İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları – Sayfa 11

Kolektif – Yerel Demokrasi Sorunsalı (2015)

On ilde yapılmış araştırmalara dayanan, büyükşehir belediye meclislerinin işleyişi ekseninde Türkiye’deki yerel siyasetin ve yerel demokrasinin durumunu gözler önüne seren bir inceleme.

Çalışmanın en önemli katkılarından biri ise, Avrupa ülkelerindeki yerel yönetim sistemleri ile bizdeki mevcut durumu çok ayrıntılı bir şekilde karşılaştırması.

Pek çok yazarın katkıda bulunduğu kitapta, Yerinden yönetim ve kentsel siyaset, Türkiye’de dönüşen büyükşehirler ve yerel siyaset, Türkiye ve Avrupa ülkelerinin yerel meclis üyelerinin profilleri, Büyükşehir belediye meclisinin yapısı, işleyişi ve yerel demokrasi gibi önemli konuları tartışılıyor.

Künye: Kolektif – Yerel Demokrasi Sorunsalı, derleyen: Pınar Uyan Semerci, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 324 sayfa, 2015

Yasemin Işıktaç ve Umut Koloş – Hukuk Sosyolojisi (2015)

Hukuk sosyolojisi alanında çalışmış önemli isimlerin fikirleri bağlamında, alanı modern öncesi, modernizm ve modernite sonrasına uzanan geniş bir perspektifte inceleyen, hem bir ders kitabı hem de bir kaynak çalışma.

Yasemin Işıktaç ve Umut Koloş’un kaleme aldıkları eser, hukuk ve sosyoloji ilişkisini tarihsel ve güncel bir perspektifle tartışırken, Durkheim, Marx, Engels, Weber, Duguit, Petrażycki, Ehrlich ve Luhmann gibi, bu alana önemli katkılarda bulunmuş isimlerin görüşlerini kapsamlı şekilde açıklıyor.

Çalışma bunun yanı sıra, hukuk ve toplum çalışmaları, feminist hukuk ve eleştirel hukuk gibi konularda da tam bir başucu eseri.

Künye: Yasemin Işıktaç ve Umut Koloş – Hukuk Sosyolojisi, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, hukuk, 320 sayfa, 2015

John Rawls – Siyasal Liberalizm (2019)

John Rawls, 21. yüzyılın en önemli siyaset felsefecilerinden ve liberal görüşün önde gelen savunucularından.

Düşünürün, bizde ilk baskısı 2007’de yapılan ve şimdi yeni bir baskıyla raflardaki yerini alan bu kitabı, kendisinin ‘Bir Adalet Kuramı’ adlı eserinde sunduğu, hakkaniyet olarak adalet fikrini gözden geçiriyor ve bu fikrin felsefi yorumunu değiştiriyor.

Rawls, istikrarlı, temel ahlaki inançları açısından görece homojen, iyi yaşamın ne olduğu konusunda geniş tabanlı bir uzlaşmaya varmış “iyi düzenlenmiş bir toplumu” varsayıyor.

Ancak modern demokratik toplumlarda uyuşmaz ve uzlaşmaz dinsel, felsefi ve ahlaki doktrinlerin bulunduğunu belirten Rawls, demokrasinin bu aşamada nasıl yaşatılabileceğine odaklanıyor.

Rawls’a göre, bu ideal, herhangi bir siyasal ideal ve ahlâkî tutumun üzerindedir ve özünde de benimsemiş oldukları makul doktrinlerle birbirlerinden farklılaşmış eşit ve özgür yurttaşlar arasında sosyal düzeni, adaleti ve dayanışmayı sağlayacak niteliktedir.

Yazara göre bunun gerçekleşmesi için de, toplumun temel yapıları siyasî bir adalet kavramıyla düzenlenmelidir, bu siyasî kavram makul kapsamlı doktrinler arasında örtüşen bir görüş birliğine sahip olmalıdır ve anayasal esaslar ve temel adalet sorunları mevzubahis olduğunda kamusal tartışmalar bu siyasî adalet kavramına uygun olarak yapılmalıdır.

