Vladimir İlyiç Lenin – Lenin 2017 (2017)

2017 yılı, dünya tarihinde büyük bir yarılma yarattığı gibi, bugünkü düzeninin oluşumunda başat rol üstlenmiş Ekim Devrimi’nin 100. yılı.

Bugün Ekim Devrimi’yle ortaya çıkan Sovyetler Birliği çoktan yıkılmış olsa da, devrimi gerçekleştiren idealler, kapitalizmin gittikçe vahşileştiği bugün her zamankinden daha acil, yakıcı ve cazip bir şekilde karşımızda duruyor.

Bu devrim, Bolşeviklerin önderliğinde gerçekleşti. Fakat bundan da önemlisi, Lenin’in kendine has öngörüleri ve liderlik kabiliyetiyle devrim mümkün olabildi.

İşte bu kitap, Slavoj Žižek’in derlemesiyle Lenin’in devrimci karakterini ve düşüncelerini ortaya koyan, Lenin’in yaşamının son günlerinde yazdığı mektupları, konuşmaları, denemeleri ve yorumları bir araya getiriyor.

Bu yazılar, Lenin’in devrimci kişiliğine, yönetim anlayışına, devrime ve Sovyetler Birliği’ne nasıl baktığına ışık tutmaları açısından büyük öneme haiz.

Žižek de kitaba yazdığı sunuşta, hem Lenin’in düşünce dünyasının özgünlüğü hem de sıra dışı bir deneyim olan Ekim Devrimi’ni ortaya çıkaran tarihi ve siyasi koşullar üzerine düşünüyor.

Derleme, hem Bolşevik Devrimi hem de Lenin hakkında daha iyi aydınlanmak için birebir.

  • Künye: Vladimir İlyiç Lenin – Lenin 2017, derleyen ve sunuş: Slavoj Žižek, çeviren: Akın Emre Pilgir, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 256 sayfa

Mircea Cărtărescu – Orbitor 1 (2014)

Romanya’nın, adı Nobel Ödülü için geçen yazarından şiirsel, fantastik bir hikâye.

Üç cilt olarak yayınlanan roman, Romanya tarihinde mistik bir yolculuğa çıkarak çok farklı duraklara ve dünyalara uzanıyor.

Mircea Cărtărescu’nun düş âleminde, savaş, cinsiyet ve ölüm üçlüsü, totaliter bir rejimin çeperlerinde kendini sınıyor.

  • Künye: Mircea Cărtărescu – Orbitor 1: Göz Kamaştırıcı, çeviren: Sunia İliaz Acmambet, Ayrıntı Yayınları

Kolektif – Kürtler: Milliyetçilik ve Politika (2017)

Suriye, Türkiye, Irak ve İran’ın modern siyasal tarihi bağlamında, Ortadoğu’da önemli bir politik güç kurmuş Kürtleri etnisite ve milliyetçilik ekseninde tartışan önemli bir derleme.

Etnisite ve milliyetçilik sorununu Kürtler temelinde ele alan ve özellikle ilk Kürt federal politikasının şekillenmekte olduğu Irak bağlamında bunu irdeleyen kitapta, etnisitenin ne olduğu ne olmadığı konusunda uzun zamandır kabul gören esaslar mercek altına alınıyor ve en önemlisi de, modernist, özcü ve tarihsel ekoller farklı açılardan eleştirilerek daha kompleks, akışkan bir etnisite anlayışı geliştiriliyor.

Kitapta,

  • Kürt milliyetçiliğinin modernist tarihi,
  • Kürtlerde uluslaşmaya giden yollar,
  • Kürtlerde parçalanmış kimlik ve parçalanmış politika,
  • Etnik tanımlar ve sınırlar,
  • Politikleşmiş sınırlar olarak din ve etnisite,
  • Kürt dilinin geliştirilmesi ve baskı altına alınması,
  • Erken dönem Kürt tarihine ilişkin yanlış kanılar ve gerçekler,
  • Sosyotarihsel perspektiften aşiret Asabiyyesi ve Kürt politikası,
  • Irak Kürdistan’ının siyasal iktisadı,
  • Kürtler ve Baas rejimi,
  • Kürtlerde siyasal İslam,
  • Federalizm ve Irak Kürtleri,
  • Irak Kürdistan’ında iç politika,
  • Ve Arap milliyetçiliği karşısında Kürt milliyetçiliği gibi, önemli konular tartışılıyor.

