Bertell Ollman – Sınavlarda Neler Yapmalı ve Dünyayı Nasıl Değiştirmeli? (2015)

Hem sınav sisteminin hem de siyasal sistemin nasıl alt edileceğini ortaya koyan bir kitap.

30 yıllık Profesör Bertell Ollman’dan.

Özgün mizah tarzıyla dikkat çeken kitap, her geçen gün daha da vahşileşen kapitalizmle kişisel düzeyde nasıl başa çıkacağımızı anlatıyor.

Çünkü Ollman’ın da çok iyi altını çizdiği üzere, yalnızca sınavlarda aldığımız yüksek puanlarla geleceğimizi garantiye alamayız; önemli olan, sınav sistemiyle birlikte siyasal sistemi de tümüyle değiştirmektir.

  • Künye: Bertell Ollman – Sınavlarda Neler Yapmalı ve Dünyayı Nasıl Değiştirmeli?, çeviren: Deniz Gedizlioğlu, Yordam Kitap, siyaset, 240 sayfa, 2015

Haluk Gerger – Canavarın Ağzında, Cilt 1 (2015)

ABD Komünist Partisi tarihinin, kuruluş yıllarını kapsayan 1919-1959 döneminin nitelikli bir incelemesi.

Uzun soluklu araştırmalara dayanan kitap, öteki tüm gelişmiş kapitalist ülkelerin aksine, hiçbir zaman büyük bir otonom-devrimci işçi hareketi üretememiş ABD Komünist Partisi’nin trajik başarısızlığının, yenilgisinin hikâyesi olarak okunabilir.

  • Küney: Haluk Gerger – Canavarın Ağzında, Cilt 1: Kuruluş ve Çocukluk Dönemi, Yordam Kitap

Bağımsız Sosyal Bilimciler – AKP’li Yıllarda Emeğin Durumu (2015)

AKP’nin, bütünüyle sermaye kesimini gözeten, kollayan neoliberal politikalarının toplumun çoğunluğu üzerindeki olumsuz etkilerini gözler önüne seren bir çalışma.

AKP döneminde işgücü piyasalarındaki gelişmeler, gelir ve servet bölüşümündeki adaletsizlikler ile partinin sağlık ve kentleşme politikaları hakkında aydınlanmak için iyi bir kaynak.

  • Künye: Bağımsız Sosyal Bilimciler – AKP’li Yıllarda Emeğin Durumu, Yordam Kitap

Edgar Snow – Çin Üzerinde Kızıl Yıldız (2015)

Çin’de on dört yıl kalmış Amerikalı gazeteciden, Çin Devrimi konusunda nitelikli bir çalışma.

Edgar Snow burada bulunduğu süre içinde, o zamanlar kuşatma altında bulunan Kızıl bölgeye geçmiş, komünistler öncülüğündeki gerilla savaşının dayandığı köylüler ve Kızıl Ordu askerleriyle birebir görüşmeler yapmış.

Çin üzerine belgesel nitelikte bir çalışma olmasıyla önem arz eden çalışma, Korkut Boratav’ın sunuşuyla.

  • Künye: Edgar Snow – Çin Üzerinde Kızıl Yıldız, çeviren: Enis Esmer, Yordam Kitap

Fatih Yaşlı – Antikomünizm, Ülkücü Hareket, Türkeş (2019)

Fatih Yaşlı’nın elimizdeki kapsamlı incelemesi, her şeyden önce Türkiye’de antikomünizmin tarihi alanına çok özgün bir katkı yapmasıyla önemli.

Yaşlı, Alparslan Türkeş ve Ülkücü Hareket’i merkeze alarak yakın Türkiye tarihinin Soğuk Savaş ve antikomünizm eksenli bir okumasını yapıyor.

Kitap, beş bölümden oluşuyor.

İlk bölümde, 1940’ların ikinci yarısından başlayarak Türkiye’de komünizm tehdidinin hangi yollarla icat edildiğini ve antikomünizmin nasıl adım adım Türkiye siyasetinin merkezine yerleştirildiğini irdeliyor.

İkinci bölümde, Demokrat Parti iktidarıyla birlikte antikomünizm ve emperyalizme entegrasyon süreci, iç ve dış politikadaki gelişmelerden hareketle ele alınıyor.

