Dünyanın kaynaklarını kimler kontrol ediyor? Amerikalı ünlü araştırmacı gazeteci Ridgeway, metal, tatlı su, ormanlar, okyanuslar gibi dünya kaynakların nasıl özel girişimler tarafından mülk edinildiğini, işletildiğini ve dağıtıldığını gözler önüne seriyor. Kapitalizmin dünya için ne denli yıkıcı olduğunu tüm çıplaklığıyla görmek isteyenlere.
Norveç edebiyatının önde gelen isimlerinden Per Petterson ‘Reddediyorum’da, iki kişinin uzun yıllara yayılan arkadaşlığı üzerinden bir dostluk, şiddet ve yıkım hikâyesi sunuyor.
Tommy ve Jim çocukluk arkadaşıdır.
Tommy’nin annesi onları terk etmiş, babanın çocuklarıyla kurduğu tek ilişki biçimi ise, onlara uyguladığı sonu gelmez şiddettir.
Annesiyle birlikte yaşayan Jim ile Tommy arasında, görünüşte güçlü bir ilişki vardır.
Fakat günün birinde, ilk başta önemsizmiş gibi görünen bir olay, bu arkadaşlığı büyük bir yıkıma sürükleyecektir.
Bu kopuş, iki arkadaşın aradan otuz beş yıl geçtikten sonra tesadüfen karşılaşacakları ana kadar sürecektir.
Petterson’dan geçmişin silinmeyecek izleri, unutamama ve intikam hakkında bir hikâye.
Renata Salecl ‘Kaygı Üzerine’de, insanlar için kaygı uyandırıcı olduğu söylenen şeylerin medya temsillerinin arkasına bakarak günümüz toplumunda kaygının nasıl işlediğini analiz ediyor. Kaygı ile korku arasındaki farkı inceleyen Salecl, ağırlıklı olarak kaygı üzerine Freud ve Lacan’ın içgörülerinden faydalanıyor. En büyük kaygı tehdidi haline geldiğini söylediği savaş kaygılarını ve savaşlardan sonra ortaya çıkan travmaları da irdeleyen yazar, günümüzde kapitalizmin, bahsedilen kaygıları gitgide kendi lehine nasıl çevirdiğini, aynı anda işyerlerinde sürekli yeni emniyetsizlikleri nasıl doğurduğunu da ortaya koyuyor.
Simon Critchley ‘İmansızların İmanı’nda, siyaset ile dinin tehlikeli biçimde iç içe geçtiği dört tarihsel ve felsefi soruşturma sunuyor.
Yazar kitabına, modern çağda siyaset ile din arasındaki ilişkiye içeriden bakmaya örnek teşkil etmesi açısından Rousseau’yu tartışarak başlıyor, devamında da siyasi inancın kurgularını irdeliyor.
Kitap bu bağlamda, günümüzde siyasi teolojiye ilgi gösterilmesinin nedenlerini, iman ve sapkınlık meselesi konularına odaklanıyor.
Yazar ayrıca, Slavoj Žižek’le tartışmasından yola çıkarak Walter Benjamin ve Emanuel Levinas gibi düşünürlerin fikirleri ekseninde şiddet sorununu ve şiddetsizliğin sınırlarını da irdeliyor.
Alberto Toscano fanatizm meselesini, bir soyutlama, evrensellik ve partizanlık siyaseti olarak ele alıyor.
Fanatizmi, çokça tartışmaya konu edilen tarihsel bağlamıyla irdeleyen Toscano, fanatizmi pedagoji ve zorlamayla terbiye edilecek bir sapma olarak değerlendirmek yerine, fanatik siyaset ile rasyonel siyaset arasında muazzam yakınlıklar bulunduğunu savunuyor.
Toscano kitabının devamında ise, kölelik karşıtı fanatizmi, modern siyasette fanatizmi, Aydınlanma ve fanatizm arasındaki ilişkiyi, Marx’ın dinle ilgili görüşlerini, siyasal dinin tarihsel süreçte üstlendiği rolü ve fanatizminin günümüzdeki görünümlerini tartışıyor.
