanan kitap, bu yönüyle, benzersiz bir tarihi belge niteliğinde.

  • Künye: Ekrem Buğra Ekinci – Sürgündeki Hanedan, Timaş Yayınları

Zygmunt Bauman – Özgürlük (2015)

Eğer toplumun her bir bireyi eşsizse ve özgür iradesini kullanarak kendi amaçlarının peşinde koşuyorsa, düzene uygunluk nereden geliyor?

Bu kitap, Zygmunt Bauman’ın, özgürlüğü felsefi veya politik bir kavram olarak tanımlamak yerine, onu toplumsal bir ilişki biçimi olarak tartışma girişimi.

Bauman, özgür bireyin, insanoğlunun evrensel bir durumu olmaktan çok uzak olduğunu, özgür bireyin tarihsel ve toplumsal bir yaratım olduğunu savunuyor.

Bu bağlamda, modern toplumun çağdaş tüketici evresinde, toplum üyelerinin çoğunluğunu hedef alan “baskılama”nın yerini günümüzde “baştan çıkarma”nın aldığı, Bauman’ın temel önermesi olarak karşımıza çıkıyor.

Kitapta, toplumsal bir ilişki olarak özgürlük olgusundan özgürlüğün getiri ve bedellerine ve özgürlüğün geleceğine birçok konu tartışılıyor.

Kitaptan birkaç alıntı:

Özgür irade varsayımı toplumsal düzeni bir bilmeceye çevirmiştir. Sosyologlar da tıpkı sıradan insanlar gibi etraflarına baktıklarında insan davranışının her nasılsa düzenli, bir deseni takip eder ve genellikle tahmin edilebilir olduğunu ve bir bütün olarak toplumda düzene uygunluk gösterdiğini fark etmeden geçememiştir.

Tarihsel ve antropolojik çalışmalar, bizim bu ‘doğal’ özgür bireyimizin oldukça nadir bir tür ve yerel bir olgu olduğunu destekleyen kanıtlar sunmaya devam ediyor. Onu var etmek için birbirine bağlı çok özel bir dizi şart gerekli ve o yalnızca bu şartların sürmesi koşuluyla hayatta kalabilir.

İnsan türünün tarihinde, özgürlüğün evrensel bir insan durumu olarak belirecek kadar yaygın olmasının, modernite ve kapitalizmin ilerleyişiyle yakından bağlantılı göreceli bir yenilik olduğunu göreceğiz. Aynı zamanda özgürlüğün, ancak kapitalist toplumun hayat şartlarıyla ayrılmaz bir şekilde bağlanmış özel anlamı edindikten sonra evrensellik iddiasında bulunabildiğini ve ‘kişinin kendi kaderine hükmetmesi’ olgusunun bilhassa modern çağrışımının, ortaya çıktığı anda, modern zamanların en belirgin karakteristik özelliklerinden toplumsal düzenin yapaylığına dair kaygılarla yakından ilgili olduğunu göreceğiz.

  • Künye: Zygmunt Bauman – Özgürlük, çeviren: Kübra Eren, Ayrıntı Yayınları, inceleme, 144 sayfa, 2015

Ian Stewart – Güzellik Neden Gerçekliktir? (2015)

Güzellik kavramının gelişimini, simetrinin tarihiyle harmanlayan ilgi çekici bir inceleme.

Görelilik kuramı, kuantum mekaniği, sicim kuramı, çağdaş kozmoloji ve simetri gibi farklı alanlara atıflarda bulunan ünlü matematikçi Ian Stewart, güzelliğin matematiksel kesinliğini bulmanın peşinde.

  • Künye: Ian Stewart – Güzellik Neden Gerçekliktir?, çeviren: Zekeriya Aydın, Alfa Yayınları

Süleyman Nazif – Mehmed Akif (2015)

Mehmed Akif’i yakından tanımış Süleyman Nazif’ten, ilk baskısı 1924’te yapılmış önemli bir Ersoy biyografisi.

Nazif, 1920’ler Türkiye’sinin bir panoraması çizmesiyle de dikkat çeken çalışmasında Ersoy’un kişiliğini, düşüncesinin ana kaynaklarını, şiirinin niteliğini, şiirlerindeki belli başlı temaları açıklıyor ve şiirlerine yönelik eleştirilere yanıt veriyor.

  • Künye: Süleyman Nazif – Mehmed Akif, Kapı Yayınları