Modernleşme bağlamında Türkiye’deki tarihsel mirasın ve kimlik meselelerinin Orhan Pamuk romanlarında hangi söylem biçimleriyle ifade edildiğini tahlil eden nitelikli bir çalışma. Disiplinlerarası bir yaklaşımla yola çıkan Doğan, Pamuk özelinde edebiyat geleneğimizin Batı edebiyatı ile ilişkisini de irdeliyor.
Edebiyatın erkeklerin tekelinde olduğu bir dönemde ayakta kalmayı başarmış 7 kadının hikâyesi. Kitap, Emily Brontë, Djuna Barnes, Sylvia Plath, Colette, Marina Tsvetaeva, Virginia Woolf ve Ingeborg Bachmann’ın çocukluklarından yetişkinliğe uzanan hayatlarının izini sürüyor, onların yazarlık maceralarındaki dönüm noktalarını saptıyor.
‘Orhan Pamuk Edebiyatı’, yazarın Nobel Edebiyat Ödülü’nü almasından hemen sonra, yani 19-20 Aralık 2006 tarihleri arasında Sabancı Üniversitesi’nde düzenlenmiş olan sempozyuma sunulan bildirilerden oluşuyor. Sempozyum, Orhan Pamuk edebiyatının kendine has yönleri, Pamuk’un edebiyatının dünya edebiyatına nasıl bir katkı sağladığı ve yazarlığına etki eden başlıca nedenler gibi, birbirinden farklı konuları kapsıyordu. Hasan Bülent Kahraman, Sibel Irzık, Ahmet Evin, Raşit Tamkut Aykut, Tunç Şen, Tülay Artan, Jale Parla, Engin Kılıç, Münevver Kınalı ve Ezgi Taşçıoğlu, sempozyuma konuşmalarıyla katılan isimler. Sempozyumun panelistleri ise Murat Belge, Semih Gümüş ve Doğan Hızlan’dan oluşuyordu.
‘Son Modernler’, Enis Batur’un edebiyat yazılarının ilk cildini oluşturuyor. Bu cilt, Batur’un 1979-1994 yılları arasında yayımladığı ‘Şiir ve İdeoloji’, ‘Yazının Ucu’ ve ‘E/Babil Yazıları’ başlıklı üç deneme kitabını bir araya getiriyor. Yazar, çoğul okuma, yazı ve iletişim, anlatı, anlatıda zamansal sorunlar, Frankfurt Okulu’nun estetik kuramı, sanat-hakikat ilişkisi, gerçeklik ve yazı gibi pek çok konuyu irdeliyor; Aziz Nesin, Kafka, Barthes, Attila İlhan, Yaşar Kemal, Melih Cevdet Anday, Baudelaire, Bataille, Mallarmé ve Oğuz Atay gibi birçok düşünür, şair ve yazarın fikir ve eserlerini eleştirel bir bakışla yorumluyor.
Mehmet Narlı, kapsamlı çalışması ‘Edebiyat ve Delilik’te, Türk roman ve öyküsünde delinin nasıl kurgulandığını, delilik dilinin nasıl kurulduğunu ve ne gibi işlevler üstlendiğini çözümlüyor. Konuyu psikiyatrik bir çözümlemeden ziyade, edebi alanla sınırlı tutan Narlı, önce “deli”, “mecnun” ve “meczup” kelimelerinin kavramsal çerçevesini çiziyor. Narlı devamında ise, Türk roman ve öyküsünde ötekiler olarak delileri, aykırı bir söylem olarak deliliğin temel biçimlerini, deliliğin edebiyattaki işlevsel boyutunu ve edebi metin dilinin pratik, simgesel ve imgesel düzeyinde deliliğe dair içerdiği mesajları araştırıyor.