Rawls’un çalışması, kendisinin 1971’de yayımlanan ve büyük tartışma yaratan ‘Bir Adalet Kuramı’ adlı eserinin devamı olarak okunmalı.

Kitabın sonunda ise, yazarın ölümüyle yarım kalan “Kamusal Aklın Yeniden Ele Alınması” adlı makale de yer alıyor.

Künye: John Rawls – Siyasal Liberalizm, çeviren: Mehmet Fevzi Bilgin, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset felsefesi, 534 sayfa, 2019

Kolektif – Üniversitede Psikolojik Danışmanlık El Kitabı (2015)

Zengin deneyimlere yaslanan, psikolojik danışmanlığa dair merak edilen pek çok konuyu aydınlatan bir çalışma.

İstanbul Bilgi Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık Birimi’nde çalışan psikolojik danışmanların yıllar içinde yaşadıkları deneyimlerini barındırmasıyla önem arz eden kitapta, üniversitelerde psikolojik danışmanlık birimlerinin örgütlenmesinden üniversite gençliği döneminin gelişimsel özelliklerine, öğrenciye, ailelere ve personele yönelik çalışmalardan üniversite psikolojik danışmanlığında etiğin rolüne pek çok önemli konu tartışılıyor.

Kitaba katkıda bulunan isimler ise şöyle: Filiz Yurtseven, Murat Paker, Hale Bolak Boratav, Gülcan Akpınar, Hande Dündar, Sibel Halfon, Simden Oral, Ayşegül Kumanlı Güneş, Alev Çavdar, Gülcan Akırmak, Mia Medina ve Gökçen Yıldız.

Künye: Kolektif – Üniversitede Psikolojik Danışmanlık El Kitabı, derleyen: Filiz Yurtseven ve Murat Paker, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, eğitim, 338 sayfa, 2015

Pierre Dardot ve Christian Laval – Dünyanın Yeni Aklı (2018)

Bizde yeni baskısı yapılan ‘Dünyanın Yeni Aklı’, 2009’da ilk yayımlandığında, Fransa’da başlayarak bütün dünyada büyük tartışmalar yaratmıştı.

Pierre Dardot ve Christian Laval burada, neoliberalizmi yalnızca çağdaş kapitalizmin en güncel biçimi olarak değil, insanları evrensel rekabet ilkesi uyarınca yönetme eğiliminde olan ve toplumlarımızda baskın olan bir akılsallık biçimi olarak tanımlayıp çözümlemeye koyuluyor.

Başka bir deyişle neoliberalizmi, insanların kendileriyle kurduğu ilişkileri belirleyen bir “varoluş normu” olarak tanımlayan yazarlar, neoliberal aklın bir yandan yeni piyasalar oluştururken, öte yandan piyasa mantığını devletin yanı sıra, kişilerin kendileriyle kurdukları ilişkiye de sirayet edecek şekilde genişlettiğini belirtiyor.

Kitabın asıl vuruculuğu da burada yatıyor.

Zira Dardot ve Laval, neoliberal dünyada devletin bir şirket gibi yönetilmesi kadar, her birimiz de kendimizi bir şirket gibi yönetmeye itiliyoruz.

Kitapta, Ferhat Taylan’ın yazarlarla yaptığı bir söyleşi yer alıyor.

Bu söyleşi de, kitabın Fransa’da yayımlanmasından sonraki tartışmalar ve sonrasında yaşananlar hakkında okuru aydınlatmasıyla önemli.

Özellikle, neoliberal dünyada beyaz yakalıların işletme mantığı ve onun getirdikleri üzerine düşünmek isteyenlerin muhakkak okumaları gereken bir eser.