Kitapta yer alan yazarların hepsi de Kürtler yahut Ortadoğu hakkında çalışmaları olan isimler: Fred Halliday, Martin van Bruinessen, Joyce Blau, Maria O’Shea, Sami Zubaida, Gareth Stansfield, Michael M. Gunter, Hamit Bozarslan, Michiel Leezenberg, Joyce Blau, Abbas Vali, Saad B. Eskander, Falih A. Cabbar ve Hoşam Davud.

Tarih, antropoloji ve sosyolojinin politika, coğrafya ve dilbilimle birleştiği farklı disiplinlerden gelen yazarlar, buradaki tartışmaya zengin ve girift bir mahiyet kazandırıyor.

  • Künye: Kolektif – Kürtler: Milliyetçilik ve Politika, derleyen: Falih A. Cabbar ve Hoşam Davud, çeviren: Emine Ayhan, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 336 sayfa

John Womack Jr. – Zapata ve Meksika Devrimi (2014)

Ayrıntılı bir Meksika tarihi eşliğinde, kendini bir kavgaya adamış büyük devrimci Emiliano Zapata’nın hikâyesi.

Ondokuzuncu yüzyıl sonları ile yirminci yüzyıl başlarında gelişen kapitalist tarım işletmelerine isyan eden köylülerin başına geçen General Zapata’nın tarihsel ve güncel önemini daha iyi kavramak için güzide bir kaynak.

  • Künye: John Womack Jr. – Zapata ve Meksika Devrimi, çeviren: Zuhal Bilgin, Ayrıntı Yayınları

Fırat İlim – Bahtin: Diyaloji, Karnaval ve Politika (2017)

Felsefe, sosyoloji ve edebiyat kuramına önemli katkılarda bulunmuş M. Bahtin hakkında, Türkiye’de telif eser eksikliği mevcut.

Bu boşluğu dolduran elimizdeki kitap, Bahtin’in düşüncelerine giriş niteliğinde bir eser.

Fırat İlim kitabında, Bahtin’in,

  • Diyalojik kuramını,
  • Diyalojik bir model olarak Dostoyevski poetikasını,
  • Dilbilim eleştirisini,
  • Söylem türleri ve üstdilbilim kuramını,
  • Tarihsel poetika ve kültürel mücadele,
  • Folklorik kronotop ve kültürel ayrışma,
  • Diyalojik mücadele araçları,
  • Karşı kültür olarak karnaval,
  • Karnaval ve karnavalesk,
  • Rabelais ve tarihsel görev,
  • Halk mizahı ve grotesk gerçekçilik,
  • Ve nesnel kültür sorunsalı gibi, kavramlarını ayrıntılı bir bakışla serimliyor.

Kitabın, kimilerinin Marksist, kimilerinin de liberal olarak tanımladığı, günümüzün en çok tartışılan entelektüellerinden birinin düşünce dünyasına inmek için yetkin bir kılavuz olduğunu söylemeliyiz.

  • Künye: Fırat İlim – Bahtin: Diyaloji, Karnaval ve Politika, Ayrıntı Yayınları, felsefe, 224 sayfa

S. Müşir Hüseyin Kidvai – İslam ve Sosyalizm (2017)

Hindistan’ın önde gelen Pan-İslamcı düşünürlerinden Ş. Müşir Hüseyin Kidvai’den, İslam’ın sosyalist imkânları üzerine bir tartışma.

İslam’da sosyalizm fikrinin en az on üç yüz yıldır var olduğunu ve Avrupa etkisine indirgenemeyeceğini belirten Kidvai, sosyalizmin ilkelerinin Hz. Muhammed’in kendi zamanındaki Müslüman toplumuna tamamen yabancı olmadığını ve bu ilkelerin o zaman, pek çok yönden, sonrasında Avrupa’da olduğundan çok daha fazla uygulanabilir hale getirildiğini savunuyor.

