Christopher Potter – İnsanın Oluşumu Değişimin Kanıtı (2017)

İnsanoğlu, nereden ve nasıl gelip de bu dünyanın başına bela oldu?

Christopher Potter bu ufuk açıcı kitabında, kırılgan bir kökenden yola çıkıp tüm dünyayı tehdit eder hale gelmiş bu varlığın görkemli ve korkunç hikâyesini anlatıyor.

Potter bunu yaparken, aynı zamanda insanın doğası sorunu, maddenin neliği, Tanrı’nın işlevi ve gerçekliği, bilimin sınırları ve dünya dışı hayatların olasılığı gibi konularda aydınlatıcı ve hem insana hem de genel olarak evrene dair zihnimizde sorular uyandıran bir tartışma yürütüyor.

Kitapta,

  • Harici bir dünyanın varlığının ve var olmadığının kanıtları,
  • Zaman,
  • Nesneler,
  • Madde ve beden,
  • Bebek yapımı,
  • Bilinç,
  • Benlik,
  • Akıl ve algı,
  • Özgür irade,
  • Davranışlar,
  • Genler,
  • Araçlar ve insanın evrimi,
  • Kültür,
  • İnsanlar ve doğa arasındaki ilişki,
  • İnsanlar ve diğer hayvanlar arasındaki ilişki,
  • Aşk,
  • Doğru olanı yapmak,
  • Varolmanın zorluğu,
  • Rüyalar,
  • Hafıza,
  • Tanrı,
  • İman, inanç ve doğru,
  • Sonsuzluk,
  • Ölüm,
  • Ve alçakgönüllülük gibi pek çok konu ve kavram tartışılıyor.

Potter’ın çalışması, bilimsel bir perspektifle olduğu kadar, insan dediğimiz karmaşık varlığa ve onun değerlerine dair felsefi ve kültürel bir sorgulama yapışıyla da dikkat çekiyor.

  • Künye: Christopher Potter – İnsanın Oluşumu: Değişimin Kanıtı, çeviren: Çağlar Adnan Yılmaz, Ayrıntı Yayınları, bilim, 304 sayfa, 2017

Kolektif – Kant Felsefesinin Politik Evreni (2017)

Immanuel Kant, adım adım geliştirdiği eleştirel felsefesiyle, yalnızca çağdaşlarına değil, kendisinden daha sonra gelen pek çok felsefeciye de esin kaynağı oldu.

Bu etkilenme, günümüzde de devam ediyor.

Hakan Çörekçioğlu’nun derleyip Türkçeye kazandırdığı elimizdeki kitap ise, Kant’ın eleştirel felsefesiyle siyaset felsefesi hakkında yürütülen aydınlatıcı bir tartışma.

Kitapta,

  • Kant’ın politika felsefesi,
  • Kant’a göre politika ve ahlak ilişkisi,
  • Kant’ın politika felsefesinde özgürlük ve mutluluk,
  • Uluslararası hukuk topluluğu teorisinin gelişiminde Kant’ın yeri,
  • Ve Kant’ın sisteminden bir sivil itaatsizlik teorisinin türetilip türetilmeyeceği gibi konular irdeleniyor.

Kant’ın bir makalesinin de yer aldığı kitabın diğer yazarları ise şöyle: Pierre Hassner, Susan Mendus, Otfried Höffe, Birgit Recki, Peter P. Nicholson, Wolfgang Kersting, Agnes Heller ve Volker Gerhardt.

  • Künye: Kolektif – Kant Felsefesinin Politik Evreni, derleyen ve çeviren: Hakan Çörekçioğlu, Ayrıntı Yayınları, felsefe, 320 sayfa, 2017

Erk Acarer – IŞİD ve Türkiye: “Katili Tanıyoruz” (2017)

IŞİD ortaya çıktığı günden bu yana, bu İslami terör örgütünün Türkiye’yle ilişkili olduğu iddiası farklı kişi ve kurumlarca defalarca dile getirildi.

Erk Acarer’in alan araştırmaları ve belgelere dayanan bu başarılı araştırması da söz konusu ilişkiyi gözler önüne seriyor.

