Helmut Lethen – Soğuk Temas: İki Savaş Arasında Almanya’da Yaşama Deneyleri ve Mesafe Kültürü (2017)

Kültür eleştirmeni Helmut Lethen’in 1994’te yayımlanan ‘Soğuk Temas’ı, 1914-1945 arası dönemde Alman kültüründe yaşanan travmanın ve bunun sonraya miras kalan izdüşümlerinin izini sürüyor.

Alman İmparatorluğu’nun tarihin tozlu sayfalarında kendi yerini almasından sonra, Alman toplumu kendini bir anda modern hayatın getirdiği karmaşaların göbeğinde bulmuştu.

Modern hayat ve onun gereklerinin aniden su yüzüne çıktığı bu durum karşısında, insanlar cemaat adı altında bir topluluk ideali inşa etmeye koyulmuştu.

Fakat bu durum da, tarihten bildiğimiz gibi, tehlikeli siyasi sonuçlar doğurmuştu.

Öte yandan antropolog Helmuth Plessner de, ‘Cemaatin Sınırları’ adlı kitabıyla, bu cemaat fikrinin varacağı tehlikeli boyutları ortaya koymuş, cemaat fikrinin karşısına da yabancılardan oluşan açık bir toplum fikrini tartışmaya açmıştı.

İşte Helmut Lethen’in bu çalışması da, hem söz konusu sürecin kapsamlı bir belgeselini çekiyor hem de Helmuth Plessner’in tezlerini yeni baştan yorumlamaya koyuluyor.

Kitap bunun yanı sıra, “insan doğası” ve “mesafe” gibi kavramaların tarihsel kökenlerine doğru yol alıyor ve bunun Friedrich Nietzsche, Bertolt Brecht, Siegfried Kracauer, Walter Benjamin, Carl Schmitt ve Ernst Jünger gibi isimlerin fikirleri bağlamında tartışmaya açıyor.

  • Künye: Helmut Lethen – Soğuk Temas: İki Savaş Arasında Almanya’da Yaşama Deneyleri ve Mesafe Kültürü, çeviren: Tuncay Birkan, Metis Yayınları, kültürel çalışmalar, 304 sayfa

Gil Anidjar – Düşmanın Tarihi (2012)

  • DÜŞMANIN TARİHİ, Gil Anidjar, çeviren: Timuçin Binder, Ayrıntı Yayınları, siyaset, 265 sayfa

Gil Anidjar ‘Düşmanın Tarihi’nde, kutuplaşmış Yahudi ve Arap kimlikleri arasına yerleşmiş düşmanın tarihiyle ilgileniyor. Düşman figürünün izini edebiyat, felsefe, politika, teoloji, ırk, tarih gibi farklı alanlara ve Carl Schmidt ile Jacques Derrida gibi isimlerin düşüncelerine uzanarak süren Anidjar, Arap ile Yahudi arasındaki mesafeyi muhafaza eden ve düşmanlığı canlandıran şeyin ne olduğunu ve eski İncil dönemine kadar giden bu karşıtlığın hangi amaçlara hizmet ettiğini araştırıyor. Anidjar’ın buradaki dikkat çeken tezlerinden biri de, düşmanlığın, genel olarak dinin ve politikanın esaslarını da belirlediği.