Böylesi iddialı bir tezden yola çıkan kitapta,

  • İslam’da sosyalizmin nüveleri,
  • Dini ritüellerin sosyalizan temelleri,
  • İslami hayırseverlik,
  • İslam ve sosyalizmin esasları,
  • Muhammed’den öne Arap toplumunun hali,
  • Muhammed’in hayatı ve misyonu,
  • Muhammed’in dini sosyalizmi,
  • Muhammed’in ev hayatındaki sosyalizmi,
  • Muhammed’in sosyalizan emirleri ve uyarıları,
  • İslami sosyalizm örnekleri,
  • Müslüman mutlakıyetçiliğinde demokratik ruhun izleri,
  • Ve Müslümanlar arasında emeğin itibarı gibi konular irdeleniyor.

Künye: S. Müşir Hüseyin Kidvai – İslam ve Sosyalizm, çeviren: Semih Çelik, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 128 sayfa

Zygmunt Bauman – Hermenötik ve Sosyal Bilimler: Anlama’ya Dair Yaklaşımlar (2017)

Dünyanın önde gelen sosyal bilim teorisyenlerinden Zygmunt Bauman bu çalışmasında, sosyal bilimin, 16. yüzyılda, göreceli belirsizliğinden kurtularak hızla bilimsel tartışmaların merkezine oturmuş hermenötiğin meydan okumasına verdiği muhtelif yanıtları ele alıyor.

On sekizinci yüzyılın sonlarına kadar hermenötiğin kendi önüne koyduğu “açıklığa kavuşturma” vazifesinin, yazılı kaynakların orijinal, çarpıtılmamış mesajı için bir araştırma olarak görüldüğünü, hermenötik ne kadar güçlü ve vazgeçilmez de olsa haklı olarak sadece bir araç olarak görüldüğünü belirten Bauman, bu durumun 18. yüzyıldan sonra değiştiğini söylüyor.

Düşünür, hermenötikte 18. yüzyıldan sonra vahim bir kayma meydana geldiğini savunuyor ve bundan sonra hermenötiğin metinlerin salt eleştirisinin ötesine geçtiğini, tarihsel bilginin ve dolayısıyla da genel olarak toplumsal bilginin, doğası ve amaçları hakkında güç sorular sormaya başladığını belirtiyor.

Bauman kitabında hermenötiğe dair sorgulamasını geniş bir zaman diliminde ve Karl Marx, Max Weber, Karl Mannheim, Edmund Husserl, Talcott Parsons ve Martin Heidegger gibi isimlerin düşüncelerini eleştirel bir perspektifle değerlendirerek yürütüyor.

  • Künye: Zygmunt Bauman – Hermenötik ve Sosyal Bilimler: Anlama’ya Dair Yaklaşımlar, çeviren: Hüseyin Oruç, Ayrıntı Yayınları, sosyoloji, 336 sayfa

Oktay Duman – Devrimcilerin Filistin Günlüğü 2 (2017)

Oktay Duman, daha önce yayımlanan ve Türkiyeli devrimciler ile Filistin hareketi arasındaki tarihsel ilişkiyi farklı boyutlarıyla gözler önüne serdiği belgesel çalışması ‘Devrimcilerin Filistin Günlüğü’ ile hatırlanacaktır.

Duman söz konusu kitabında, bu ilişkiyi 1968-1975 zaman aralığında ele almıştı.

Bu çalışmanın devamı olan elimizdeki kitap ise, sürecin 1976-1985 dönemine, yani Türkiye’de sol hareketin gittikçe ivme kazandığı bir süreçten 12 Eylül darbesi ve sonrasına uzanan dönemi kapsıyor.