Acarer’in çalışması, IŞİD’i ortaya çıkaran koşulların bir tarihçesiyle başlayarak Selefi cihatçılığın gelişimini, ABD’nin Afganistan’da Rusya’ya karşı verdiği savaşa uzanarak ele alıyor.

IŞİD’in ortaya çıkışı, Suriye’deki varlığı, Suriye’den Irak’a uzanışı, bu bölümde ele alınan kimi konular.

Adından da anlaşılacağı gibi, kitabın merkezinde IŞİD’in Türkiye’deki varlığı yer alıyor.

IŞİD’in kendilerince elverişli buldukları Türkiye’de nasıl kök saldıkları, nasıl örgütlendikleri, ülke içinde bir uçtan bir uca yayılmalarına neden olan koşullar, bütün bunların nasıl görmezden gelindiği, özellikle Antep ve Adıyaman’da nasıl örgütlendikleri ve bütün bunların korkunç sonuçları olarak gerçekleşen Diyarbakır, Suruç ve Ankara katliamları, bu bölümde ele alınan kimi konular.

Acarer’in başarılı bir araştırmacı gazetecilik çalışması olan kitabı, IŞİD’e imkân tanıyan zihniyeti daha yakından tanımamıza olanak sağlıyor.

Künye: Erk Acarer – IŞİD ve Türkiye: “Katili Tanıyoruz”, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 304 sayfa, 2017

Vladimir İlyiç Lenin – Lenin 2017 (2017)

2017 yılı, dünya tarihinde büyük bir yarılma yarattığı gibi, bugünkü düzeninin oluşumunda başat rol üstlenmiş Ekim Devrimi’nin 100. yılı.

Bugün Ekim Devrimi’yle ortaya çıkan Sovyetler Birliği çoktan yıkılmış olsa da, devrimi gerçekleştiren idealler, kapitalizmin gittikçe vahşileştiği bugün her zamankinden daha acil, yakıcı ve cazip bir şekilde karşımızda duruyor.

Bu devrim, Bolşeviklerin önderliğinde gerçekleşti. Fakat bundan da önemlisi, Lenin’in kendine has öngörüleri ve liderlik kabiliyetiyle devrim mümkün olabildi.

İşte bu kitap, Slavoj Žižek’in derlemesiyle Lenin’in devrimci karakterini ve düşüncelerini ortaya koyan, Lenin’in yaşamının son günlerinde yazdığı mektupları, konuşmaları, denemeleri ve yorumları bir araya getiriyor.

Bu yazılar, Lenin’in devrimci kişiliğine, yönetim anlayışına, devrime ve Sovyetler Birliği’ne nasıl baktığına ışık tutmaları açısından büyük öneme haiz.

Žižek de kitaba yazdığı sunuşta, hem Lenin’in düşünce dünyasının özgünlüğü hem de sıra dışı bir deneyim olan Ekim Devrimi’ni ortaya çıkaran tarihi ve siyasi koşullar üzerine düşünüyor.

Derleme, hem Bolşevik Devrimi hem de Lenin hakkında daha iyi aydınlanmak için birebir.

  • Künye: Vladimir İlyiç Lenin – Lenin 2017, derleyen ve sunuş: Slavoj Žižek, çeviren: Akın Emre Pilgir, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 256 sayfa

Mircea Cărtărescu – Orbitor 1 (2014)

Romanya’nın, adı Nobel Ödülü için geçen yazarından şiirsel, fantastik bir hikâye.

Üç cilt olarak yayınlanan roman, Romanya tarihinde mistik bir yolculuğa çıkarak çok farklı duraklara ve dünyalara uzanıyor.

Mircea Cărtărescu’nun düş âleminde, savaş, cinsiyet ve ölüm üçlüsü, totaliter bir rejimin çeperlerinde kendini sınıyor.

  • Künye: Mircea Cărtărescu – Orbitor 1: Göz Kamaştırıcı, çeviren: Sunia İliaz Acmambet, Ayrıntı Yayınları

Kolektif – Kürtler: Milliyetçilik ve Politika (2017)

Suriye, Türkiye, Irak ve İran’ın modern siyasal tarihi bağlamında, Ortadoğu’da önemli bir politik güç kurmuş Kürtleri etnisite ve milliyetçilik ekseninde tartışan önemli bir derleme.

