Kategori: Biyografi

Rosamund Bartlett- Tolstoy (2017)

Tolstoy ve Dostoyevski, Rus edebiyatı denince neredeyse birçok okurun ilk aklına gelen yazarlar.

Everest Yayınları yakın bir zaman önce, Joseph Frank’ın nitelikli Dostoyevski biyografisini yayımlamıştı.

Şimdi de elimizde, Rosamund Bartlett imzalı kapsamlı bir Tolstoy biyografisi duruyor.

Çalışmayı özgün kılan hususların başında, Tolstoy’u yalnızca dev bir yazar olarak değil, bir isyankâr, aydın, düşünür, çevreci, siyasi ve dini bir lider olarak resmetmesi.

Tolstoy’u Çarlık rejiminin parçalanmanın eşiğinde olduğu, dini kurumların çatırdadığı o tarihsel krizin merkezine yerleştiren Bartlett, Tolstoy’un yazarlığının, düşüncelerinin, siyasi ve dini faaliyetlerinin bu süreçten nasıl etkilendiğinin canlı bir resmini sunuyor.

Kısa bir süre önce halka açılan Sovyetler Birliği Arşivleri’nden de yararlanan kitap, Tolstoy’un öğretisinin Bolşevik devrimi ve sonrasındaki Komünist yönetim üzerindeki etkilerini ortaya koymasıyla da önemli.

Yeni ayrıntılarla dolu, Tolstoy üzerinden Rusya’nın 18. yüzyılın sonundan 20. yüzyıla uzanan sosyal ve kültürel tarihinin akıcı bir hikâyesi.

  • Künye: Rosamund Bartlett- Tolstoy: Bir Rus Hayatı, çeviren: Zafer Avşar, Everest Yayınları, biyografi, 536 sayfa

Sıddık Akbayır ve Cezmi Ersöz – Can Baba (2017)

Uzun zamandır aramızdan ayrılmış olan Can Yücel, eksikliğini halen olanca ağırlığıyla hissettiğimiz isimlerden.

Yücel şiiri, hem devrimci duruşundan taviz vermemesi hem de hınzır ve muzip yönleriyle bize çok farklı bir ufuk kattı.

Can Yücel, bir yanı Neyzen Tevfik’e, diğer yanı Şair Eşref’e açılan, özgün bir şahsiyetti.

İşte bu kitap, bazen Can Yücel’in bir anekdotundan bazen O’nun başkahramanı olduğu yaşanmış bir hikâyeden yola çıkarak şairin kişiliği ve şiiri üzerine yeniden düşünüyor.

Çalışma, Can Yücel’in evrenini aydınlatmakla kalmıyor, aynı zamanda şu zor zamanlarda ümidimizi nasıl diri tutabileceğimiz ve mücadele etmekten vazgeçmememiz konusunda bize sağlam moral dayanaklar da armağan ediyor.

  • Künye: Sıddık Akbayır ve Cezmi Ersöz – Can Baba, Puslu Yayıncılık, biyografi, 176 sayfa

 

Turhan Feyizoğlu – Yılmaz Güney (2014)

Turhan Feyizoğlu’nun yeni bir baskıyla yayınlanan çalışması, Türkiye sinemasının Çirkin Kral’ı Yılmaz Güney’e dair en kapsamlı ve nitelikli biyografilerden biri.

Kitabı için pek çok kaynaktan yararlanmış Feyizoğlu, Yılmaz Güney’in hikâyeciliğinden başlayarak,

Güney’in sinema alanındaki çalışmalarını,

Siyasal etkinliklerini,

Aşk yaşamını,

Hastalığını,

Paris’teki son günlerini ve ölümünü anlatıyor.

Aynı zamanda Güney’in fırtınalı hayatında; siyaset dünyasından sanat camiasına kendisiyle yolu kesişmiş pek çok ünlü ismin karşımıza çıktığı kitap, Güney’in farklı dönemlerinden fotoğraflarına yer veren bir albüm de sunuyor.

  • Künye: Turhan Feyizoğlu – Yılmaz Güney, Tekin Yayınevi, biyografi, 600 sayfa

Maxime Rodinson – Muhammed (2008)

Marksist tarihçi Maxime Rodinson’un, ilk baskısı 1961 yılında yapılan ve Türkçe alt başlığı ‘Yeni Bir Dünyanın ve Peygamberin Doğuşu’ olan bu kitabı, kimilerine göre konu hakkındaki ilk çağdaş metinlerden biri.