Çok sayıda belge ve röportajla desteklenen kitapta,

  • Filistinli devrimcilerle TDH arasındaki ilişki,
  • FHKC militanlarının Yeşilköy havalimanı baskını,
  • Ve MLSPB, Kurtuluş, TKP (B), TKEP ve THKP-C Acilciler gibi Türkiyeli sol hareketlere mensup kişilerin Filistin Halk Kurtuluş Cephesi’yle (FHKC) nasıl ilişkilendiklerine ve hangi aşamalardan geçerek Ortadoğu’ya gittiklerine dair tanıklıkları yer alıyor.

Kürt özgürlük hareketinin o süreçteki deneyimlerini vermesiyle de dikkat çeken çalışma, Filistin sorununun söz konusu hareketlerin gündemlerine nasıl girdiğini, darbe ile birlikte örgütlerin nasıl bir sürecin sonunda Ortadoğu’ya çekildiğini, kamplarda aldıkları askeri eğitimin karakterini ve Filistin hareketinin 12 Eylül askeri darbesine nasıl baktığını açıklığa kavuşturuyor.

Yazar bunu yaparken, yine ilk kitabında olduğu gibi, Filistin’e dair çokça ifade edilen efsanelerle de yüzleşiyor.

  • Künye: Oktay Duman – Devrimcilerin Filistin Günlüğü 2, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 384 sayfa

Virginia Woolf – Benlik Üzerine Denemeler (2017)

Virginia Woolf’un, şu ana kadar üzerine çokça tartışılmış ve halen tartışılan “benlik” kavramını irdelediği denemeleri…

Yazar burada, “Ben kimim?”, “Diğer herkes kim?” gibi sorularda vücut bulan, sonlu benliğin tabiatı ya da bireysel deneyimin nasıl kavranıp ayırt edilebileceği ve aktarılabileceği üzerine ayrıntılı bir bakışla düşünüyor.

Yazara göre her bireysel benlik herhangi birileridir, herkestir ama yine de her bir benlik tamamen bambaşkadır.

Öte yandan her benlik yeryüzünde bir kez, etrafındaki her şeyle; gerçeklikle, toplumla, sıradan hayatın güzellikleri, zevkleri ve trajedileriyle bir çarpışma anında var olur.

Woolf’un buradaki denemelerinde “benlik” merkezi rolde olsa da, yazarın farklı konulara dair fikirlerini de sunuyor.

Modern kurmaca, kurmaca karakter, kitap nasıl okunmalı, kadınlar için meslekler ve insani sanat, bunlardan birkaçı.

  • Künye: Virginia Woolf – Benlik Üzerine Denemeler, derleyen: Joanna Kavenna, çeviren: Esra Çakıruylası, Ayrıntı Yayınları, deneme, 144 sayfa

Sextus Empiricus – Kuşkuculuk (2017)

Sextus Empiricus, felsefi yazıları günümüze kadar eksiksiz ulaşmış tek Yunan kuşkucusu olarak biliniyor.

Yazıları Yunan Kuşkuculuğu ve özellikle de Pyrrhoncu Kuşkuculuk hakkında birincil kaynak konumunda olan Empiricus’un elimizdeki kitabı, kendisinin Pyrrhonculuk hakkındaki üç kitabını, mantıkçılara karşı iki ve fizikçilere karşı iki kitabını bir araya getiriyor.

Empiricus’un yazıları, yalnızca Kuşkuculuk ile ilgili açıklamaları değil, aynı zamanda Dogmatiklerin öğretilerinin kapsamlı bir eleştirisini sunmalarıyla da önemli.

Empiricus’un yazılarının çeşitli yerlerinde antik Yunan düşünce tarihindeki bilinen hemen her isme atıflar bulunması da, bu kapsamlı çalışmayı daha da değerli kılıyor.

Rönesansın son dönemlerinde Latince çevirisi yapılmış bu kitap, Batı düşüncesini üç yüzyıl boyunca etkileyecek, ardından Descartes, Hume, Locke ve Kant gibi düşünürler tarafından aşılmaya çalışılacaktır.

  • Künye: Sextus Empiricus – Kuşkuculuk: Phyrrhonculuğun Ana Hatları, Mantıkçılara Karşı, Fizikçilere Karşı, çeviren: Mustafa Kaya Sütçüoğlu, Ayrıntı Yayınları, felsefe, 688 sayfa