Künye: Pierre Dardot ve Christian Laval – Dünyanın Yeni Aklı: Neoliberal Toplum Üzerine Bir Deneme, çeviren: Işık Ergüden, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 476 sayfa, 2018

David Harvey – Kozmopolitlik ve Özgürlük Coğrafyaları (2015)

David Harvey’in siyaset ve coğrafyayı birleştirdiği bu ilgi çekici çalışması, küresel dünyaya alternatif bir kozmopolit dünyaya içkin özgürlük biçimi üzerine düşünüyor.

Harvey, siyasi gündemlerin, coğrafyanın karmaşıklığını yok saydığı için başarısız olmaya eğilimli olduklarını belirtiyor.

David Harvey’e göre, toplumsal ve siyasal hayata dâhil olmuş coğrafya, ideal demokrasi için olmazsa olmaz koşullardan.

Harvey’in çalışması, George W. Bush yönetimi döneminde kullanılan hürriyet ve özgürlük anlayışına sıkı eleştiriler getirerek başlıyor.

Düşünür ardından, alan, yer ve çevre gibi coğrafyanın temelini oluşturan kavramların ontolojik araştırması yoluyla toplumsal kuram ve siyasi hamlenin esası olarak coğrafya bilgisine yeni bir çerçeve oluşturuyor.

Harvey’in burada tanımladığı kozmopolitlik ise, köken olarak hayali ideallerden çok insan deneyimine dayanmaktadır ve böylesi arzu ettiğimiz özgürlüğü elde etme yolunda bize daha çok ışık tutacaktır.

Künye: David Harvey – Kozmopolitlik ve Özgürlük Coğrafyaları, çeviren: Zeynep Cansu Başeren, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, inceleme, 366 sayfa, 2015

Gurminder K. Bhambra – Moderniteyi Yeniden Düşünmek (2015)

Gurminder Bhambra’dan Avrupa modernleşmesini, kolonyal tarihi ekseninde izleyen çok iyi bir sosyoloji çalışması.

Bhambra’nın buradaki en dikkat çekici katkısı, modernite oluşumu ve gelişiminin yarattığı Avrupa-merkezci ve egemen anlatıma eleştirel bir gözle yaklaşması ve tarihsel sosyolojinin yeniden inşası konusunda özgün bir perspektif sunması.

ve 19. yüzyılda Avrupa geleneğindeki değişimler, post-kolonyalizmin serüveni, modern Avrupa fikrinin şekillenişinde Rönesans, Fransız Devrimi ve Sanayi Devrimi’nin etkileri hakkında derinleşmek isteyenlere.

Künye: Gurminder K. Bhambra – Moderniteyi Yeniden Düşünmek: Post-Kolonyalizm ve Sosyolojik Tahayyül, çeviren: Özlem İlyas, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 208 sayfa, 2015

Hilmar Kaiser – Diyarbakır’da Ermeni Kıyımı (2015)

Diyarbakır Valisi Reşad Bey’in Ermeni katliamındaki rolünü çok yönlü bir şekilde irdeleyen bir inceleme.

Hilmar Kaiser, Diyarbakır vilayeti içindeki iktidar yapısını ve kentli eşrafla Kürt milliyetçiliğinin hem merkezi otoriteyle ilişkisini hem de Ermenilerin yok edilmesinde oynadığı rolü tartışıyor.

Kaiser’in çalışmasının merkezi, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin yükselişini, yeni oluşmaya başlayan Kürt ulusal hareketini ve Osmanlı Ermeni nüfusunun yok edilişini tartışması.

Kaiser’e göre, ne İttihat ve Terakki Cemiyeti, ne de Osmanlı bürokrasisi Ermeni katliamı sırasında bir bütün olarak hareket etmiştir ve Ermeni karşıtı politikalarda yerel görevlilerin daha derin bir etkisi olmuştur.