Etnisite ve milliyetçilik sorununu Kürtler temelinde ele alan ve özellikle ilk Kürt federal politikasının şekillenmekte olduğu Irak bağlamında bunu irdeleyen kitapta, etnisitenin ne olduğu ne olmadığı konusunda uzun zamandır kabul gören esaslar mercek altına alınıyor ve en önemlisi de, modernist, özcü ve tarihsel ekoller farklı açılardan eleştirilerek daha kompleks, akışkan bir etnisite anlayışı geliştiriliyor.

Kitapta,

  • Kürt milliyetçiliğinin modernist tarihi,
  • Kürtlerde uluslaşmaya giden yollar,
  • Kürtlerde parçalanmış kimlik ve parçalanmış politika,
  • Etnik tanımlar ve sınırlar,
  • Politikleşmiş sınırlar olarak din ve etnisite,
  • Kürt dilinin geliştirilmesi ve baskı altına alınması,
  • Erken dönem Kürt tarihine ilişkin yanlış kanılar ve gerçekler,
  • Sosyotarihsel perspektiften aşiret Asabiyyesi ve Kürt politikası,
  • Irak Kürdistan’ının siyasal iktisadı,
  • Kürtler ve Baas rejimi,
  • Kürtlerde siyasal İslam,
  • Federalizm ve Irak Kürtleri,
  • Irak Kürdistan’ında iç politika,
  • Ve Arap milliyetçiliği karşısında Kürt milliyetçiliği gibi, önemli konular tartışılıyor.

Kitapta yer alan yazarların hepsi de Kürtler yahut Ortadoğu hakkında çalışmaları olan isimler: Fred Halliday, Martin van Bruinessen, Joyce Blau, Maria O’Shea, Sami Zubaida, Gareth Stansfield, Michael M. Gunter, Hamit Bozarslan, Michiel Leezenberg, Joyce Blau, Abbas Vali, Saad B. Eskander, Falih A. Cabbar ve Hoşam Davud.

Tarih, antropoloji ve sosyolojinin politika, coğrafya ve dilbilimle birleştiği farklı disiplinlerden gelen yazarlar, buradaki tartışmaya zengin ve girift bir mahiyet kazandırıyor.

  • Künye: Kolektif – Kürtler: Milliyetçilik ve Politika, derleyen: Falih A. Cabbar ve Hoşam Davud, çeviren: Emine Ayhan, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 336 sayfa

John Womack Jr. – Zapata ve Meksika Devrimi (2014)

Ayrıntılı bir Meksika tarihi eşliğinde, kendini bir kavgaya adamış büyük devrimci Emiliano Zapata’nın hikâyesi.

Ondokuzuncu yüzyıl sonları ile yirminci yüzyıl başlarında gelişen kapitalist tarım işletmelerine isyan eden köylülerin başına geçen General Zapata’nın tarihsel ve güncel önemini daha iyi kavramak için güzide bir kaynak.

  • Künye: John Womack Jr. – Zapata ve Meksika Devrimi, çeviren: Zuhal Bilgin, Ayrıntı Yayınları

Fırat İlim – Bahtin: Diyaloji, Karnaval ve Politika (2017)

Felsefe, sosyoloji ve edebiyat kuramına önemli katkılarda bulunmuş M. Bahtin hakkında, Türkiye’de telif eser eksikliği mevcut.

Bu boşluğu dolduran elimizdeki kitap, Bahtin’in düşüncelerine giriş niteliğinde bir eser.

Fırat İlim kitabında, Bahtin’in,

  • Diyalojik kuramını,
  • Diyalojik bir model olarak Dostoyevski poetikasını,
  • Dilbilim eleştirisini,
  • Söylem türleri ve üstdilbilim kuramını,
  • Tarihsel poetika ve kültürel mücadele,
  • Folklorik kronotop ve kültürel ayrışma,
  • Diyalojik mücadele araçları,
  • Karşı kültür olarak karnaval,
  • Karnaval ve karnavalesk,
  • Rabelais ve tarihsel görev,
  • Halk mizahı ve grotesk gerçekçilik,
  • Ve nesnel kültür sorunsalı gibi, kavramlarını ayrıntılı bir bakışla serimliyor.