“Bir Tuhaf Kuştur Gölgesi Zihin”, yakın zamanda kaybettiğimiz, bir yazar ve aydın olarak Türkiye yakın tarihinde iz bırakmış Leyla Erbil’i farklı yönleriyle ele alan makalelerden oluşuyor. Farklı isimlerin katkıda bulunduğu ve Erbil’in hayatı ve eserlerini ele alan bir yazıyla açılan kitap, yazarın yakın dostu olan akademisyen, yazar ve şairlerin O’na dair düşünce ve değerlendirmelerinden oluşmasıyla önemli bir boşluğu dolduruyor. Kişisel tanıklıklar barındırmalarıyla da Erbil’in edebiyatçı kişiliğine dair pek çok detay sunan kitapta, yazarın eserlerindeki bireyin, toplumun, kentin ve tarihin çözümlemesi yapılıyor.
‘Modern Ermeni Edebiyatı’, Ermeni edebiyatından yüz elliyi aşkın yazarın çalışmalarını inceliyor; dört yüze yakın edebiyatçının biyografik bilgilerini barındırıyor. 1500-1920 yılları arasında doğmuş Ermeni yazarların eserlerine ve bunlar üzerine yazılmış çalışmalara kaynaklık eden kitapta, ele alınan altı dönemin her birine dair kısa bir arkaplan sunuluyor. Çalışmasına, 16. yüzyıldan 20. yüzyıla Ermeni edebiyatının genel bir tarihini vererek başlayan Kevork B. Bardakjian, bu zaman aralığında doğmuş yazarları, onların eserlerini ele alıyor. Kitapta, Ermeni edebiyatına ilişkin bibliyografya ve başvuru kaynakları da sunuluyor.
Tuğba Çelik ‘Varoluş ve Roman’da, Gürsel Korat’ın yayınlanmış dört romanını varoluşçu roman bağlamında inceliyor. Çelik çalışmasına Heidegger, Kierkegaard, Nietzsche ve Merleau Ponty gibi düşünürlerin fikirleri ekseninde varoluşçuluğun felsefi boyutunu analiz ettiği bir bölümle başlıyor. Kitabın ikinci bölümü, Jean Paul Sartre, Simone de Beauvoir, Dostoyevski, Franz Kafka, Albert Camus, Virginia Woolf ve William Faulkner bağlamında varoluşçu romanı tartışıyor. Çelik kitabının son bölümünde ise, daha önce çizdiği kavramsal çerçeveden hareketle, Gürsel Korat’ın romanlarını, varoluşçu romanın nitelikleri ekseninde irdeliyor.
Nihan Kaya’nın yazarlar kadar sanatçıları da hedeflediği ‘Yazma Cesareti’, Carl Gustav Jung’un yaklaşımları ile psikanalizden yola çıkarak, yaratıcılığı ortaya koyan “enerji”nin izini sürüyor. Sanatın, sanatçının zihnine ilham olunduğu andan izleyicisine ulaştığı ana kadar, hep bir enerji olarak yaşandığını söyleyen Kaya, “sanat enerjisi” olarak tanımladığı bu özel enerjinin, diğer tüm enerjilere baskın çıkma kapasitesine sahip olduğunu savunuyor. Kaya bu bağlamda yaratıcı içgüdüyü, yaratıcılık ve regresyonu, sanatın neliğini, sanatın doğası gereği neden aykırı olduğunu ve insanın hikâyeye neden ihtiyaç duyduğunu irdeliyor.
David Damrosch, ‘Dünya Edebiyatı Nedir?’de, dünya edebiyatının zengin değişkenliğini ortaya koyuyor. Alanı, çeviriyle değer kazanan eserlerin dolaşımı şeklinde tanımlayan Damrosch, bir metnin çıkış noktasından yeni bir kültürel alana doğru hareket ederken maruz kalabileceği birbirine dolanmış dil, çağ, bölge, din, toplumsal statü ve edebi bağlam değişkenliklerine bakarak, çeviri ile neyin kaybedilip neyin kazanıldığını inceliyor. Eserlerin editör ve çevirmenler tarafından kolaylıkla manipüle edilebildiğini belirten Damrosch, Batı edebiyatı ürünlerinin yanı sıra, Sümer ve Aztek gibi Batı dışı uygarlıkların metinlerini de ele alıyor.
