Felsefe – Sayfa 148

Henri Borel – Hayatın Ritmi (2013)

HAYATIN RİTMİ, Henri Borel, çeviren: Ahmet Aydoğan, Say Yayınları, felsefe, 103 sayfa

Hollandalı sinolog Henri Borel ‘Hayatın Ritmi’nde, Çin düşüncesinin en önemli kollarından olan Lao-Tse, Chuang-Tse okulunun temel kavramlarını açıklıyor. Üç bölümden oluşan kitap, bu akımın wu-wei “eylemsiz eyleme” ve ziran “kendiliğindenlik” kavramlarını açıklıyor, bunların hayatın anlamı, hayatta sanat ve hayatta sevgi arayışında ne gibi yanıtlar verdiğini irdeliyor. Söz konusu iki kavramın birbirini tamamladığı, yani tam bir kendiliğindenlik hali ortaya çıkmadıkça orada eylemsiz eylemeden bahsedilemeyeceğinden hareket eden çalışma, ünlü Çinli düşünür Lao-Tse’nin fikirlerini yalın bir tarzda vermesiyle de ilgi çekiyor.

Barbara Bolt – Yeni Bir Bakışla Heidegger (2013)

YENİ BİR BAKIŞLA HEIDEGGER, Barbara Bolt, çeviren: Murat Özbank, Kolektif Kitap, sanat, 173 sayfa

Barbara Blot’un elimizdeki kitabı, 1927 yılında yayınlanan ‘Varlık ve Zaman’da, dünyaya “fırlatılan” bir varlık dediği insanın varoluşunu dünya ile ilişkisinden hareketle çözümleyen Martin Heidegger’in düşüncelerini, sanat kuramı çerçevesinden yeniden yorumluyor. Özellikle sanatçılar ve sanat öğrencileri düşünülerek kaleme alınan kitapta, Heidegger’in yazılarında karşılaşılan tasvir/tasavvur, insan/gereç ilişkileri, teknoloji, sanat eseri, sanatçının sanat üretiminde oynadığı rol ve estetik gibi kavramları ile Heidegger’in, sanatçıyı bir deha olarak gören modernist anlayışa getirdiği belli başlı eleştiriler açıklanıyor.

Michel Foucault – Bilme İstenci Üzerine Dersler (2013)

BİLME İSTENCİ ÜZERİNE DERSLER, Michel Foucault, çeviren: Kerem Eksen, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, felsefe, 304 sayfa

İlk kez Türkçeye çevrilmesiyle önemli bir boşluğu dolduran ‘Bilme İstenci Üzerine Dersler’, Michel Foucault’nun Collège de France’da 1970-1971 döneminde verdiği dersleri bir araya getiriyor. Foucault derslerinde ağırlıklı olarak, verili tarih anlayışını, bilgi ve hakikatle ilişkisi ekseninde tartışıyor ve buradan hareketle, Batı düşüncesinin dil, söylem, bilgi ve hakikati ele alma biçimiyle felsefi bir hesaplaşmaya girişiyor. Güncelliği tarihle kesiştirme ustalığıyla öne çıkan bu analizlerinde Foucault, insanın tarihsel olarak “inşa” edilmesi sürecinin Antik Yunan’daki temellerine, bilgi ve hakikat sorununa odaklanıyor.

Peter D. Thomas – Gramsci Çağı (2012)

GRAMSCI ÇAĞI, Peter D. Thomas, çeviren: İlker Akçay ve Ekrem Ekici, Dipnot Yayınevi, felsefe, 611 sayfa

Peter D. Thomas’ın elimizdeki çalışması, İtalyan devrimci ve düşünür Antonio Gramsci’nin mirası konusunda en aydınlatıcı çalışmalardan biri. Gramsci’nin ‘Hapishane Defterleri’ ile Gramsci hakkındaki literatürü eleştirel bir gözle analiz eden Thomas, öncelikle Louis Althusser ve Perry Anderson’ın düşünür hakkındaki yorumlarıyla hesaplaşıyor. Yazar ardından, Gramsci’nin düşüncesinin kuramsal ve tarihsel bağlamını aydınlatıyor, O’nun eleştirel modernlik kuramının gelişimini betimliyor ve hegemonya, rıza, zor, sivil toplum ile devlet ve farklılaşmış siyasal iktidar gibi, Gramsci’nin temel politik terimlerini çözümlüyor.

Simon Critchley – Kıta Felsefesi (2012)

Simon Critchley elimizdeki rehber çalışmasında, kıta felsefesi olarak adlandırılan yaklaşımı düşünürler, gelenekler ve akımlar üzerinden ele alıyor ve felsefenin geleceği üzerine bir dizi varsayımda bulunuyor.

Critchley, kıta felsefesini, bu terimin tarihi ve anlamı ile karşı kutbu oluşturduğu söylenen analitik ya da Anglo-Amerikan felsefesinden nasıl farklılaştığı tartışmasını kitabının merkezine alırken, kıta felsefesini yeniden tanımladığı gibi, bu felsefenin Anglo-Amerikan gelenek tarafından göz ardı edilen çok sayıda sorunu gündeme getiren apayrı bir felsefi gelenekler ve uygulamalar dizisini içerdiğini savunuyor.

