Süleyman Özerol – Dirençli Eğitimci-Örgütçü ve Araştırmacı Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu (2009)

Yirmi altı yıl çeşitli yerlerde öğretmenlik yapmış Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu’nun şu ana kadar gazete ve dergilerde 500’e yakın yazısı ve on yedi kitabı yayımlanmış.

Öğretmenlik yılları boyunca, demokrat ve özgürlükçü duruşundan taviz vermeyen Şahhüseyinoğlu, birçok muhalif örgütün üst düzey yönetiminde görev almış; sayısız soruşturma geçirmiş ve 12 Mart darbesinden sonra tutuklu kalmış bir isim.

İşte Süleyman Özerol’un, Şahhüseyinoğlu hakkında yazılanlar ve söylenenlerle de desteklediği elimizdeki kitap, Şahhüseyinoğlu’nun yaşamından kesitleri, Türkiye yakın tarihinin önemli olayları ekseninde okuyucuya sunuyor.

  • Künye: Süleyman Özerol – Dirençli Eğitimci-Örgütçü ve Araştırmacı Hasan Nedim Şahhüseyinoğlu, Ürün Yayınları, biyografi, 347 sayfa

Susan Bartell – Çocukların En Çok Sorduğu 50 Soru (2015)

8-12 yaş arası çocukların sıklıkla diline doladığı, zekice, zor ve kimi zaman tuhaf 50 soru ve bunlara verilebilecek en mantıklı yanıtlar, bu kitapta.

“Bir günlüğüne okula gitmesem olur mu?”,

“Arkadaşlarımın evine gidebilir miyim?”,

“Neden odamı toplamak zorundayım?” gibi sorulara verilebilecek en iyi ve etkili yanıtları arayan ebeveynlere.

  • Künye: Susan Bartell – Çocukların En Çok Sorduğu 50 Soru, çeviren: Ergin Kaptan, Tara Kitap

Jean-Jacques Rousseau – Emile (2009)

Jean-Jacques Rousseau ‘Emile’de, eğitim ve kültürel gelişim konularını anlatıyor.

Başkalarının koyduğu kurallara göre eğitilenlerin özgür olamayacağını ve köleleşeceğini savunan Rousseau, aklındaki eğitim anlayışının nasıl olacağını, hayali kahramanı Emile üzerinden anlatır.

On iki yaşına kadar eğitimine hiç kimsenin karışmadığı Emile, sadece doğayı gözlemleyerek büyür; ona din, ahlak, bilim ya da sanat konusunda bir şey öğretilmez.

Emile’e gençliğinin ilk dönemlerinde bilgiler aktarılmaya başlanır.

Fakat bu aktarımda ezbere değil, gözlem ve deneylere başvurulur.

Rousseau’nun çığır açan eseri, eğitim konusuna getirdiği özgün bakışla bir klasik.

  • Künye: Jean-Jacques Rousseau – Emile, çeviren: Yaşar Avunç, İş Kültür Yayınları, eğitim, 758 sayfa

Kolektif – Eğitim Mirasımız Köy Enstitüleri (2009)

Tam adıyla ‘Eğitim Mirasımız Köy Enstitüleri: Uygulanabilirliği ve Model Çalışmalar’ olan elimizdeki kitap, 17-18 Nisan 2008’de Köy Enstitüleri Araştırma ve Eğitimi Geliştirme Derneği (KAVEG) tarafından düzenlenen bir sempozyuma sunulan bildirilerden oluşuyor.

Uzun zamandır Türkiye gündeminde ağırlığını koruyan Köy Enstitüleri, dönemin politik koşulları gereği planlandığı şekilde uygulanamamıştı.

Kitapta yer alan bildirilerde, ağırlıklı olarak Köy Enstitüleri’nin özellikleri anlatılıyor ve günümüze uygulanıp uygulanamayacağı tartışılıyor.

Bildiriler ayrıca, enstitülerin kuruluş ve yıkılış nedenleri de irdeliyor.

  • Künye: Kolektif – Eğitim Mirasımız Köy Enstitüleri, yayına hazırlayan: Güler Yalçın ve Filiz Kamacıoğlu, Literatür Yayıncılık, eğitim, 165 sayfa

Senem Kale ve Hülya Balcı – Eğlenceli Tarih (2015)

Yeryüzünde yaşamdan Türklerin Anadolu’ya göçüne, İpek Yolu’nun tarihsel rolünden demokrasinin serüvenine, ilköğretim 6. sınıf tarih konularının eğlenceli anlatımı.