Rodinson, Muhammed’in kişisel özelliklerini anlatıyor ve bunların Muhammed’in yetiştiği çevrenin ekonomik-sosyal şartları çerçevesinden izliyor.

Yazar, “Muhammed bir dinsel deha, büyük bir siyasi düşünür ve sizin, benim gibi bir insandı,” diyor.

Çalışma, peygamberin kişiliği, ailesi, geçmişi ve içinde yaşadığı toplum; İslam’ı yayma süreci, mezhep ve devlet kuruşu, düşmanlarıyla yaptığı savaşlar ve nihayet, ilk büyük Müslüman askeri gücünü oluşturması gibi konularda sağlam bir rehber.

  • Künye: Maxime Rodinson – Muhammed, çeviren: Attila Tokatlı, Doruk Yayınları, biyografi, 376 sayfa

Louis-Jean Calvet – Roland Barthes, 1915-1980 (2017)

Fransız göstergebilimci ve dilbilimci Louis-Jean Calvet’den dört dörtlük bir Roland Barthes biyografisi.

Kitap, Barthes’ın ilk ayrıntılı biyografisi olarak kabul ediliyor.

Aynı zamanda Barthes’ı François Mitterrand, Claude Lévi-Strauss, Philippe Sollers, Julia Kristeva, Edgar Morin, Algirdas Julien Greimas, Maurice Nadeau, Philippe Rebeyrol gibi pek çok ismin tanıklığında anlatıyor oluşu, kitabın önemli katkılarından bir diğeri.

Calvet, okurunu 12 Kasım 1915’e, Barthes’ın doğduğu güne götürerek, oradan düşünürün hayatını adeta adım adım izliyor.

  1. Dünya Savaşı’nda babasını kaybeden Barthes’ın annesiyle birlikte yaşamaya başladığı Bayonne günleri ve ardından taşındıkları Paris’te yoksulluk içinde geçen günler,

Barthes’a verem teşhisi konuluşu,

Kendisinin daha sonraki fikirlerine temel teşkil edecek sanatoryumdaki zengin okuma deneyimleri,

Kesintili süren eğitim yılları,

Peter Sollers ile dostluğu,

Başlıca yapıtlarını ortaya koyuşu…

Calvet’nin Barthes’ın hayat hikâyesini anlatırken, düşünürün bütün yapıtlarının üzerinden teker teker geçtiğini de ayrıca belirtmekte fayda var.

  • Künye: Louis-Jean Calvet – Roland Barthes, 1915-1980, çeviren: Sema Rifat, Yapı Kredi Yayınları, biyografi, 332 sayfa

Halil Erhan – Baybahanlı Nubar (2017)

Ermeniler bir zamanlar Karadeniz’de de genişçe bir coğrafyada yaşıyorlardı. Ta ki, o bilinen vahim yıllara kadar…

Halil Erhan’ı, 2015’te yayımlanan, Karadeniz’deki Ermenileri anlattığı değerli kitabıyla biliyoruz.

Yazar şimdi de, Karadeniz’den bir Ermeni yetim olan Nubar’ın, yani dedesinin hayat serencamını bize sunuyor.

Nubar’ın ya da Müslümanlaştırılıp Türkleştirildikten sonraki adıyla Kamil’in bu trajik hikâyesinin bize anlatacağı çok şey var:

Karadeniz’deki isimsiz Ermeni yetimler,

Müslümanlaştırılmış veya Müslümanlığı kabul etmeleri şartıyla hayatları bağışlanmış  Ermeniler,

Hamidiye Alayları’nın baskınları,

Vicdanlı biri tarafından kurtarılıp Müslüman olarak yetiştirilen bir yetimin trajedisi…

Erhan’ın dedesinin ve onun gibi binlercesinin kıyım ve yıkımla örülü hayatları üzerinden, bugünlere nasıl geldiğimizi gözler önüne seren dört dörtlük bir belgesel.

  • Künye: Halil Erhan – Baybahanlı Nubar, İletişim Yayınları, biyografi, 208 sayfa

Antonia Felix – Condi: Condoleezza Rice’ın Hikâyesi (2008)

Antonia Felix’in ‘Condi’si, ABD’nin Ulusal Güvenlik danışmanlığından, Dışişleri Bakanlığı’na uzanan Condoleezza Rice’ın hayatını anlatıyor.