• Künye: Alberto Toscano – Fanatizm: Bir Fikrin Kullanımları Üzerine, çeviren: Barış Özkul, Metis Yayınları, felsefe, 306 sayfa
Gezi Direnişi özel sayısı olarak hazırlandığı için tümüyle kapatılan NTV Tarih Dergisi, bir internet sitesinde yayınlandıktan sonra, nihayet elimizdeki kitapla kalıcılaştırılıyor. Direnişi güncel ve tarihi bir perspektifle ele alması ve Gezi’ye özel hazırlanan görselleriyle koleksiyonluk bir içeriğe sahip dergide, Osmanlı’dan bugüne Gezi Parkı planlamaları, bin yıllık dönemde İstanbul ayaklanmaları, Türkiye’deki devlet-medya ilişkisinin ekonomi-politiği, direnişten sokak sanatı örnekleri, Jön Türkler’den 1990’lara genç kuşakların tarihsel evrimi, İstanbul’daki kent planlamalarının tarihsel gelişimi gibi ilgi çekici konular yer alıyor.
‘Başkaldıran Bedenler’, 2010’da gerçekleştirilen ‘Queer, Türkiye ve Trans Kimlik’ başlıklı konferansa dayanıyor.
Çalışma, hem trans kimliği irdeleyen makaleler ile bizzat trans bireylerin deneyim ve tanıklıklarını bir araya getirmesi hem de Türkiye’deki trans kimliklerin nasıl deneyimlendiğini ortaya koymasıyla bilhassa önemli.
Kitapta Kadın transvestizminin ve transerkekliğin tarihi, Osmanlı’da bir cinsel kimlik olarak köçek, feminist yaklaşımlar açısından seks işçiliği, biyolojik yönleriyle interseks, Türk Medeni Kanunu’nda cinsiyet değiştirme ve üniversite ile kamusal alanda trans olmak gibi konular ele alınıyor.
Organ kaçakçılığıyla ilgili çalışmalar yapan Aslıhan Sanal ‘Yeni Organlar, Yeni Hayatlar’da, organ nakli hastalarının hikâyeleriyle başlayıp, çekilen acılardan yola çıkarak daha geniş ölçekli kültürel meselelere uzanıyor. Sanal’ın çalışmasında, beyin ölümü tanısı konan donör sayısındaki azlık; organ mafyası ve hastaların içine düşmek zorunda kaldığı organ paylaşım sistemleri; “kadavra” kelimesinin gündelik hayattaki kullanımları; mezarlık, diseksiyon odaları, akıl hastaneleri ve organ nakil ünitelerine uzanan “ölüm mekânları” gibi, Türkiye’de halen güncel bir sorun olan organ nakli konusunda pek çok detay ele alınıyor.
Farklı yazarların katkıda bulunduğu ve ünlü senaryo yazarı David Mamet’in önsözüyle açılan ‘Oyuncu İçin Pratik Elkitabı’, oyunculuğun temel kurallarını, açık ve anlaşılabilir bir üslupla ortaya koymasıyla konu hakkında nitelikli bir rehber. Ele aldığı konuyu örnek oyun parçaları üzerinden açıklamasıyla oldukça pratik olan çalışmada, oyunculukta hareket ve tavır, sahnenin analizi, oyunculuğu besleyen dış araçlar, bir sahne için hazırlanırken dikkat edilmesi gerekenler, oyunculuktaki duygusal tuzaklar ve doğal oyunculuğun önünde önemli bir engel haline gelebilen karakter efsanesiyle yüzleşmek gibi pratik konular anlatılıyor.
‘Dün Bugün Jacques Lacan’, düşünür Alain Badiou ile psikanaliz tarihçisi Elisabeth Roudinesco’nun Lacan’ın düşüncesi paralelinde psikanalizi irdeledikleri iki konuşmadan oluşuyor. Yazarların her biri, Lacan’la kurdukları ilişkiye dair düşüncelerini, diğer bir deyişle Lacan düşüncesinin kendilerince en anlamlı yönlerinin altını çizerken Lacan’ın psikanalizdeki dönüm noktası kabul edilen katkısını ortaya koyuyor. Yazarlar aynı zamanda cemaatçilik ideali, obskürantizm ve cehalet düşkünlüğü gibi, gerek psikanaliz gerek güncel siyaset alanında önemli bir sorun olarak karşımıza çağdaş sekterlikleri eleştirel bir yaklaşımla yorumluyor.
Dipnotski 