Karikatür bantları, resimli sözcükler, farklı zamanlardaki olayları gösteren haritalarla zenginleşen çalışma, ilköğretim ders programıyla da uyumlu.

  • Künye: Senem Kale ve Hülya Balcı – Eğlenceli Tarih, çizimler: Gökçen Akgül, Doğan Egmont

Éric Debarbieux – Okulda Şiddet (2009)

Okulda şiddet ve ergenlik dönemindeki çocuklar üzerine birçok çalışması bulunan Éric Debarbieux, alt başlığı ‘Küresel Bir Tehdit’ olan ‘Okulda Şiddet’te, farklı ülkelerde yaşanan şiddet örneklerini değerlendiriyor, sorunun çözümlenmesi konusunda önerilerde bulunuyor.

Konuya dair güvenilir veriler içeren çalışmayı, öncelikle çocuklar ve eğitimle uğraşan kişilere tavsiye ediyoruz.

Debarbieux, okulda şiddeti globalleşme kavramı çerçevesinde değerlendirdikten sonra, onu tanımlıyor ve yeni şiddet türlerinin ne olduğuna odaklanıyor.

Yazar ardından, ön plana çıkardığı tedbirlerden biri olarak “önleyici” yaklaşımdan nasıl yararlanılabileceğini tartışıyor.

  • Künye: Éric Debarbieux – Okulda Şiddet, çeviren: İsmail Yerguz, İletişim Yayınları, psikoloji, 334 sayfa

Tuğba Kaplan – Kelebek Eğitmenler: Eğiticinin El Kitabı (2018)

Eğitim sürecinin yalnızca çocukluk ve gençlik dönemini kapsadığı, yetişkinlikte eğitimin pek önemli olmadığı inanışı egemen eğilimdir.

Oysa yetişkinlerin de üstesinden gelmek zorunda oldukları sorunlar bulunuyor ve iyi bir eğitimle hem bu sorunlar daha rahat aşılabilir hem de yetişkinler daha mutlu ve huzurlu bir yaşam sürebilir.

İşte Tuğba Kaplan’ın elimizdeki çalışması da, yetişkin öğrenme süreci olan androgoji kavramını kapsamlı ve ayrıca oldukça açık bir yaklaşımla ele alıyor.

Kitapta androgojik eğitim süreci, eğitim öncesi, eğitim esnası ve eğitim sonrası olmak üzere üç bölümde açıklanmış.

Özellikle, toplumun büyük bir gerilimle boğuştuğu, şiddetin artış gösterdiği, güven ve gelecek duygusunun zedelendiği bugün, sevginin ve başkalarına saygının egemen olduğu bir toplum yaratmak için yetişkin eğitimi büyük öneme haiz.

Hem zengin bilgiler barındırması hem de çok çeşitli eğitim ortamlarına uyarlanabilecek uygulamalar barındırmasıyla dikkat çeken ‘Kelebek Eğitmenler’ de, bu yöndeki ihtiyacımıza yanıt veriyor.

Bütün eğitmenlerin ve eğitim meraklılarının edinmesi gereken bir kitap.

  • Künye: Tuğba Kaplan – Kelebek Eğitmenler: Eğiticinin El Kitabı, İkinci Adam Yayınları, eğitim, 127 sayfa, 2018

Joe L. Kincheloe – Eleştirel Pedagoji (2018)

Joe Kincheloe, uzun yıllardır eleştirel pedagoji alanında fikir ve gündem yaratan önemli isimlerden biriydi.

Yalnızca kuramsal anlamda değil, eleştirel pedagojiye yönelik fiziksel ve sanal mekânlar yaratmasıyla da dikkat çeken Kincheloe’nun bu kitabı ise, kendisinin uzun soluklu deneyimlerinden edindiği altın değerindeki derslerini sunuyor.

Kitap, eleştirel pedagojinin ve bununla ayrılmaz bir bütün oluşturan sosyal adalet eğitiminin ne anlama geldiği, nasıl uygulanacağı ve bu konuda karşılaşılan zorlukların nasıl aşılacağı konularında okurunu aydınlatıyor.