Künye: Hilmar Kaiser – Diyarbakır’da Ermeni Kıyımı, çeviren: Ayşen Gür, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, tarih, 428 sayfa, 2015

Pierre Bourdieu – Bir Pratik Teorisi İçin Taslak (2019)

‘Bir Pratik Teorisi İçin Taslak, Pierre Bourdieu’nün Cezayir çalışmalarıyla başlayan ilk dönem eserleri ve temel kavramlarını daha iyi kavramak için şahane bir giriş.

İlk baskısı 1972’de yapılan kitap iki bölümden oluşuyor.

‘Kabiliye Üzerine Üç Etnoloji Çalışması’ adlı ilk kısımda Bourdieu, Kabiliye’de şerefe yüklenen anlam ve rolleri, dil ve anlatılar üzerinden inceleyerek topluluk ilişkilerinin kurallarına ve yaptırımlarına dikkat çekiyor.

Bu kısımdaki ayrıca, Kabiliye evlerinin mekânsal kurgusu ile gündelik pratikler ve toplumsal cinsiyet arasındaki ilişki ele alınıyor ve akrabalık ilişkileri, evlilik stratejileri ve yeniden üretim mekanizmalarını inceleniyor.

‘Bir Pratik Teorisi için Taslak’ başlıklı ikinci kısımda ise, bilimsel araştırmada gözlemcinin ve teorik bilginin konumlarına ilişkin bir inceleme yer alıyor.

Bourdieu bu incelemenin ardından yapı, pratik, beden ve zaman başlıkları altında pratiğin teorisini şekillendiriyor.

Bourdieu düşüncesinin yapıtaşlarından habitus ve sembolik sermaye kavramlarının öne çıktığı bu teorik kısım, pratiklerin ekonomisine dair bir inceleme ile son buluyor.

Kitabın sonunda ise ‘Ekonomik Pratikler ve Zamansal Yatkınlıklar’ adlı bir sonuç bölümü yer alıyor.

Bu kitabı, bu alanda çalışan akademisyenler kadar öğrenciler için de muhakkak başvurulması gereken bir kaynak olarak tavsiye ediyoruz.

Künye: Pierre Bourdieu – Bir Pratik Teorisi İçin Taslak: Kabiliye Üzerine Üç Etnoloji Çalışması, çeviren: Nazlı Ökten, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, sosyoloji, 270 sayfa, 2019

Ali Mezghani – Tamamlanmamış Devlet (2015)

Ali Mezghani, bu ufuk açıcı analizinde, İslam hukukunun tarihsel gelişimi bağlamında Arap ülkelerindeki hukuk sorununu irdeliyor.

Arap ülkelerinde gerçek anlamda çağdaş hukukun ortaya çıkmadığını belirten yazara göre bunda en önemli etken, dinin, devletin ve toplumun temel belirleyicisi olarak korunması.

Kitapta,

İslâm’ın fıkıh okullarından başlayarak farklı ülkelerde şer’i hukuk sistemlerinin oluşumu,
Bu sistemlerin devlet ve toplumsal hayat üzerindeki etkileri ve bu yapıların günümüze nasıl uzandığı,
Ahlâki, ekonomik ve siyasi alanlarda kapsamlı bir kontrol mekanizması olarak dinin, modern hukuku dışlayıp dışlamadığını,
Yakın dönemde gelişen Arap Baharı hareketlerini ve bu hareketin başlangıç noktasındaki Tunus’un özgün durumunu,
Ve bunun gibi pek çok ilgi çekici konuyu tartışıyor.

Mezghani’ye göre, modern devletin temel öğelerinden olan hukuki yapı gelişmedikçe, Arap ülkeleri devletlerinin modernleşme süreçleri sekteye uğrayacaktır.

Künye: Ali Mezghani – Tamamlanmamış Devlet: Arap Ülkelerinde Hukuk Sorunu, çeviren: Ahmet Arslan, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 300 sayfa, 2015