Cicero – Sayfa 2 – Dipnotski

C. Cengiz Çevik – Cicero’nun Devlet’i: De Re Publica Yazıları (2017)

Latin edebiyatını ve felsefesini derinden etkilemiş düşünür ve siyasetçi Cicero’nun ‘Devlet’i için, Platon’un ‘Devlet’inin tamamlayıcısı demek yanlış olmaz.

Düşünür orijinal adıyla De Re Publica olan kitabında, Platon’un tanımladığı “ideal devlet”i Roma İmparatorluğu bağlamında tartışıyor.

İşte, Latinceden yaptığı nitelikli çevirileriyle bildiğimiz Cengiz Çevik’in elimizdeki çalışması, Cicero’nun siyaset felsefesini ayrıntılı bir bakışla tartışıyor.

Çevik buradaki dört makalesiyle, Cicero’nun De Re Publica’sını merkeze alarak,

Cicero’nun Roma İmparatorluğu’nun tarihsel gelişimini nasıl izlediğini,
İdeal devlet teorisini,
Ve düşünürün devlete dair kavramsallaştırmasının kendisinden sonraki düşünürleri nasıl etkilediğini gözler önüne sermekte.

Çevik bunu yaparken, Cicero’nun yaşadığı dönemin düşünsel atmosferin bir fotoğrafını da çekiyor.

Künye: C. Cengiz Çevik – Cicero’nun Devlet’i: De Re Publica Yazıları, Yapı Kredi Yayınları, siyaset felsefesi, 220 sayfa

Cicero – Yaşlı Cato veya Yaşlılık Üzerine (2017)

Meşhur Romalı devlet adamı, hatip ve düşünür Cicero’dan yaşlılık üzerine bir tefekkür.

Diyalog şeklinde hazırlanmış kitabın baş konuşmacısı olarak da, Latin edebiyatının önde gelen isimlerinden Marcus Porcius Cato seçilmiş.

Cicero diyalogunda, yaşlığa acziyet ve yetersizliklerle örülü bir dönem olarak bakmaktan ziyade, yaşlılığı insan ömrünün doğal bir veçhesi olarak tanımlıyor.

Cicero’ya göre yaşlılık, çocukluk, gençlik ve yetişkinlik gibi kendi özgünlüklerine sahip bir devir.

Hatta düşünür bir adım daha ileri giderek, yaşlılığın beraberinde diğer yaşlarımızda göremeyeceğimiz bir erdem ve bilgelik getirdiğini belirtiyor.

Cicero’nun bu diyalogunu ölmeden bir yıl önce, yani 62 yaşındayken kaleme aldığını da hatırlatalım.

Künye: Cicero – Yaşlı Cato veya Yaşlılık Üzerine, çeviren: C. Cengiz Çevik, İş Kültür Yayınları, felsefe, 80 sayfa

Cicero – Kader Üzerine (2014)

KADER ÜZERİNE, Cicero, çeviren: C. Cengiz Çevik, Aylak Adam Yayınları, felsefe, 211 sayfa

‘Kader Üzerine’, Roma kültürünün olduğu kadar Yunan kültürünün de sonraki çağlarca bilinmesine katkıda bulunan ünlü düşünürlerden Marcus Tillius Cicero’nun ‘De Fato’ adlı Latince eserinin çevirisinden oluşuyor. Cicero kitabında ağırlıklı olarak, kader(kaçınılmazlık, determinizm) ve özgür istenç sorunuyla ilgili Yunan felsefe okullarının birbiriyle çatışan, farklı görüşlerini aktarıp yorumluyor, felsefenin etik ve mantık sahalarına ilişkin kısa bir kavram analizi yapıyor. Düşünür bunun yanı sıra, şans faktörünün hayatımızdaki rolünü ve dışsal faktörlerin bireyin karakteri ve yapısı üzerine etkilerini de tartışıyor.

Cicero – Yükümlülükler Üzerine (2013)

YÜKÜMLÜLÜKLER ÜZERİNE, Cicero, çeviren: C. Cengiz Çevik, İş Kültür Yayınları, felsefe, 182 sayfa

Cicero, ölmeden önceki son teknik eseri olan ‘Yükümlülükler Üzerine’de, yaşadığı dönemin Romalılarına ve onların torunlarına görev, hizmet, onur gibi yükümlülükler konusunda önerilerde bulunuyor. Bunu yaparken Yunan felsefesi ve Roma geleneğinden yararlanan Cicero, özellikle halkın beğenisini kazanmış yöneticilerin şahsi çıkarlarını öne alıp devlet, toplum ve yasa önündeki yükümlülüklerini yerine getirmemesini eleştiriyor. Bütün kötülüklerin yükümlülüğün ya da görevin yerine getirilmemesinden doğduğunu söyleyen düşünür, temel felsefi problemlerden olan yararlı olan ile ahlaki açıdan doğru olanın çatışmasını tartışıyor.

Cicero – Tanrıların Doğası (2012)

TANRILARIN DOĞASI, Cicero, çeviren: Çiğdem Menzilcioğlu, Kabalcı Yayınları, felsefe, 491 sayfa

Romalı hatip ve düşünür Cicero, Latince adı ‘De Natura Deorum’ olan elimizdeki kitabında, tanrıların doğasını ve onların dünyevi işlere etkisini sorguluyor. Cicero burada asıl olarak, Epicurus, Stoa ve Academia gibi, Eski Yunan dünyasının üç önemli felsefe okulunun belli başlı temsilcilerinin konuya ilişkin yaklaşımlarını toplu halde sunuyor. Tanrıların varlığından şüphe duyan filozoflara karşı bir tavır sergileyerek tanrıların var olduğu görüşünü savunan Cicero, kitabının devamında da, tanrıların nasıl bir doğaya sahip olduklarını, nerede yaşadıklarını ve dünyevi işlerde ne derece etkili olduklarını tartışıyor.

Cicero – Tanrıların Doğası (2007)

TANRILARIN DOĞASI, Cicero, çeviren: F. Gül Özaktürk ve Fafo Telatar, Dost Kitabevi, felsefe, 172 sayfa

Marcus Tillius Cicero’nun ‘Tanrıların Doğası’, Eskiçağ’daki belli başlı üç felsefe akımını, Epikuros, Stoa ve Academeia’yı izleyen filozofların din ve tanrı konusundaki görüşlerini anlatan önemli bir yapıt. Cicero, bilindiği gibi, söz ustalığının, güzel konuşma sanatının öncü isimlerinden biri. Cicero bu ustalığıyla, bu konudaki görüşleri ayrıntılı ve anlaşılır biçimde ortaya koyuyor. Ayrıca bu akımların birbirlerine yönelttikleri eleştirileri de felsefenin karşılıklı tartışma yolunu kullanarak aktarıyor. Özellikle, felsefesinin kuşkucu özelliğinden kaynaklı olarak, tartıştığı konuların sonucunu açık bırakmış, kararı okuyucuya bırakmıştır. Kitap, Eskiçağ’daki din ve tanrı kavramı hakkında bilgi sahibi olmak isteyen okuyuculara hitap ediyor. Kitap, Cumhuriyet zamanında başlanan Latin klasikleri çevirisine bir katkı olarak düşünülebilir.