Anayasal demokrasi, çağdaş anayasa hukuku ve siyaset bilimi literatürlerinde en çok kullanılan kavramlardan.
Bu kavramı ve kavramın tarihsel seyrini kapsamlı bir bakışla irdeleyen Ergun Özbudun da, anayasa yargısının doğuşu ve gelişimini, yargı organının bağımsızlığına dayanan kuvvetler ayrılığını ve Türkiye’de demokrasi ve anayasalcılık ilişkisini tartışıyor.
Biri peşin diğeri vadeli çift kira anlamına gelen icâreteyn kavramının Osmanlı hukukunda ortaya çıkışından 18. yüzyıl sonlarına kadarki serencamı.
Dönemin fetva mecmuaları ve şer’iyye sicillerini inceleyen Süleyman Kaya, icareteyne zemin hazırlayan uygulamaları, mücerred hakkın devri meselesini ve icâreteynin farklı yapılış şekillerini ele almakta.
Uluslararası ve ulusal mevzuata dair aydınlatıcı bilgilerle zenginleşmiş, Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru hakkının usullerini ortaya koyan bir rehber.
Anayasa Mahkemesi’ne yapılmış başvuru örnekleri ve Mahkeme tarafından hazırlanan bireysel başvuru formunun bir örneği eşliğinde.
Serap Yazıcı’nın, alt başlığı ‘Seçkincilikten Toplum Sözleşmesine’ olan ‘Yeni Bir Anayasa Hazırlığı ve Türkiye’ isimli çalışması, son zamanlarda Türkiye’de yeniden alevlenen anayasa tartışmaları konusunda önemli bir boşluğu dolduruyor.
Yazıcı nitelikli çalışmasında, yapım sr ve bu üreci ve içerdiği hükümler yönünden sivil ve demokratik bir anayasasının ne olduğunu tartışıyobağlamda Cumhuriyet’in kuruluşundan bugüne kabul edilen 1924, 1961 ve 1981 anayasalarını inceliyor.
Bu anayasalardaki sorunları gözler önüne seren Yazıcı, hazırlanan anayasa taslaklarını da ele alıyor ve çoculcu, liberal ve demokratik bir anayasanın nasıl olabileceğini anlatıyor.
1919-2018 yılları arasında sosyal güvenliğin uluslararası düzeydeki dönüşümünü inceleyen ve bu dönüşümün günümüzde nasıl bir evrensel sefalet halini aldığını gözler önüne seren kapsamlı bir çalışma.
Profesör Mesut Gülmez, uluslararası sosyal güvenlik, sosyal koruma ve sosyal sigorta gibi konuları hukuk, politika ve uygulama boyutlarıyla ele alıyor ve bu alanların yüz yıllık evrimini Uluslararası Çalışma Örgütü’nden Birleşmiş Milletler’e ve Avrupa Konseyi’ne geniş pek çok kurum üzerinden izliyor.
Konuyu “insan hakları” temelinde ve eleştirel bir perspektifle irdelemesiyle büyük önem arz eden çalışma, sosyal güvenliğin evrensel sefaletini, zenginler ve yoksullar arasında derinleşen uçurumun ekonomik ve sosyal göstergeleri bağlamında tartışıyor.
Çok sayıda rapordan yer almış çarpıcı verilerle desteklenen kitabın, uluslararası sosyal politika alanında çok önemli bir kaynak olduğunu söylemeliyiz.
Uzun zamandır Edebiyat ve Hukuk dersi veren Neşe Kızıl, edebiyat ve sanatın özgün davranma, özerk olma ve farklılıkların bilincinde olmayı isteyen her hukukçunun vazgeçilmezi olduğunu düşünüyor.
Kitap, hem edebiyatın hukuk alanındaki yeri ve önemini saptıyor hem de hukuki konuları işleyen yerli ve yabancı eserleri ayrıntılı bir şekilde analiz ediyor.
Kırk yıllık meslek hayatında karşılaştığı hukuki yanlışları açıklıkla ele alan ve böylece hukuk ve yargı konularındaki güncel sorunları gözler önüne seren anılar.
Eleştiri oklarını en çok hukuku ayaklar altına almış hukukçulara yönelten Sadık Erdoğan, tanık olduğu kimi yanlışları, renkli bir üslupla öyküleyerek bizlere sunmakta.
Selçuk Demirel’in usta işi desenleriyle zenginleşmiş, Türkiye’nin insan hakları karnesi…
Son 10-15 yıldır Türkiye’deki toplumsal ve siyasi olaylara insan hakları, demokrasi merceğinden bakan Rıza Türmen, AİHM’deki 10 yıllık yargıçlığının da verdiği deneyimle, mahkemenin vermiş olduğu yol gösterici kararlara sıklıkla göndermelerde bulunuyor.
Yakın zamanda iş mahkemesi kanununda yapılan değişiklikle, çalışan tazminatında tümüyle çalışanın aleyhine işleyen, onun haklarını büyük oranda tırpanlayan “zorunlu arabuluculuk” düzenlemesi getirildi.
Servet Gün de bu çalışmasında, zorunlu arabuluculuk düzenlemesini, tam da olması gerektiği şekilde, devlet ve hukuk aracılığıyla ‘işleyen piyasalar’ yaratan müdahalelerin bir örneği olarak, başka bir deyişle dolayımlanmış bir sınıf müdahalesi örneği olarak inceliyor.
Kitabının ilk bölümünde neoliberalizmin piyasa yönelimli müdahalelerini irdeleyen Gün, neoliberal süreçte geleneksel iş hukuku anlayışının nasıl dönüştürüldüğünü gösteriyor.
Kitabın ikinci bölümü, bugüne kadar kamusal hizmet statüsüne tabi olagelmiş yargının, bugün nasıl piyalaştırıldığıyla ilgili.
Gün, yargı faaliyetlerinin piyasa mantığına tabi kılınarak metalaştırıldığını, bunun bir sonraki aşaması olan iş mahkemeleri kanunuyla getirilen “zorunlu arabuluculuk” kurumunun, sınıfsal kazanımların kamu otoritesi önünde talep edilebilirliğini riske attığını ortaya koyuyor.
Başka bir deyişle yazar, “zorunlu arabuluculuk” kurumunun yalnızca kamusal hizmetin niteliğini değiştirmediğini, bunun yanı sıra büyük tarihsel mücadelelerin ürünü olan iş hukukuna içerilmiş sınıfsal kazanımları da berhava ettiğini söylüyor.
Özellikle yargının özelleştirilmesi ve iş yargısında yaşanan gelişmelerin sıkı bir sınıfsal analizini okumak isteyenler, bu kitabı kaçırmamalı.
Onur Karahanoğulları’nın bu harika çalışması, Marksizmin hukuka bakışını geniş bir perspektifte tartışıyor ve daha da önemlisi, Marksist hukuk yaklaşımının oluşturulması konusunda çalışmak isteyen hukukçular için altın değerinde teoriler geliştiriyor.
Kitap bunun yanı sıra, şimdiye kadar Marksizm ve hukuk konusunda yapılmış en önemli çalışmalarında da eleştirel bir analizini de sunuyor.
Kitapta,
Künye: Onur Karahanoğulları – Marksizm ve Hukuk: Diyalektik Hukuk Bilimi, Yordam Kitap, hukuk, 336 sayfa, 2018
Dipnotski 