Künye: Simon Critchley – Kıta Felsefesi, çeviren: Hakan Gür, Dost Kitabevi, felsefe, 178 sayfa

Daisetz Teitaro Suzuki – Çin Felsefesi Tarihi (2012)

ÇİN FELSEFESİ TARİHİ, Daisetz Teitaro Suzuki, çeviren: Ahmet Aydoğan, Say Yayınları, felsefe, 231 sayfa

Daisetz Teitaro Suzuki elimizdeki kitabında, milattan yaklaşık üç bin yıl önceye giden Çin uygarlığını, ana metinler ve önemli şahsiyetler üzerinden izliyor. Kapsamlı bir giriş yazısından sonra, Çin felsefesindeki “ikicilik” yani Yin ve Yang, olguculuk, tekçilik, transandantalizm ve panteist mistisizm gibi akımları değerlendiren Suzuki, ardından, Konfüçyüsçülük, Taoizm, hazcı bencillik, faydacılık ve merasimcilik gibi, Çin düşünüşündeki ahlaki ekoller ile Çin halkının kendine has din anlayışını ele alıyor. Kitapta ayrıca, Çin ve Grek felsefelerinin tarih içindeki yerlerinin karşılaştırıldığı bir değerlendirme de yer alıyor.

Hasan Aydın – Gazzali (2012)

GAZZALİ, Hasan Aydın, Bilim ve Gelecek Kitaplığı, felsefe, 428 sayfa

Hasan Aydın elimizdeki ilgi çekici çalışmasında, önemli İslam düşünürlerinden Gazzali’nin felsefesini ve fikirlerinin İslam modernizmine ne gibi etkilerde bulunduğunu araştırıyor. Çalışmasında ilk olarak, Gazzali’nin bilgi kuramı ve yöntembilimi ile Tanrı ve Tanrı merkezli evren tasarımına odaklanan Aydın, devamında ise, Gazzali’nin düşünce sisteminin günümüzdeki yansımalarını, yani modern İslam fikrayatı üzerinde yarattığı etkiyi irdeliyor.

Atakan Altınörs – 50 Soruda Dil Felsefesi (2012)

50 SORUDA DİL FELSEFESİ, Atakan Altınörs, Bilim ve Gelecek Kitaplığı, felsefe, 207 sayfa

’50 Soruda Dil Felsefesi’, okurunu, yaşamın orta yerinde yer alan bir olgu olan “dil” üzerine düşünmeye davet ediyor. Kitapta ilkin, dilin niteliğini düşünce, kültür ve varlık ile ilişkilerinde soruşturan felsefi soruları konu edinen Atakan Altınörs, ardından gelen bölümlerde de, felsefe tarihinde dil üzerine ortaya konmuş görüşleri, dönemler temelinde ele alıyor. Felsefenin dile yaklaşımı, dil fenomeni, dilin kökeni sorunu, anlam sorunu, Antikçağ felsefesinde dil, Ortaçağ felsefesinde dil, Yeniçağ felsefesinde dil, Yakınçağ felsefesinde dil ve Türkiye’de dil felsefesi alanında yapılan çalışmalar, kitaptaki kimi konular.

Nilgün Toker Kılınç – Politika ve Sorumluluk (2012)

POLİTİKA VE SORUMLULUK, Nilgün Toker Kılınç, Birikim Yayınları, felsefe, 327 sayfa

Politika ve sorumluluk kavramları arasında, dünyayı anlama tarzı temelinde özel bir ilişki olduğunu söyleyen Nilgün Toker Kılınç elimizdeki çalışmasında, politikayı, bir tahakküm, yönetme sanatı, teknik bir uzmanlık olarak değil, insanların bir arada yaşama etkinliğinin kendisi olarak yorumlayan yazılarını sunuyor. Toker burada, politika, hukuk, adalet, demokrasi, anti-militarizm, milliyetçilik, entelektüelin duruşu ve Türkiye’de siyasetin hallerini irdelerken, felsefe tarihinin kılavuzluğunda, özellikle de Aristoteles, Kant, Marx, Arendt ve Habermas gibi isimlerin düşüncelerine başvurarak ortaya nitelikli bir çalışma koyuyor.

Ernesto L. Francalanci – Nesnelerin Estetiği (2012)

NESNELERİN ESTETİĞİ, Ernesto L. Francalanci, çeviren: Durdu Kundakçı, Dost Kitabevi, felsefe, 229 sayfa

İtalyan sanat tarihçisi Ernesto L. Francalanci, elimizdeki ilgi çekici çalışmasında, modern ve postmodern süreçlerle birlikte anlam ve işlev değiştiren ve mimari, fotoğraf, sinema ve edebiyat gibi farklı sanat dallarına konu olan nesneleri yeni bir estetik çerçeveyle değerlendiriyor. Kitabına, yaygın estetik kavrayışları sorgulayarak başlayan Francalanci, ardından kavramsal bir çerçeve oluşturmak amacıyla, estetik olanın özerkliğini, dijital nesnelerin metafiziğini, çok boyutlu bir gerçeklik olan “cyberspace” estetiği, estetik ve postmodernite ilişkisini, kent estetiğini ve estetikte mimariyi tartışıyor. Yazar çalışmasının devam eden bölümlerinde ise, sandalye, masa, kapı, pencere ve örtü gibi, maddi gündelik yaşantıyı inşa eden bildik nesneleri estetik bir bakışla yeniden yorumluyor.