Üçüncü bölüm, 1960’larda Türkiye’de solun yükselişiyle birlikte, sağın reaksiyoner bir güç olarak devreye girişini, Türkeş ve Ülkücü Hareket bağlamında izliyor.

Dördüncü bölüm, 1970’li yıllarda Türkiye’de yaşanan iç savaş sürecinde Türkeş ve Ülkücü Hareket’in konumu ve stratejisine odaklanıyor.

Beşinci bölüm, 12 Eylül darbesinin Ülkücü Hareket üzerindeki etkileri, Türkeş’in ve Ülkücü Hareket’in yargılanma süreci, başını Muhsin Yazıcıoğlu’nun çektiği Ülkücü Hareket’ten kopuş süreci ve Türkeş ile Ülkücü Hareket’in 1990’ların başından itibaren Kürt sorununa karşı nasıl bir tavır geliştirdiği gibi konular tartışılıyor.

Yaşlı, kitabının sonuç bölümünde ise, hem Ülkücü Hareket’in Soğuk Savaş sürecinde üstlendiği rolün bugünün Türkiye’sini nasıl etkilediğini hem de bütün bunların bugün yaşanan “dinselleşme” ve “rejim değişikliği” olguları üzerindeki yansımalarını derinlemesine irdeliyor.

  • Künye: Fatih Yaşlı – Antikomünizm, Ülkücü Hareket, Türkeş: Türkiye ve Soğuk Savaş, Yordam Kitap, inceleme, 416 sayfa, 2019

S. S. Prawer – Karl Marx ve Dünya Edebiyatı (2019)

Marx’ın, ‘Kapital’ başta olmak üzere hemen hemen bütün eserlerinde edebiyata sıklıkla göndermelerde bulunduğunu biliyoruz.

Bu önemli çalışma ise, Marx’ın edebiyatla ilişkisinin sanılandan çok daha zengin ve yoğun olduğunu gözler önüne seriyor.

Prawer burada, Marx’ın hayatının çeşitli dönemlerinde edebiyatla ilgili söylediklerinin kapsamlı bir dökümünü yaptığı gibi, Marx’ın okuduğu pek çok roman, şiir ve oyunları nasıl kullandığını, edebiyat eleştirisi terminolojisini ve kavramlarını, edebiyatla doğrudan ilgili olmayan çalışmalara nasıl dahil ettiğini irdeliyor.

Marx’ın edebi teorileri, zevkleri ve tutumlarıyla ilgili tartışmalara önemli katkıda bulunacak türden bir çalışmayla karşı karşıyayız.

Ancak kitap, Marx’ın edebiyata yönelik ilgisinin kronolojik bir incelemesini yaparken, aynı zamanda 19. yüzyıldaki edebiyat zevkinin; Marksist edebiyat kuramının ve eleştirisinin ortaya çıkışının; edebiyatın, ilk elde ve profesyonel olarak edebiyat eleştirmeni olmayan önemli insanlar tarafından nasıl kullanıldığının anlaşılmasına da büyük katkı sunuyor.

  • Künye: S. S. Prawer – Karl Marx ve Dünya Edebiyatı, çeviren: Ezgi Kaya ve Selin Dingiloğlu, Yordam Kitap, edebiyat inceleme, 384 sayfa, 2019

Paul Sweezy – Marksizm Üzerine Dört Ders (2009)

Önde gelen Marksist iktisatçılardan Paul Sweezy ‘Marksizm Üzerine Dört Ders’te, Marksizmin temellerine iniyor ve buradan bakarak emperyalizmin işleyiş tarzına ışık tutuyor.

Kitabın ilk dersinde, diyalektik düşünce tarzı ve Marksist materyalizm anlayışı anlatılıyor.

Sweezy bu bölümde ayrıca, kendisini Marksizme yönelten hususları da okurlarıyla paylaşıyor.

Kitabının ikinci dersinde, kapitalizmin çelişkilerine odaklanan yazar, bu çelişkileri açıklamak için meta, sermaye, artık değer gibi kategorilere başvuruyor.