Felix’in çalışması, Rice’ın siyasal görüşlerinden çok, onun erkek egemen bir alanda, hükümetteki en nüfuzlu görevlerden birine getirilmesini sağlayan kişisel etkenlere odaklanıyor.

Rice’ın Birmingham’daki çocukluğu, ailesi, eğitim yılları ve kariyeri, kitabın omurgasını oluşturuyor.

Rice’ın müziğe ve Rusya’ya olan tutkusu ve 13-14 yaşlarında ani bir yön değişikliğiyle, müzikten politikaya geçişi, kitabın dikkat çekici bazı konuları.

  • Künye: Condi: Condoleezza Rice’ın Hikâyesi, Antonia Felix, çeviren: Öykü Coşkun, Elips Yayınları, biyografi, 197 sayfa

Ayşegül Kumsuoğlu – Süleyman Demirel (2008)

Ayşegül Komsuoğlu, Türkiye siyaset tarihinin önemli figürlerinden olan Süleyman Demirel’in, lider olarak etkinliğini ve sürekliliğini inceliyor.

Komsuoğlu bunu, Demirel’in temsil etme iddiasında olduğu kitle ile kurduğu iletişim üzerinden yapıyor.

Çalışmanın en dikkat çeken yönü de, Demirel’in siyasetini, sadece onun nevi şahsına münhasır söylemiyle değil, bu söylemini destekleyen, kendisini izleyen kitlenin ihtiyaçlarını karşılarken onlarla kurduğu duygusal bağı da göstermesi.

Türkiye’de siyasal liderlik konulu kitapların azlığı düşünüldüğünde, ayrıca önem kazanan bir çalışma.

  • Künye: Siyasal Yaşamda Bir Lider: Süleyman Demirel, Ayşegül Komsuoğlu, Bengi Yayınları, siyaset, 381 sayfa

Roy E. Stier – Muhteşem Savaşçı: Timurlenk (2008)

Roy E. Stier, Batıda Tamerlan olarak bilinen, kendi ismiyle anılan imparatorluğun komutanı Timurlenk’in hayatı ve öyküsü.

Stier, 1336 doğumlu Timurlenk’i “Yüce Savaşçı” şeklinde tanımlıyor.

Timurlenk yaşadığı dönemlerde, İran, Irak, Azerbaycan, Hindistan, Suriye, Çin ve Delhi’ye kadar bütün Asya’yı ve 1402 Ankara Savaşı’nda da, Osmanlı ordusunu mağlup ederek Anadolu’nun İzmir’e kadar olan bölümünü fethetmişti.

Kargaşanın, hırsın ve mutlak iktidarın hüküm sürdüğü Moğol topraklarında doğan Timurlenk’i, gençlik yıllarından başlayarak anlatan Stier, onun iktidar hırsı ve şiddetle örülü dünyasının nitelikli bir fotoğrafını çekiyor.

  • Künye: Muhteşem Savaşçı: Timurlenk, Roy E. Stier, çeviren: Elçin Aşuroğlu, Elips Kitap, biyografi, 224 sayfa

Henri Troyat – Çehov (2016)

  • ÇEHOV, Henri Troyat, çeviren: Vedat Günyol, Alfa Yayınları, biyografi, 444 sayfa

Henüz 27 yaşındayken Goncourt Ödülü’nü kazanmış, önde gelen Rus yazarlarının nitelikli biyografilerinin yazarı olarak ünlenmiş Henri Troyat, bu biyografilerine Rusya’nın en büyük oyun ve kısa öykü yazarı Anton Çehov’u da ekliyor. Çehov’a ilgi duyan herkesin okuması gereken kitap, dedesi bir köle olan yazarın yaşamından pek çok bilinmeyeni aydınlatıyor. Çehov’un doğduğu çevre, aile çemberi, okul yılları ve kaçamakları, Moskova’da geçirdiği maceralı zamanlar, gazetecilik ve doktorluk dönemleri, yazarlık yolunda attığı ilk adımlar ve başarı yolunda hızla kat edilen mesafeler, edebiyat ve sanat dünyasından dostları, çok geç yaşta bulduğu büyük aşkı ve tüberküloz nedeniyle erken yaşlarda hayatını kaybedişi… Bu ve bunun gibi pek çok bilgi, burada okurun karşısına çıkıyor. Usta çevirmen ve eleştirmen Vedat Günyol’un usta işi çevirisi de kitabı cazip kılan önemli etkenlerden.