Kitabın, kimilerinin Marksist, kimilerinin de liberal olarak tanımladığı, günümüzün en çok tartışılan entelektüellerinden birinin düşünce dünyasına inmek için yetkin bir kılavuz olduğunu söylemeliyiz.

  • Künye: Fırat İlim – Bahtin: Diyaloji, Karnaval ve Politika, Ayrıntı Yayınları, felsefe, 224 sayfa

S. Müşir Hüseyin Kidvai – İslam ve Sosyalizm (2017)

Hindistan’ın önde gelen Pan-İslamcı düşünürlerinden Ş. Müşir Hüseyin Kidvai’den, İslam’ın sosyalist imkânları üzerine bir tartışma.

İslam’da sosyalizm fikrinin en az on üç yüz yıldır var olduğunu ve Avrupa etkisine indirgenemeyeceğini belirten Kidvai, sosyalizmin ilkelerinin Hz. Muhammed’in kendi zamanındaki Müslüman toplumuna tamamen yabancı olmadığını ve bu ilkelerin o zaman, pek çok yönden, sonrasında Avrupa’da olduğundan çok daha fazla uygulanabilir hale getirildiğini savunuyor.

Böylesi iddialı bir tezden yola çıkan kitapta,

  • İslam’da sosyalizmin nüveleri,
  • Dini ritüellerin sosyalizan temelleri,
  • İslami hayırseverlik,
  • İslam ve sosyalizmin esasları,
  • Muhammed’den öne Arap toplumunun hali,
  • Muhammed’in hayatı ve misyonu,
  • Muhammed’in dini sosyalizmi,
  • Muhammed’in ev hayatındaki sosyalizmi,
  • Muhammed’in sosyalizan emirleri ve uyarıları,
  • İslami sosyalizm örnekleri,
  • Müslüman mutlakıyetçiliğinde demokratik ruhun izleri,
  • Ve Müslümanlar arasında emeğin itibarı gibi konular irdeleniyor.

Künye: S. Müşir Hüseyin Kidvai – İslam ve Sosyalizm, çeviren: Semih Çelik, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 128 sayfa

Zygmunt Bauman – Hermenötik ve Sosyal Bilimler: Anlama’ya Dair Yaklaşımlar (2017)

Dünyanın önde gelen sosyal bilim teorisyenlerinden Zygmunt Bauman bu çalışmasında, sosyal bilimin, 16. yüzyılda, göreceli belirsizliğinden kurtularak hızla bilimsel tartışmaların merkezine oturmuş hermenötiğin meydan okumasına verdiği muhtelif yanıtları ele alıyor.

On sekizinci yüzyılın sonlarına kadar hermenötiğin kendi önüne koyduğu “açıklığa kavuşturma” vazifesinin, yazılı kaynakların orijinal, çarpıtılmamış mesajı için bir araştırma olarak görüldüğünü, hermenötik ne kadar güçlü ve vazgeçilmez de olsa haklı olarak sadece bir araç olarak görüldüğünü belirten Bauman, bu durumun 18. yüzyıldan sonra değiştiğini söylüyor.

Düşünür, hermenötikte 18. yüzyıldan sonra vahim bir kayma meydana geldiğini savunuyor ve bundan sonra hermenötiğin metinlerin salt eleştirisinin ötesine geçtiğini, tarihsel bilginin ve dolayısıyla da genel olarak toplumsal bilginin, doğası ve amaçları hakkında güç sorular sormaya başladığını belirtiyor.

Bauman kitabında hermenötiğe dair sorgulamasını geniş bir zaman diliminde ve Karl Marx, Max Weber, Karl Mannheim, Edmund Husserl, Talcott Parsons ve Martin Heidegger gibi isimlerin düşüncelerini eleştirel bir perspektifle değerlendirerek yürütüyor.

  • Künye: Zygmunt Bauman – Hermenötik ve Sosyal Bilimler: Anlama’ya Dair Yaklaşımlar, çeviren: Hüseyin Oruç, Ayrıntı Yayınları, sosyoloji, 336 sayfa