Merkez ile çevre arasındaki ilişkiler ile çelişkiler Sweezy’nin üçüncü dersini, Marksizmin günümüzdeki sorunları ile geleceğine dair öngörüler ise dördüncü dersini oluşturuyor.

  • Künye: Paul Sweezy – Marksizm Üzerine Dört Ders, çeviren: Tuncel Öncel, Yordam Kitap, siyaset, 157 sayfa

Aleksandr Bogdanov – Kızıl Yıldız (2009)

Sovyet bilim kurgu romanlarının öncüsü olarak kabul edilen ‘Kızıl Yıldız’, ilk olarak 1908’de Petersburg’da yayımlanmıştı.

Romanda ‘Kızıl Yıldız’ olarak isimlendirilen yer Mars’tır.

Burada insanlık, ileri bir sosyalizm düzenine kavuşmuş ve bu insanlar, sahip oldukları bilimsel-teknolojik imkânlar sayesinde Dünya’ya ulaşmayı da başarmıştır.

Mars’taki insanların amacı, aynı idealler için mücadele eden devrimci partilerin temsilcilerini, kendi gezegenlerine konuk etmektir.

Aleksandr Bogdanov’un dikkat çeken romanı, bir parti militanının gözünden Mars’a yapılan yolculuğu anlatıyor.

  • Künye: Aleksandr Bogdanov – Kızıl Yıldız, çeviren: Ayşe Hacıhasanoğlu, Yordam Kitap, roman, 189 sayfa

Metin Çulhaoğlu – Sovyet Deneyinden Siyaset Dersleri (2018)

Metin Çulhaoğlu’nun bu kitabı ilkin 1989 yılında, Sovyetler Birliği’nin çöküşüne iki yıl kala kaleme alınmakla birlikte, güncelliğini bugün de koruyan eserlerden.

Yazar burada, beş ayrı bölümde, glasnost ve perestroyka politikalarının hayata geçirilmesiyle birlikte sosyalizmin ve Sovyetler Birliği’nin gidişatını sorguluyor ve bundan ne gibi dersler çıkarabileceğimiz üzerine derinlemesine düşünüyor.

Çulhaoğlu ilk bölümde, 1917’den günümüze uzanan sürece nasıl bir “tarih anlayışı” açısından bakıldığını anlatıyor.

İkinci ve üçüncü bölümler, sanayileşme ve kolektivizasyon süreçleri başta olmak üzere, Sovyet deneyinin günümüzde en çok polemik konusu yapılan evrelerini irdeliyor.

Kitabın son iki bölümü de, doğrudan doğruya beş yıllık glasnost ve perestroyka süreçleri ile ve bu süreçlerin önemli bir aşaması olarak Gorbaçov dönemindeki “çözülüşe” doğru yön alan gelişmelerle ilgili.

Çulhaoğlu’nun çalışması, döneme dair iyi bir fotoğraf çekmesiyle dikkat çekiyor.

  • Künye: Metin Çulhaoğlu – Sovyet Deneyinden Siyaset Dersleri, Yordam Kitap, inceleme, 256 sayfa, 2018

Yeşim Dinçer – Ecinniler’in Gölgesinde (2009)

Roman ve öykü eleştirileriyle kitap tanıtım yazıları çeşitli dergilerde yayımlanmış Yeşim Dinçer ‘Ecinniler’in Gölgesinde’ başlıklı kitabında, dünya edebiyatının çığır açan eserlerinden, Dostoyevski’nin ‘Ecinniler’inin gölgesinde yazılan, bu eserden etkilenen Türk romanlarını inceliyor.

Orhan Pamuk’un ‘Kar’, Leyla Erbil’in ‘Mektup Aşkları’ ve Kaan Arslanoğlu’nun ‘İntihar’, romanlarının Dostoyevski’den açık etkiler taşıdığını söyleyen Dinçer, bu yazarların nereden ve hangi dertlerle yola çıkarak eserlerini kaleme aldıklarını irdeliyor.

Dinçer’in bunu, Dostoyevski’nin karakterlerini, kurgusunu, yaşamını ve polemiklerini de hatırda tutarak yapması, çalışmayı nitelikli kılan hususlardan.

  • Künye: Yeşim Dinçer – Ecinniler’in Gölgesinde, Yordam Kitap, inceleme, 190 Sayfa