Çalışma, hayal ettiğimiz eğitimi gerçekleştirmenin neden uzun erimli ve dayanışma gerektiren bir faaliyet olduğunu ve eleştirel pedagojinin yeni ve umut dolu bir eğitimin ve geleceğin anahtarını sunduğunu gözler önüne seriyor.

  • Künye: Joe L. Kincheloe – Eleştirel Pedagoji, çeviren: Kemal İnal, Yeni İnsan Yayınevi, eğitim, 280 sayfa, 2018

Kemal İnal – Çocuk Hakları ve Siyaset (2018)

Çocuk ve çocuk eğitimi, daha çok yetişkinlerin karar vermede belirleyici olduğu bir alandır.

Zira yetişkinlerin idealize ettiği dünyada, çocuk kendisi için iyi olanı bilebilecek yetkinlikte değildir. Oysa çocuğun kendine has bir dünyası vardır ve onun geleceğini tasarlamaya koyulan her yetişkinin öncelikle dikkate alması gereken hakikat de budur.

Başka bir deyişle, her seferinde, biz yetişkinler için iyi olan, acaba çocuk için de öyle midir diye sormak en doğru tutumdur.

Kemal İnal da bu önemli kitabında, demokratik birikimin ve bilimsel gerçeğin gerektirdiği bir şekilde, çocuğun eğitimiyle ilgili süreçlere çocuğun bizzat kendisinin nasıl katılabileceğini ve günümüzde bunun neden vazgeçilmez olduğunu açıklıyor.

Çocukluk döneminin bir an geçilmesi gereken bir ara aşama yerine, kendi içinde değerli bir evre olarak yeniden formüle edilmesi gerektiğini düşünen yazara göre, çocuğun kendisini ilgilendiren süreçlere katılması halinde, alternatif çözümler bulmak imkân dâhilindedir.

Eğitimciler kadar; iyi, kolektif düşünebilen ve eyleyebilen, çevreye duyarlı çocuklar yetiştirmek isteyen her anne babanın okuması gereken bir kitap.

  • Künye: Kemal İnal – Çocuk Hakları ve Siyaset, Yeni İnsan Yayınevi, eğitim, 608 sayfa, 2018

Simeon Trayçev Radev – Galatasaray Mekteb-i Sultanisi (2018)

Galatasaray Lisesi, eski adıyla Mekteb-i Sultani, Osmanlı’dan bugüne Türkiye’nin çağdaş eğitim geleneğinin en önemli taşıyıcılarından biri olageldi.

Simeon Trayçev Radev’in anılarından oluşan bu kitabı ise, hem bu önemli okulun tarihi hem dönemin atmosferi ve hem de Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde yaşananlar hakkında harika bir kaynak.

On dokuzuncu yüzyıl boyunca İstanbul ve çevresinde cemaat oluşturan, Radev’in de üyesi olduğu Osmanlı tebaası Bulgarların tarihini anlatarak açılan kitap, bağımsız Bulgar Kilisesi’nin kuruluşu ve

İstanbul’a gönderilen Bulgar gençlerinin eğitimlerine yönelik çalışmalarla ilerliyor.

Kitabın devamında ise,

  • Galatasaray Lisesi’nde nasıl bir eğitim verildiği,
  • Mektebin hocalarının kimlerden oluştuğu,
  • Okulun uluslararası bir okul olmayı başarmasının altındaki etkenler,
  • Osmanlı İmparatorluğu’ndan Cumhuriyet’e Galatasaray Lisesi eğitim ve öğretiminde değişiklikler olup olmadığı,
  • Ve lisede nehari (gündüzlüler) ve leyli (yatılılar) öğrenciler arasındaki farkların neler olduğu gibi konular ele alınıyor.

Kitap bu ve benzeri konuları aydınlatırken, dönemin İstiklal Caddesi’ndeki, Cadde-i Kebir’deki yaşam hakkında zengin bir fotoğraf da çekiyor.

  • Künye: Simeon Trayçev Radev – Galatasaray Mekteb-i Sultanisi: Resneli Bulgar Bir Talebenin Hatıraları, 1879-1898, açıklama, çeviri ve notlar: Georgi P. Kostandov, Kronik Kitap, anı, 160 sayfa, 2018